Баткен согушунун майыбы: үзүлүп калган манжаларымды карагым келбей койду

1442
(жаңыланган 16:19 31.05.2020)
Баткен окуясы Руслан Абдулганиевди III топтогу майыпка айланткан. Азыр 40 жашта. Ош шаарынын четиндеги Дача айылында атасынан калган эски тамда энеси экөө жашайт.

Баткен окуясы Руслан Абдулганиевди III топтогу майыпка айланткан. Азыр 40 жашта. Ош шаарынын четиндеги Дача айылында атасынан калган эски тамда энеси экөө жашайт.

Колунан айрылган каргашалуу күндү эстегенде уйкусу качып, көз ирмебей таң атырарын айтат.

...1999-жылы 19 жаштагы Абдулганиев Алай районундагы 92843 аскер бөлүгүндө кызмат өтөп, телефон байланыштарын көзөмөлдөчү.

Террордук топтун мүчөлөрү Кыргызстандын түштүк аймагын басып киргенде, башка мекендештери сыяктуу Абдулганиев да эли-жерин коргоо үчүн Чоң Алайга чек ара тарапка аттанган.

Каарманыбыз коогалаң учурунда да телефон байланыштарын көзөмөлдөө милдетин аткарган.

Дом в селе Дача на окраине города Ош, где живет пострадавший в баткенских событиях Руслан Абдулганиев
© Sputnik / Зульфия Тургунова
Баткен окуясы Руслан Абдулганиевди III топтогу майыпка айланткан. Азыр 40 жашта

Ал бир ирет снайпердин огунан аман калган, бирок экинчи жолу апаат аны сол колунун манжаларын алып, биротоло майыпка айланткан.

"Штабда коммутатор болуп иштеп жаткам. Ошол учурда биздин байланыш тобунун кызматкерлерин куралчан согушкерлер өрттөп кетишти. Мен ал жолу топтон ыраакта болгондуктан аман калдым", - дейт Абдулганиев.

Жоокер коогалаңды эстеген сайын каза болгон аскерлердин жараат алган денелери, үзүлүп түшкөн эттер, октон бырчаланып кеткен сөөктөр көз алдына келерин айтат. Бул көрүнүш анын тынчын алып, психикасын буза тургандыгына токтолду.

"Душмандар көпчүлүк учурда түнү кол салышчу. Учурунда өтө кооптуу тапшырмаларды аткардык. Анын баарын эстөө мага аябай эле оор. Көп эстебегенге аракет кылам", - дейт Абдулганиев.

Бир канча ирет ажалдан аман калган, ошол кезде 19 жашта болгон улан сол колунун башын жоготкон каргашалуу окуяны эстегиси келбейт.

Ок колу менен бетинин ортосундагы аралыкта жарылып, көзүнөн да, бетинен да айрылып кала жаздаганын эстеди. Октун чачырандылары көзүнө жарым миллиметрдей тийбей калган.

Дом в селе Дача на окраине города Ош, где живет пострадавший в баткенских событиях Руслан Абдулганиев
© Sputnik / Зульфия Тургунова
Майып Руслан Абдулганиевдин учурда жашап турган үйүнүн азыркы көрүнүшү

Жарадар болгон Абдулганиевди эки аскер Чоң Алайдын тоолорунан үч чакырымды жөө басып, Карамыктагы чек ара постуна көтөрүп келишкен.

"Постто хирург-дарыгер жок болгондуктан райондун борбору Дароот-Коргонго алып жөнөштү. Колумдан ажырап калгандыгым үчүн жашагым келбей, өзүмдү атып салгым келди. Себеби буттарым басуу үчүн керек болсо, колдорум мага иштөө үчүн керек эле. Аскерлердин менин жаман оюмду сезип, куралдарын жашырып койгонун сезип эле жаттым", - дейт Абдулганиев.

Зарина аттуу дарыгер айым анын күрөө тамырын таап, канды токтотуп, өлүмдөн сактап калган. Тогуз саатка созулган операция учурунда кан басымы төмөндөп, төрт ирет жүрөгүм токтоп, кайра согуп кеткенин кийин айтып беришти.

"Чоң Алай тоолорунда калган манжаларымды балдар ала келишиптир. Колуман ажырап калганыма жаман абалда жаткам, жансыз манжаларымды кароого дарманым келген жок", - деп эскерет ардагер жоокер.

