Тарыхтагы кара так. Баткен согушуна катышкандарды сыйлаган Акаевдин видеосу

485
(жаңыланган 16:02 10.09.2021)
Баткен согушу — эгемен Кыргызстандын тарыхындагы кара так. Каргашада 54 жоокер каза таап, 82 аскер жаракат алган.

Колумнист Алмаз Батилов КР президентинин архивинен өлкөнүн биринчи башчысы Аскар Акаев Баткен согушунун жыйынтыгы менен Бишкек шаарындагы Токтогул Сатылганов атындагы улуттук филармонияда өзгөчө каармандыгы менен айырмаланган жоокер, прапорщик жана офицерлерге аскердик сыйлык тапшырган даректүү тасманын үзүндүсүн тапкан.

1996-жылы Өзбекстандын башчысы Ислам Каримовго каршы күрөшкөн радикалдар Түндүк Афганистанда "Өзбек ислам кыймылы" (ӨИК) деп аталган террордук уюм түптөгөн. Бул уюмдун айрым мүчөлөрү 1992-1997-жылдары Тажикстандагы кандуу тирешүүгө катышып, Бириккен тажик оппозициясынын тарабында согушкан эле.

1917-жылы Советтик Россияда бийликке келгендер аскердик авиацияга абдан көңүл бурушуп, 1918-жылы түптөй башташат. 1933-жылдан баштап Советтер Союзунда 18-август – Аскердик-аба флотунун күнү катары белгиленип келген.
© Видео / КРдин борбордук кинофотофонодокументтер архиви
1999-жылы ӨИК Тажикстандан Кыргызстандын түштүк аймагы аркылуу Өзбекстанга өтүп, төңкөрүш уюштуруп Борбордук Азияда халифат курууга умтулат.

Уюм 1992-1997-жылдары Тажикстандагыдай бийлик үчүн кандуу тирештин сценарийин кайталоого абдан кызыкдар эле. Дал ушул себептен ӨИК расмий Бишкектен тоскоолдуксуз жол ачып берүүнү талап кылган. Бирок кыргыз армиясы менен атайын кызматтары бул террордук уюмга каршы Баткен чөлкөмүндө эки ирет согушуп, кошуна өлкөгө бир да баш кесерди өткөрбөй, 64 согушкерди жок кылган.

ӨИК Кыргызстанда жүргөн япон геологдорун, КР офицер менен аскерлерин жана жай тургундарды туткундап, буларды барымтадан генерал Жумабек Асанкулов кызматкерлери менен, ошондой эле Тажикстандагы элчи Эрик Асаналиев башында турган топ бошоткон. 

Эң өкүнүчтүүсү, кыргыз армиясы оор жоготууга учурап, 54 жоокеринен айрылган. Мындан тышкары, дагы 82 аскер жаракат алган.

Дал ушул Баткен согушунун чоо-жайы тууралуу мурунку президент Аскар Акаев кенен маек куруп берген.

485
Белгилер:
Баткен окуясы, жоокер, Аскер, Аскар Акаев, сыйлоо, согушкер, радикалдуу ислам
Тема боюнча
Ислам Каримов КР армиясын үлгү кылган. Акаев Баткен согушунун чоо-жайы тууралуу
Афган жана Баткен согушунун ардагери Болот Мамбеталиевдин сөөгү жерге берилди

Конвойлукка баары чыдай бербейт. Соттолгондорду ташыгандар тууралуу видео

1689
(жаңыланган 17:11 21.09.2021)
Конвой абактын ичиндеги кызматкер эмес. Ал өмүрүн тобокелге салып айыпталуучуларды бир абактан экинчисине ташыйт же сот отурумуна алып барат.

Иш моралдык жактан оор болгондуктан баары эле чыдай бербейт. Кызмат кимдер үчүн экенин Sputnik Кыргызстан агенттигинин тартуу тобу билип келди.

Конвойлор Жаза аткаруу мамлекеттик кызматынын Түзөтүү мекемелерин, соттолгондор менен камакка алынгандарды кайтаруу жана күзөтүү департаментинде кызмат өтөйт.

Аталган департаменттин жетекчисинин орун басары, полковник Муратбек Кожобековдун айтымында, өздүк курам мөөнөттөгү аскерлерден жана офицерлерден турат.

Заместитель начальника Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН Муратбек Кожобеков
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Жаза аткаруу мамлекеттик кызматынын Түзөтүү мекемелерин, соттолгондор менен камакка алынгандарды кайтаруу жана күзөтүү департаменттин жетекчисинин орун басары, полковник Муратбек Кожобеков
"Көбү 18-19 жаштагы анык мөөнөттөгү кызматкерлер. Аларды бир айлык карантинде окутуп, ок атканды үйрөтүп, уставдын беренелерин, мыйзамдарды жаттатып, даярдыктан өткөндөн кийин сынак тапшыртып кызматка дайындайбыз. Андан сырткары, офицер, прапорщиктер бар. Алардын жаш курагы 30-40тын тегерегинде. Офицердик курам толугу менен кызмат өтөөдө, бош орун деген бизде аз", — деди Кожобеков.

