Место крушения малайзийского Boeing 777

ЖМК: МН-17 кыйраган күнү украиналык Су-25 ок-дарысыз кайтып келген

31
(жаңыланган 08:05 24.12.2014)
Боинг атып түшүрүлөрдөн бир саатча мурун чабуул коюучу үч аскер учагы абага көтөрүлгөн. Учактардын бири "аба — аба" ракеталары менен жабдылган болчу. Ал базага кайтып келгенде анда ракеталар жок болуп чыкты, ал эми учкуч абдан корккон абалда болчу деп жазышат ЖМКлар.

БИШКЕК, 24-дек — Sputnik. Донецктин жанында Малайзиянын Boeing учагы кыйраган күнү Украинанын абадан чабуул коюучу Су-25 учагы аэродромдон "аба – аба" ракеталары менен учуп чыгып, кайра ок-дарысыз кайтып келген, ал эми учкуч абдан корккон абалда болчу. Бул жөнүндө "Комсомольская правда" авиабазанын кызматкерине таянуу менен жазган жана ал адамды гезит "жашыруун күбө" деп атаган деп билдирет РИА Новости.

Гезиттин маектеши "Днепропетровск шаарында, Авиаторское айылчасында болчумун" деп айтып берген.

"Бул кадимки эле аэропорт. Ал жерде ошол мезгилде ок аткыч учактар менен вертолёттор жайгаштырылган болчу, — деген ал.

"Учактар үзгүлтүксүз учуп, бомба таштап, Су-25 учактары Донецкке, Луганскка бомбаларды ыргытып жаткан. Бул узакка созулду. Күндүн экинчи жарымында, Боинг атып түшүрүлөрдөн бир саатча мурун чабуул коюучу үч аскер учагы абага көтөрүлгөн. Саат канчада экени так эсимде жок. Учактардын бири ракеталар менен ("аба – аба") жабдылган эле. Ал Су-25 болчу", — деди гезиттин маектеши.

Ал ракеталарды "аба – жер" классындагылар менен чаташтырышы мүмкүн эместигин белгилеген.

"Жок, мен алмаштырып алышым мүмкүн эмес. Алар көлөмү, канаты, боёгу менен айырмаланып турат. Бутага мээлей турган учтары да башка болот. Таанып айырмалоо оңой эле", — деп кошумчалады учкуч.

"Ошентип, бир аз убакыттан кийин бир гана учак кайтып келди. Экөө атып түшүрүлгөн экен. Украинанын чыгыш жагында бир жерде болду деп айтышты мага. Учактардын эки ракета асып кеткени кайра келди. Бирок ракеталары жок эле. Учкуч абдан коркуп алыптыр болчу", — деп айтып берди гезиттин маектеши.

"Аны учактан алып түшүрүшкөндө, ал: "Башка учак экен" деген сөздү айтты. Кечинде учкучтардын бири ошол эле Волошинге: "Учакка эмне болду?" деген суроо берди. Тиги болсо: "Учак болбой турган убакта болбой турган жерде болуп калды…" деп жооп берди. Талкуулоого болгон бардык аракеттер ошол замат токтотулуп жатты. Анын үстүнө учкучтар көпчүлүгү ич ара сүйлөшүп жатышты, алар ушундай… намыскөй келишет", — деп билдирди учкуч гезитке.

Маектеш СУ-25тин капитаны Boeingди аскер учагы деп жаңылып калган болуш керек деген оюн билдирди. "Мүмкүн. Аралык чоң, ал жөн эле кайсы учак экенин так көрбөй калышы ыктымал болчу".

Андай ракеталар "өзүнүн эң жогорку көтөрүлүшү болгон 7 миң метр бийиктикте" да бутаны 3-5 чакырым аралыкта кармай алышат деп түшүндүрдү ал.

"Учак жөн эле тумшугун өйдө көтөрүп, анан ошол абалда бутаны кармап, ракетаны коё бере алат. Бул ракета 10 чакырымдан ашык аралыкка учат", — деп айтып берди учкуч газитке.

Анын айтымында, ракета корпуска тийиши мүмкүн.

"Бул жасалыш үлгүсүнө жараша болот. Корпуска 500 метр аралыктан да тийиши мүмкүн", — деди ал.