Ал окуядан бери 20 жыл өтсө да Руслан Абдулганиев өзүнүн кесиби - байланыш тармагы боюнча жумуш издеп, бирок аны бардык жерде жумушка алуудан баш тартышкан. Кара жумушка иштейин десе, ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелген.

Руслан энеси экөө пенсия жана пособиенин эсебинен күн кечирип келет. Алган акчасы дары-дармектен ашпайт. Энеси 63 жаштагы Екатерина Абдулганиеванын уулун үйлөп, небере жытын жыттасам деген аруу тилеги бар. Эне-бала чакан бакчада помидор, бадыраң, картошка жана башка жашылча-жемиштерди өстүрүп кышка азык-түлүк даярдайт.

Мать пострадавшего в баткенских событиях Руслана Абдулганиева Екатерина Абдулганиева
© Sputnik / Зульфия Тургунова
Учурда Абдулганиев энеси экөө пенсия жана пособиенин эсебинен күн кечирип келет

Баткен окуясынын ардагерлер кеңешинин Ош шаары боюнча төрагасы Дилшат Амиров ардагерлерге жетиштүү деңгээлде көңүл бурулбай жаткандыгын билдирди.

"Баткенде болгон кагылышууну "Баткен окуясы" деп атоо туура эмес. Кадимки согуш болгон. Башка согуштун арадагерлерине бир топ жеңилдиктер бар. А бизге жок. Жакында эле Баткен коогалаңынын 20 жылдыгы белгиленди. Иш-чарада жеке тараптар демөөрчүлүк кылышты. Ош шаардык мэриясына кайрылсак, 355 ардагерге болгону 50 миң сом гана бөлүп беришти. Алардын арасында 15-16 майып ардагер бар. Эмнеге Баткен коогалаңынын ардагерлерине ушундай көңүл кош мамиле жасашат. Ардагерлер президентке, Жогорку Кеңешке бир канча ирет кат түрүндө кайрылып, башка согуштун катышуучулары сыяктуу жеңилдиктерди берүүнү суранганбыз", - дейт Амиров.

Бирок ардагерлер ушул күнгө чейин эч кандай жооп ала элек.

1442
Белгилер:
маек, майып, ардагер, Баткен окуясы
Тема боюнча
Кыргызстандагы кандуу жолду көрүп үрөйүм учкан — немец окумуштуусунун Тянь-Шанга саякаты
Согушкерлердин кыргыз кыштагына салган кыргыны. Алааматтын күбөлөрү сүйлөйт

Тегеренип тээп, жыгылганын баса калып... Түндө өткөн UFC турниринин видеосу

101
(жаңыланган 15:59 28.02.2021)
Кечээ Абсолюттук мушкерлер уюмунун кезектеги беттеши өтүп, кеченин башкы беттешинде франциялык Сирил Ган суринамдык Жаирзиньо Розенструйкту утту.

Лас-Вегаста өткөн UFC Fight Night 186 мелдешинин кызыктуу учурлары UFC Russia YouTube каналына жүктөлдү.

Оор салмактагы мушкерлер Ган менен Розенструйк беттештин убактысы бүткүчө кармашып, аягында калыстар жеңишти франциялык спортчуга ыйгарган. Спорт күйөрмандары суринамдык мушкер мурдагыдай нокауттарын көрсөтө алган жок деп сындашкан.

Турнирдин дагы бир маанилүү кармашында россиялык Магомед Анкалаев украиналык Никита Крыловду калыстардын бирдей чечими менен жеңген.

101
Белгилер:
мушкер, видео, беттешүү, турнир, UFC
Тема боюнча
Шевченконун баш оорусу болом. Чемпиондун жаңы атаандашы тууралуу эмне белгилүү
Эсинен тандыра уруп... UFC мелдешинен алынган бир нече учурдун видеосу

Сумкасын жула качкан ууруну кубалап жетип, күрөшүп, айласын кетирген аял. Видео

655
(жаңыланган 12:11 28.02.2021)
Австралияда улгайып калган аял колунан сумкасын жула качкан ууруну кубалап жетип, оокатын кайра тартып алган. Шектүү менен аялдын сумка талашкан жери видеокөзөмөл камерасына түшүп калган.

ABC 7 телеканалы билдиргендей, окуя бир нече күн мурда Австралиянын Квинсленд штатында болгон. Улгайган аял "Пимпама" барында туулган күнүн өткөрүп жаткан учурда ал отурган столго белгисиз эркек киши келип, сумкасын алып качып кеткенге аракет кылган.