Департаментте иш таң атпай башталат. Аскерлер көнүгүү жасап, тамактанып, ишке даярдык көрүшөт. 08.00дөн тарта атайын автоунаа менен абактарга жөнөшөт.

Унаанын алды жагына айдоочу менен кароол башчы, арт жагына автоматчан күзөтчү менен кароол башчынын жардамчысы отурат. Алар бири-бири менен үн берүүчү аппарат аркылуу байланышта болушат.

  • Автомобиль для перевозки осужденных на территории Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН
    Конвойлор саат 08.00дөн тарта атайын автоунаа менен абактарга жөнөшөт
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков
  • Сотрудники ГСИН на территории СИЗО №1 в Бишкеке
    Унаада айыпталуучуну бир нече аскер кайтарып, коштоп барат
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков
  • Сотрудник Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН у служебного авто
    Кызмат өтөгөндөр жолдо ар кандай учурларга туш болобуз дейт
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков
  • Сотрудники Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН
    Абакка түшкөндөрдүн айрымдары качууга аракет кылат экен
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков
  • Сотрудник Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН на онлайн судебном заседании
    Конвойлор айыпкерлерди сотко да ташыйт
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков
  • Сотрудники Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН ведут задержанного
    Бирок азыр отурумдар онлайн өтүүдө
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков
  • Сотрудники Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН на онлайн судебном заседании
    Тергөө абактарындагы айрым бөлмөлөр аралыктан сот процессин өткөрүүгө ылайыкташтырылган
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков
1 / 7
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Конвойлор саат 08.00дөн тарта атайын автоунаа менен абактарга жөнөшөт

Конвой менен биздин тартуу топ дагы ЖАМКтын 21-мекемесине барды. Эл ичинде №1 тергөө деп айтылган жайга сырттагыларды дыкат текшерип киргизишет экен. Бул жактан конвойлор соттолуучуну Аскер прокуратурасына алып жөнөштү.

Департаменттин 2-ротасынын кароол башчысы Иманбек Султангазиев жолдон ар кандай учурлар болуп кетерин жашырган жок.

Начальник караула 2-й роты Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН Иманбек Султангазиев
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Департаменттин 2-ротасынын кароол башчысы Иманбек Султангазиев
"Кол салган учурлар болгон. Эми курал менен кол салуу эмес, мушташуу ыкмалары болот. Качып кеткиси келгендер бар. Мисалы, бир жерим ооруп жатат деши мүмкүн. Бизди алаксытып, манёвр да. Анын бардыгын бизге окутат, үйрөтөт, ошонун бардыгын практика жүзүндө колдоно билебиз. Менин милдетим автоунаанын ичиндеги аскерлер менен айыпталуучулардын жана соттолуучулардын коопсуздугуна кам көрүү", — деди Султангазиев.

Автоунаа абактагыларды бир жерден экинчи жерге ташууда жолдон себепсиз токтобошу керек. Бул үчүн ЖАМК унааларга орноткон GPS-навигатор аркылуу байкоо жүргүзүп турат.

Сотрудники ГСИН проходят обучение в СИЗО №1 в Бишкеке
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Өздүк курам мөөнөттөгү аскерлерден жана офицерлерден турат

Конвойлор айыпкерлерди сотко да ташыйт. Бирок азыр отурумдар онлайн өтүүдө. Тергөө абактарындагы айрым бөлмөлөр аралыктан сот процессин өткөрүүгө ылайыкташтырылган.

Ошондой эле абактын тышында мунарада автоматчан турган аскерлерди көрсөңүз керек. Бул милдетти да ЖАМК департаментинин кызматкерлери аткарат. Алар өз аймагынан кылмышкерди качырбашы керек, зарыл учурда курал колдоно алат.

Наблюдательный пункт на территория колонии № 27 в Молдовановке. 08 сентября 2021 года
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Абактын тышында мунарада автоматчан турган аскерлерди көрсөңүз керек. Ал милдетти департаменттегилер аткарат

"Уставдын жана беренелердин негизинде жалгыз сакчы болуп турганда өз алдынча колдонууга (курал) укуктуу. Ал командирдин же жетекчинин буйругун күтпөйт", — дейт департаменттин жетекчисинин орун басары Муратбек Кожобеков.

Департаментте кызмат өтөөгө ашыккандар көп дейт жетекчилер. Себеби оңой эмес жумушта аскерлер бышат. Биринчи батальондун командири, подполковник Рахат Токтоналиев болочок аскерлерге кеңешин берди.