Ракетанын сыныктары учактын корпусуна топтошуп тийгенин комментарийлеп жатып, гезиттин маектеши: "Ушундай ракета да бар. Майдаланып кетүү принциби — ал жарылганда майда бөлүктөргө чачырап кетет. Андан кийин ракетанын ок-дарылуу негизги бөлүгү согот".

Malaysia Airlines авиакомпаниясынын Boeing-777 учагы 17-июлда Амстердамдан Куала-Лумпурга учуп бара жатып Украинанын Донецк шаарына жакын жерде кыйроого учураган. Анда 298 адам бар болчу, алардын 193 голландиялыктар эле. Учуп бара жаткандардын эч кимиси аман калган эмес. Киев бийлиги учактын кыйроосуна ыктыярчыларды айыптап, алар болсо аба кемесин мындай бийиктиктен атып түшүрүүгө мүмкүндүк берүүчү каражаттарынын жоктугун билдиришкен. Кырсыкты иликтөө боюнча алдын ала маалыматта учак "жогорку кубаттуулуктагы көп сандагы объекттердин сырттан көрсөткөн таасири астында келтирилген структуралык зыяндын себебинен абада кыйрап калган. Бирок ал объекттердин кайдан келип чыкканын аныктоо мүмкүн болгон жок" деп айтылган.

31
Белгилер:
Украина, Донецк, Днепропетровск, Амстердам, Куала-Лумпур, Malaysia Airlines авиакомпаниясы, Су-25, Boeing-777
Россиялык Су-25

Россиялык Су-25тер Тажикстанда: кол салгандын катыгын берүүгө даярдык

85
Афганистанга Ирак жана Сириядан келген террорчулардын топтолушу Көз карандысыз мамлекеттердин шериктештигине, айрыкча Борбор Азия өлкөлөрү үчүн коркунуч туудурат.

Мындай кырдаал афган чек араларынын түндүк жактагы аймактардын баарында атайын кызматтардын активдешүүсүн жана аскердик күчтөрдүн даярдыгын күчөтүүнү талап кылууда.

13-октябрда Азербайжан, Армения, Беларусь, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан, Түркмөнстан жана Өзбекстандын атайын кызматтарынын башчылары менен жолугушууда РФ президенти Владимир Путин КМШ өлкөлөрүнө Афганистандан ирактык жана сириялык тажрыйбасы бар террорчулардын келиши, "түз экспансиянын башталышы" толук ыктымал экенин билдирди. Ошону менен катар биргелешкен атайын операцияларга күч түзүмдөрүнүн алдын ала камылгасынын маанисин баса белгиледи. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко алдыдагы атайын операциялардын даярдыгына токтолду.

Жолугушуу өткөн күнү эле россиялык чалгындоо кызматы Афганистандагы азыркы кырдаалды мурдатан болжогону да белгилүү болду. Тажикстандын Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети афган территориясынан баңгизат, курал, ок-дарынын агымы күч алганын маалымдады. Бул жакшы жышаан эмес.

Андан мурун РФ тышкы иштер министринин орун басары Андрей Руденко талибдер Афганистан провинциясын көзөмөлдөөгө чамасы келбей, Борбор Азия өлкөлөрүнүн коопсуздугуна кепилдик бере албай турганын айткан эле. "Талибан"* кыймылынын айрым куралдуу топтору Тажикстанга басып кирүүгө да даяр. Ушундай кооптуулуктардан улам ЖККУ (Жамааттык коопсуздук келишими уюмунун) күчтөрүнүн афган чек арасына жакын жерге белгиленген "Аскердик боордоштук – 2021" биргелешкен ыкчам-стратегиялык окуулары зарыл жана жетиштүүдөй көрүнөт.

Тажикстандагы Харб-Майдон жана Момирак полигондорунда 18–23-октябрь аралыгына белгиленген машыгууларга Беларусь, Казакстан, Кыргызстан, Россия жана Тажикстандан 5 000дин тегерегинде аскер кызматкери катышмакчы.