Видеодо көрүнүп тургандай, шектүү сумка менен из жашырып кетүүгө аракеттенген. Бирок буюмдун ээси аны автоунаалар токтогон жерге чейин кубалап келип, кишини желкеден алып жерге кулаткан. Сумка талашып жатып уурунун үстүндөгү кийими да чечилип кеткен. Жыйынтыгында аял сумкасын алып, белгисиз кишини бут кийим менен да чаап жетишкен.

Журналисттер менен баарлашуу учурунда аял каракчынын артынан кубалап барып, аны менен мушташуу жакшы чечим болбогонун айткан. Анткени денеси жаракат алган.

"Шектүүнүн артынан чуркап бара жатканда эмне тууралуу ойлонгонумду деле билбейм", — деген ал.

Аталган окуядан кийин шектүү автоунаасы менен из жашырып кеткен. Бирок көп өтпөй анын полициянын колуна түшкөнү айтылды.

655
Белгилер:
видео, сумка, тоноо, уурулук, аял, Австралия
Тема боюнча
UFC президенти ууру менен мушташа кеткен сатуучу аялга иш сунуштады. Видео
ЖККУ мамлекеттеринин машыгуулары. Архив

ЖККУ машыгууларынын зарылдыгы. Быйылкыга эмнелер пландалган?

0
Эл аралык терроризм коркунучу жана НАТОнун деструктивдүү аскердик активдүүлүгү күчөп турган шартта Жамааттык коопсуздук келишим уюму коргонуу дараметин жогорулатып, биргелешкен машыгууларды байма-бай өткөрүп келет.

Уюмдун мүчөлөрүнө Европада АКШнын аскердик күчтөрүнүн кеңейиши, бир катар батыш өлкөлөрүнүн коалициялык жана улуттук потенциалынын өсүшү, Афганистан жана Сириядагы быкшып турган согуштук жаңжалдар, эл аралык терроризм жана регионалдык экстремизм кооптуулук туудурат. ЖККУнун иш-аракеттери, мүчө мамлекеттердин биргелешкен машыгуулары, Батыштын саясатынын эпкинине туруштук бериши тууралуу аскерий баяндамачы Александр Хроленко ой толгогон.

Жамааттык коопсуздук тутуму коркунучтарга акыл калчоо менен ыкчам чара көрөт. Эң оболу аскердик даярдык жаатында чогуу иш-аракеттерди өткөрөт. Бул боюнча ЖККУнун Биргелешкен штабынын жетекчиси Анатолий Сидоров Москва калаасындагы басма сөз жыйынында билдирди. Анын бул баасы орундуу.

Кошмо Штаттардын жаңы администрациясы "Стратегиялык чабуул коюучу куралдарды чектөө жөнүндөгү келишимди" узартууга макул болду. Анткен менен Чыгыш Европада АКШнын ракетага каршы коргонуу тутуму чыңдалууда.

Румыниядагы (Девеселу) ракетага каршы коргонуу тутумдар базасына кошумча 2022-жылы Польшадагы (Редзиково) ушундай эле объекти ишке кирет. Дал ушул жайлардан 2000 чакырымдан ашуун ыраактыкка багытталган сокку уруучу "Томагавк" канаттуу ракеталары колдонулушу ыктымал.

Польша, Балтия өлкөлөрү, Болгария жана Румыниядагы алдыңкы базаларда аскердик күчтөрдү кабыл алуу жана жайгаштыруу үчүн Пентагондун курал-жарак, аскердик техника жана материалдык каражаттарын пландуу түрдө топтоо уланууда.

Вашингтон жана Варшаванын ортосундагы коргонуу багытындагы кызматташтыкты кеңейтүү туурасындагы макулдашууда Польшанын аймагында 20 миң америкалык аскер кызматкерин туруктуу жайгаштыруу үчүн инфраструктура объектилерин куруу камтылган.

Чар тараптан

ЖККУ өлкөлөрү бир эле убакта Чыгыш Европа, Борбор Азия жана Кавказ багытындагы коркунучтарга жооп берүүгө аргасыз. 2021-жылдагы аскердик окуулар антитеррордук күрөшкө басым жасап, аскердик машыгууну жакшыртууга жана ЖККУнун коргонуу дараметин өстүрүүгө багытталган.