Командир 1-го батальона Департамента охраны исправительных учреждений и конвоирования ГСИН подполковник Рахат Токтоналиев
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Биринчи батальондун командири, подполковник Рахат Токтоналиев
"Жаза аткаруу мамлекеттик кызматынын департаментине кызмат өтөөгө военкоматтарда сынак өтө эле күчтүү. Себеби ал жактан кызмат өтөп кеткен аскер кызматкерлери башка күч түзүмдөрүнө такшалып барат. Жаңы келип жаткан аскер кызматкерлери үчүн кызмат оор эле болот . Ошого чыдап, эрктүү болушу керек. Эч нерседен тайманбагыдай болуп, жан дүйнөсүн даярдап келиши шарт. Баарына чыдайм, көтөрө билем деп. Ошондо, менимче, кызмат оңой жана жеңил өтөт", — деди Токтоналиев.
Сотрудники ГСИН на территории СИЗО №1 в Бишкеке
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Департаментте кызмат өтөөгө ашыккандар көп дейт жетекчилер. Себеби оңой эмес жумушта аскерлер бышат.

Түзөтүү мекемелерин, соттолгондор менен камакка алынгандарды кайтаруу жана күзөтүү департаментинин кызматкерлери Кыргызстан боюнча иштеп, облус жана шаар аралап айыпталуучуларды ташыйт. Ошондой эле Россия жана Казакстан сыяктуу келишим түзүлгөн мамлекеттерден соттолгондорду алып келет.

1689
Белгилер:
ЖАМК, конвой, видео, репортаж, кызмат
Тема боюнча
Темир тор артындагы өлүм: Кыргызстандын абактарында кантип дарылашат
№50 абактан 9 кылмышкер качкан кандуу окуя. Кимдер жазаланып, эмне өзгөрдү?

Жер жамынган кызыл ажыдаар жылып келе жаткандай. Испаниядагы лаванын видеосу

115
(жаңыланган 15:25 21.09.2021)
Социалдык тармакта вулкан атылган аймакта лаванын ошол тегеректеги жүздөгөн үйлөрдү "жутуп кеткен" видеосу тарады. Ал көрүнүш Испаниянын Пальма аралында тартылган.

Эль-Пасо муниципалитетине караган аймактагы Кумбре-Вьеха 19-сентябрда атыла баштаган. Буга чейин Испаниянын улуттук географиялык институту сейсмикалык активдүүлүктү байкаган. Бир апта ичинде жер кеминде 25 миң ирет термелген. Акыркы маалыматтар боюнча, жүздөгөн үйлөр лаванын илебине туруштук бере албай, жарактан чыкса, 5000ге чукул жашоочуну коопсуз жайга көчүрүүгө туура келген.

"Эгерде өрт чыкса, жок дегенде таш калат, имаратты кайра калыбына келтирүүгө болот. Ал эми лава жолунан кезиккенди шыпырып жок кылып жүрүп отурат. Үйлөр май сыяктуу эле эрип, капкара болуп күйгөн жер гана калат", — деп айтып берген жергиликтүү тургундардын бири РИА Новостиге.

Маалыматта вулкандын лавасы эми деңизди көздөй ага баштаганы, анын саатына болжол менен 700 метрге жылып жатканы айтылды.

Мурдагы Тенегия вулканы 1971-жылы атылган.

85 миңге чукул адам жашаган бул аралда жанар тоонун атылышынан бир жума мурда жер тез-тез титирей баштаган.

115
Белгилер:
Испания, жанар тоо, лава, Пальма аралы
Тема боюнча
Жердин бетин өрт каптагандай... Африкадагы жанар тоонун видеосу
Чеченстандын президенти Рамзан Кадыров. Архив

ЛГБТны Чеченстанда да коргоого чакырган Байденге Кадыров жооп берди

0
(жаңыланган 23:35 21.09.2021)
Чечен Республикасынын президенти АКШ лидерине тамаша иретинде жооп берип, өз өлкөсүнө чакырган.

БИШКЕК, 21-сен. — Sputnik. АКШнын президенти Жо Байден БУУнун Башкы ассамблеясынын 76-сессиясында сөз сүйлөп жатып ЛГБТны коргоого чакырды.

"Биз, баарыбыз, ЛГБТ өкүлдөрүнүн укуктарын коргоп турушубуз керек. Алар Чеченстанда же Камерунда, же дүйнөнүн башка бурчунда болобу, эч нерседен коркпой сүйүүсү менен ачык жашашы керек", — деди Байден.

Көп өтпөй Чеченстандын президенти Рамзан Кадыров ага Telegram-каналы аркылуу жооп кайтарганын RT жазды.

"Байден ушунчалык акылга сыйгыс билдирүү жасады, жооп катары биздин республикага чакырам. Ал Чечен Республикасына келип бизде жадагалса андай сөз дагы жок экенин көрүп кетсин. Алардын ордуна бизде тооктун күйөөсү бар", — деп жазып, каткырган быйтыкча койгон.

Белгилей кетсек, учурда Нью-Йоркто БУУнун Башкы ассамблеясынын 76-сессиясы өтүп жатат.

0
Белгилер:
АКШ, Жо Байден, Рамзан Кадыров
Тема боюнча
Байден Австралиянын премьер-министринин атын эстей албай... Видео
Рамзан Кадыров UFC мушкери менен кармашты. Видео