Окуунун алкагындагы операцияларга курал жана аскердик техниканын 700 бирдиги, анын ичинде 40тан ашуун учак жана тик учак (Су-24МР, Су-25, Ми-8МТВ, Ми-24), ошондой эле ар кыл багыттагы 15 учкучсуз аппарат да бар. Эске салсак, "Аскердик боордоштук – 2021" машыгууларынын жүрүшүндө "Өз ара аракеттешүү", "Издөө", "Эшелон" атайын операциялары өткөрүлөт, бул тууралуу биз да кабарлаган элек.

ЖККУнун Бириккен штабынын жетекчиси Анатолий Сидоров кечээ аскердик күчтөрдүн биргелешкен тобунун күч жана каражаттары көбөйтүлгөнүн кабарлап, окууларда тажик-афган чек арасындагы окуялардын ар кыл нугун, абдан курчуп кеткен вариантына дейре эске аларын белгиледи.

Чабуулчулардын кезеги

ЖККУ боюнча союздаштар Афганистан менен чектешкен аймактарда атайын окууларга даярдыгын аяктап калды. Тажикстанга РФтин Борбордук аскердик округунун фронттук Су-24МР бомбалоочулары, Кыргызстанда жайгашкан "Кант" россиялык авиабазасынын Су-25 чабуулчулары да жеткирилген. Биргелешкен окуулар эң кызып калган убакта учкучтар шарттуу душманды издөө, анын объектилерин жок кылуу, мотоаткычтар бөлүгү жана танкисттердин чабуулуна көктөн ок атуу менен көмөк көрсөтүүгө машыгышат.

Чабуулчу Су-25 жердеги чакан көлөмдөгү кыймылдуу жана кыймылсыз объектилерин жок кылууга багытталган. Бул – буталар так көрүнгөн шарттарда же 30 метрден 5 чакырымга чейинки бийиктикте Кургактагы күчтөрдү күнү-түнү түздөн-түз колдоодо алмашкыс аскердик бирдик. Су-25тин бурулушунун чакан радиусу (500 метр) чабуул коюучу учкучтарына чабуулду майнаптуу уюштурууга, аскердик запасты (30 миллиметрлик замбирек снаряддары, тескелүүчү жана башкарылбаган ракеталар, түзөтүлчү жана кассеталык аба бомбалары, күчтүү көлөмдүү-жардыруучу аба бомбалары жана күйүүчү май аралашмасы толтурулган челектер) сарамжалдуу пайдаланууга мүмкүндүк берет. Су-25 чабуул коюучу учагынын максималдык аскердик жүгү – 4 тоннадан ашуун. Күчтүү жана универсалдык бул аба бирдиги Афганистанда 1980-жылдардын башында эле өзүн көрсөтө алган. Андан бери бир нече ирет заманга ылайыкташтырылганы да маалым.

Алдыдагы машыгууларга даярдык абдан кызуу жана олуттуу жүрүүдө. Россиялык Борбордук аскердик округунун командачысынын орун басары Алексей Лемякин сириялык тажрыйбаны эске алуу менен Тажикстанда ЖККУнун Ыкчам чара көрүү жамааттык күчтөрүн материалдык-техникалык камсыздоо милдеттеринин кеңири түрлөрү аткарыларын айткан.

Айтмакчы, "Аскердик боордоштук – 2021" ыкчам-стратегиялык окууларында ЖККУга мүчө болбогон Өзбекстандын күчтөрү келбегени менен буга чейинки биргелешкен контртеррордук машыгууларга катышканын да белгилей кетели.

Ыкчам жагдай

Талибдердин бул айдагы тышкы саясий активдешүү аракеттери, Дохадагы бир катар маанилүү жолугушуулары, чет элдик гуманитардык жана каржылык жардам алууга, кыймылды эл аралык деңгээлде мыйзамдуу саясий күч катары таанытууга кадамдары деле өлкөнүн мындан аркы экономикалык жана ички саясий бүлгүнүн токтото албачудай. Коңшу мамлекеттер жана Бириккен Улуттар Уюму талибдер инклюзивдик өкмөт куруу жана аялдардын укугун коргоо боюнча убадаларын аткарбаганын белгилеп жатышат.

"Талибандын"* өз "атаандаштарына" каршы туруу далалаттарына карабастан Афганистандын ири шаарларында жана түндүк провинцияларындагы электр чубалгылар линияларын жардыруулар дале токтой элек.