Тажикстан Республикасынын аймагында өтө турган "Аскердик бир туугандык 2021" биргелешкен ыкчам-стратегиялык машыгуулар кыйла маанилүү окуя болмокчу.

Иш-чара "Издөө-2021" чалгындоо күчтөрү жана каражаттарын тартуу менен, ЖККУнун бөлүктөрүнүн камсыздоо материалдык-техникалык камсыздоо ("Эшелон-2021"), уюмдун алкагында Ыкчам аракеттенүүчү жамааттык күчтөрдүн ("Өз ара аракет этүү-2021") биргелешкен машыгууларын Жамааттык күчтөрдүн ар кыл компоненттеринин даярдыгын атайын окуулар форматында бириктирет.

Жамааттык коопсуздуктун Борбор Азиялык чөлкөмүндөгү окуулардын жүрүшүндө Жамааттык күчтөр тобу ЖККУ аймагына эл аралык террордук уюмдардын согушкерлеринин киришине жол бербөө уламышы боюнча курал-жарак, ок-дары жана жардыруучу заттарды ташуу каналдарын бөгөп, террорчулардын "жашыруун ячейкаларын" таап, жок кылат.

Иш-чаранын акыркы баскычында ЖККУнун Тынчтык орнотуучу күчтөрүнүн "Бузулгус бир туугандык – 2021" биргелешкен окуусу РФ аймагына пландалган (аскерлер тынчтык орнотуу операция ыкмасы аркылуу кризистик зонада жаңжалдан кийинки жөнгө салуу сценарийине ылайык машыгышат).

Биргелешкен иштиктүү оюн ЖККУнун Москвадагы Кризистик чара көрүү (жооп кайтаруу) борборунда мүчө мамлекеттердин тийиштүү министрлик жана мекемелеринин ыкчам топтору менен өз ара аракетте уюмдун Башкы катчысынын жетекчилиги алдында өтмөкчү. Мында жамааттык коопсуздук факторлору майда-чүйдөсүнө чейин каралып, өнүгүшү божомолдонуп, көйгөйлөрдү чечүүнүн бардык баскычтарында таасир этүүнүн компенсациялык чаралары жана механизмдери аныкталат.

Ырбатууга басым жасашкандай...

Чыгыш Европа багытында америкалык топтордун улам көбөйтүлүп жаткан сокку уруучу-чабуул коюу мүмкүнчүлүктөрү Беларусь жана Россияга реалдуу коркунуч болуп саналат. "Алдыңкы катарда болууну күчөтүү" жана "Атлантикалык чечкиндүүлүк" операцияларында жана Балтия өлкөлөрүнүн аба мейкиндигин кайтаруу боюнча миссияга НАТОнун бириккен куралдуу күчтөрүнүн 12 миңден ашуун аскер кызматкери тартылган.

"Түндүк" (Латвия), "Түндүк-Чыгыш" (Польша), "Түштүк-Чыгыш" (Румыния) көп улуттуу дивизияларынын штабдары түзүлгөн. Румынияда көп улуттуу корпустун штабын уюштуруу макулдашылууда. Польшанын аймагында 2020-жылдын ноябрында АКШнын Кентукки штатынан келген кургактагы аскердик бөлүктөрүнүн 5-армиялык штабынын ишмердиги жандандырылган.

Литванын Куралдуу күчтөрүнүн Беларустун мамлекеттик чек арасына жакын жердеги "Пабраде" полигонуна америкалык танктык батальон жайгаштырылган. НАТО чалгындоо мүмкүнчүлүктөрүн чыңдап, өзөктүк потенциалды аскердик багытта колдонууну жактайт.

Европалык согуштук аракеттер театрында альянстын ыкчам жана аскердик даярдык иш-чараларынын саны эки эсе артты. Ал түгүл машыгууларга өзөктүк курал ташуучу америкалык стратегиялык бомбалоочу учактар да тартылды.

Окуулардын көпчүлүгүнүн сценарийинде Германиядан түндүк-чыгыш (ФРГ – Польша – Балтия өлкөлөрү) жана түштүк-чыгыш (ФРГ – Венгрия – Болгария) коридорлору аркылуу аскердик бөлүктөрдү көчүрүү, кийин аларды чабул коюучу көп улуттуу ири топтордо пайдалануу ниети камтылат.

НАТОнун ишмердигинин негизги багыттары Вашингтондун түздөн-түз көзөмөлүндө жана "россиялык агрессияны ооздуктоого" даярдык уюмдун дээрлик бардык доктриналык документтеринде бекитилген.

АКШ бийлигинин тышкы саясатынын негизги багыты – аскердик күчтүн эсебинен глобалдык лидерликти камсыздоо. Мамлекеттер аралык алакалардын жаңы "нормалары" пайда болгон карама-каршылыктарды чечүүдө күч ыкмаларын пайдалануу чегин төмөндөтөт.

Борбор Азия чөлкөмүндө ЖККУ өлкөлөрүнө исламдык террорчу топтор негизги кооптуулукту туудурат. Генерал-полковник Анатолий Сидоровдун маалыматында, "Талибан" кыймылынын катарында (Кыргызстан, Россия жана бир катар мамлекеттерде ишмердигине тыюу салынган террордук уюм) 70 миңге чукул согушкер бар, алардын 15 миңи Тажикстан жана Өзбекстан менен чектешкен түндүк райондорунда аракет этишет.

Талибдер Афганистан Ислам Республикасынын территориясынын басымдуу бөлүгүн көзөмөлдөйт. Өлкөнүн азыркы жетекчилигин кулатып, "Афганистан Ислам эмирлигин" кайра калыптандырууга умтулат.

Аймактык коопсуздукка "Ислам мамлекетинин" (Кыргызстан, Россия жана бир катар мамлекеттерде ишмердигине тыюу салынган террордук уюм) 4000дин тегерегиндеги согушкери бар афгандык филиалы коркунуч келтирет.

Айрыкча чыгыш жана түндүк провинцияларындагы отряддар активдешкен. Террорчулар Тажикстан жана Пакистан менен чектешкен райондорду көзөмөлдөөгө, ыңгайлуу плацдармдарды түзүүгө, кийин аларды Борбор Азия мамлекеттеринде кеңейтүүгө умтулушат.

Афганистанда ошондой эле "Өзбекстандын ислам кыймылы", "Аль-Каида", "Чыгыш Түркестандын ислам кыймылы" (2500гө жакын согушкер) террордук топтору да бар. Бул менен катар чет элдик (АКШ жана НАТО) аскерлердин дагы кыскарышы, афгандык күч структураларынын куралдуу оппозияга майнаптуу туруштук берүүгө жөндөмсүздүгү исламчылардын кызыкчылыгын жайылтууга жана алардын тарапташтарынын санын арттырууга ыңгайлуу шарт түзүп берүүдө.

Жамааттык коопсуздуктун Кавказ аймагында Грузия менен НАТОнун аскердик кызматташуусу күч алып, региондо АКШнын аскердик орун алышы, анын ичинде республиканын территориясынын жана Кара деңиз акваториясынын аба мейкиндигин көзөмөлдөө үчүн кеңейип келе жатканы байкалат.

Брюсселдеги жакындагы эле жолугушуулардын жыйынтыгында аталган өлкөнүн жетекчилиги жана Түндүк атлантикалык альянс тарабынан "НАТО – Грузия орчундуу чаралар топтому" толукталып, эки жак быйыл биргелешкен ыкчам жана аскердик даярдык машыгууларды, альянстын согуштук кемелеринин грузиялык портко карай алган сапарларын, улуттук армиянын НАТО стандарттарына жетишүүсү "аяктаганча" каржылык жардамды көбөйтүү боюнча макулдашты.

Ошол эле убакта Грузия, Молдова, Украина союзун түзүү демилгеси да ортого салынууда. Кошмо штаттардын Кавказда абалды ырбатууга жана туруксуздукту жаратууга басым жасаганы мыйзам ченемдүү түрдө чөлкөмдөгү коопсуздукка доо кетишине кептегени турат.

Тышкы кооптуулук жана коркунучтарга карабастан ЖККУнун аскердик кызматташтыгы коргонуучу мүнөздө гана жүрөт, Жамааттык күчтөрдүн жоопкерчилигиндеги аймактарда террордук топтор менен күрөштө Россия армиясы сириялык тажрыйбасын колдонууга аргасыз болбойт деген үмүт бар.

0
Белгилер:
саясат, кырдаал, Афганистан, НАТО, АКШ, машыгуу, ЖККУ
Тема боюнча
Россиялык "Армата" танкы чет өлкөгө талпынды. Кайда бет алат?
Генералдык штабдын башчысы Өмүралиев ЖККУнун башкы катчысы Зась менен жолукту