Талибдер өлкө бийлигин кайрадан ээлегенден бери афган жалпыга маалымдоо каражаттарында 17 теракт тууралуу маалыматтар чыкты. Аларга таянсак, көпчүлүгүнүн артында "Ислам мамлекети"* уюму турат. Кабул, Нангархар, Парван, Кунар, Кундуздагы жардырууларда 600 киши жабыр тартты. Терактылардын баары эле коомго ачыктала калган жок.

Тажикстан менен чектеш Кундуз провинциясына караштуу Ханабад уездиндеги шииттердин мечитиндеги 8-октябрдагы теракт 120 кишинин өмүрүн алып, 160тан ашуун адамды жарадар кылды. 14-октябрда Кунар провинциясында талибдердин уезддик полициясынын начальниги олтурган автомобиль жардырылды. АКШ жана НАТОнун аскердик интервенциялары менен болгон күрөштө "Талибан"* жеңишке жетишкенден бери Афганистанга Ирак жана Сирияда согуштук аракеттерди жүргүзүүдө тажрыйба топтогон ИМ* террорчулары чогула баштады. Бул "баары баарына каршы" согушунун уланышынан коңгуроо кагат.

Калган көйгөйлөрү аз келгенсип, ушул тапта афган калкынын жүрөгүн өйүтүп турган нерсе – өлкөдө бийлик үчүн күрөшкө улам жаңы, мурдагылардан да радикалдуу топтордун жаралышы. Ошондой эле этникалык тажик – кенже Ахмат Масуддун жетекчилигиндеги Улуттук каршылык көрсөтүү фронту да талибдер менен "эзелки" партизандык күрөшүн улантууда.

ЖККУ Афганистандагы абалды эске алып Тажикстандагы аскердик окууларын, ал эми Россия Душанбеге россиялык аскердик жана аскердик-техникалык жардамын, жакынкы айларда тажик-афган чек арасын материалдык-техникалык жактан бекемдөөгө көмөктөшүүнү уланта берери ажеп эмес.

* – Кыргызстан, Россия жана бир катар мамлекеттерде тыюу салынган террордук уюмдар.

Аскерий баяндамачы Александр Хроленконун Telegram каналына жазылыңыздар.

85
Белгилер:
Тажикстан, Россия, Афганистан, Сирия, согушкер, 'Талибан' кыймылы, чек ара, машыгуу, курал
Тема боюнча
Иран менен Түркия согушка даярдыгын көрсөтүүдө: Азербайжандын эмне тиешеси бар?
Окуучулар мектепте сабак учурунда. Архив

Лавров: Россия союздаш мамлекеттерге орус тилдүү мектептерди ачууга кызыкдар

60
(жаңыланган 19:25 15.10.2021)
Тышкы иштер министри чет мамлекетте жашаган мекендештери менен жолугушууда Тажикстанда орус тилдүү мектептер ачылганы жатканын айтып, башка мамлекеттерге дагы программа иштелип жатканын белгилеген.

БИШКЕК, 15-окт. — Sputnik. Россия бардык союздаш жана өнөктөш өлкөлөрдө мектептерди ачууга даяр. Бул тууралуу РФ тышкы иштер министри Сергей Лавров чет мамлекеттеги мекендештердин конгрессинде билдиргенин РИА Новости жазды.

"Тажикстанда биздин методология боюнча билим берген беш орус тилдүү мектеп ачылат. Учурда ушундай эле программа Өзбекстан үчүн иштелип жатат. Акыркы кезде Армениянын жаңы жетекчилиги ушундай эле программаны Арменияда дагы ишке ашырууга кызыгуусун билдирүүдө", — деген Лавров.

Анын айтымына караганда, Москва союздаштар менен стратегиялык өнөктөш мамиледеги мамлекеттердин бардыгына бул долбоордун үлгү болушуна кызыкдар.

60
Белгилер:
Россия, ТИМ, Сергей Лавров, мектеп, өнөктөштөр, Өзбекстан, Тажикстан, Армения
Тема боюнча
Лавров Россия Европанын кээ бир мамлекеттери менен алакага даяр экенин айтты