Химия боюнча Нобель сыйлыгы 2016-жылы окумуштуулар Жан-Пьер Саважга, Фрезер Стоддартуга жана Бернард Феринге синтез молекулярдык машина эмгеги үчүн ыйгарылды

Нобелдин химия боюнча сыйлыгы "молекулярдык машина" синтези үчүн берилди

(жаңыланган 18:08 05.10.2016)
2016-жылкы Нобель сыйлыгынын ар бир суммасы 8 миллион швед кронун (932,000 доллар) түзөт.

БИШКЕК, 5-окт. — Sputnik. Химия боюнча Нобель сыйлыгы 2016-жылы окумуштуулар Жан-Пьер Саважга, Фрезер Стоддартуга жана Бернард Феринге синтез "молекулярдык машина" эмгеги үчүн ыйгарылды. Бул туурасында РИА Новости Швед Королдугунун илимдер академиясына таянып билдирди. 

Сыйлыкты тапшыруу аземи салтка ылайык, Нобель сыйлыгынын негиздөөчүсү Альфред Нобелдин 10-декабрда каза болгон күнүндө өтөт. Анын калтырган беш сыйлыгынын төртү – физиология же медицина, физика, химия жана адабият жаатында. Андан сырткары 1968-жылы шведдердин мамлекеттик банкы түптөгөн экономика тармагындагы сыйлык Стокгольм шаарында тапшырылат. Тынчтык сыйлыгы анын негиздөөчүсү эркине ылайык, Осло шаарында дайыма 10-декабрда өтүп турат.

2016-жылы Нобель сыйлыгынын ар бир суммасы 8 миллион швед кронун (932,000 доллар) түзөт.

Белгилер:
химия, Нобелб сыйлыгы, Швеция
Тема боюнча
Нобель сыйлыгынын адабият боюнча жеңүүчүсү 13-октябрда белгилүү болот
БУУнун желеги. Архив

БУУнун Башкы ассамблеясы Кыргызстан сунуштаган демилгени бир добуштан колдоду

(жаңыланган 17:51 20.04.2021)
Расмий Бишкек демилгелеген резолюцияга Япония, Кытай, Россия жана Индия өңдүү 60 өлкө авторлош болгону белгиленет.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. Бириккен Улуттар Уюму Кыргызстан демилгелеген "Жаратылыш чек араны билбейт: чек ара кызматташтыгы — биологиялык ар түрдүүлүктү сактоонун, калыбына келтирүүнүн жана туруктуу пайдалануунун чечүүчү фактору" деп аталган жаңы резолюцияны жактырды. Бул тууралуу Тышкы иштер министрлигинин маалымат кызматы билдирди.

75-сессиянын пленардык жыйынында БУУнун Башкы ассамблеясы резолюцияны бир добуштан кабыл алган.

Резолюциянын негизги максаты — 2030-жылдын күн тартибин ишке ашыруу жана туруктуу өнүгүү принциптерине негизделген жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу менен биргелешкен иштерди жүргүзүү. Муну менен келечек муунду таза, коопсуз жана туруктуу чөйрө менен камсыз кылуу боюнча биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо тармагында чек ара кызматташтыгын бекемдөө.

Долбоорго БУУнун Биоартүрдүүлүк жөнүндө конвенциясы, Көчүп жүрүүчүлөр түрлөрү боюнча конвенциясы, Рамсар конвенциясы жана Германиянын Коргоо союзу (NABU) сыяктуу бир катар глобалдык экологиялык уюмдар өз баасын берип колдоого алган.

"Резолюциянын бир добуштан кабыл алынып, дүйнөнүн 60 мамлекетинин авторлош болушу демилгенин актуалдуулугун далилдеп, мындан ары илгерилетүүгө колдоо көрсөтөрүн тастыктайт. Бул Кыргызстандын экология жаатында жогору бааланган ийгиликтүү демилгелеринин уландысы болду. Буга чейин ак илбирсти сактоо, тоолуу аймактарды туруктуу өнүктүрүү, Нью-Йоркто БУУнун алдында Тоолуу өлкөлөрдүн досторунун тобун түзүүнү сунуштаган", — деп айтылат маалыматта.

Кыргызстан демилгелеген резолюцияга Япония, Кытай, Россия жана Индия өңдүү 60 өлкө авторлош болгону белгиленет. Тизме менен Тышкы иштер министрлигинин сайтынан таанышууга болот.

Белгилер:
чек ара, жаратылыш, резолюция, демилге, Кыргызстан
Тема боюнча
Жапаров ЮНЕСКО директорун КРдеги чокуга чыгууга чакырып, макулдугун алды
БУУнун башкы катчысы Антонио Гутерриш. Архив

Гутерриш дүйнө туңгуюкка кептелгенин айтып, эл башчыларына сунуш берди

(жаңыланган 16:14 20.04.2021)
Эл аралык уюм былтыр токойлор өрттөнүп, кургакчылык болуп, суу ташкындап, ага кошумча мөңгүлөр эригенин айтып, климат ушул боюнча кете берсе дүйнө алапайын таппай каларын айткан.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. БУУнун башкы катчысы Антониу Гутерриш Reuters агенттигине берген маегинде дүйнө туңгуюкка кептелип баратканын билдирди.

Анын айтымында, Дүйнөлүк метеорологиялык уюм 2020-жылы токойлор өрттөнүп, кургакчылык болуп, суу ташкындап, ага кошумча мөңгүлөр эригени боюнча отчёт берген. Мындай көрүнүш тарыхта сейрек кездешери айтылат.

"Биз жоголуп кетүү коркунучунда турабыз. Тропикалык бороон-чапкындардын, глобалдык жылуулуктун кесепетинен муз менен мөңгүлөрдүн эриши, токой өртү боюнча рекорддук деңгээл байкалууда. Илимий коомчулук тарабынан аныкталган кооптуу 1,5 градуска жетебизби деп турам", — деген БУУ өкүлү.

Мындай жагдай климаттын кескин өзгөрүшүнөн ансыз да жапа чеккен миллиондогон адам үчүн бөтөнчө кыйынчылык жаратарын кошумчалаган.

Гутерриш дүйнө лидерлерин аталган документ менен таанышууга чакырып, жаратылыш кырсыктарын алдын алуу боюнча чараларды көрүүгө үндөдү.

Белгилер:
климат, жаратылыш, дүйнө, Антониу Гутерриш, БУУ
Тема боюнча
БУУнун катчысы кансыз согуштун алдын алуу жолун айтты
Мамлекет башчы Садыр Жапаров. Архив

Садыр Жапаров 19 судьяны дайындады. Тизме

(жаңыланган 19:26 20.04.2021)
Президентке 20 талапкер сунушталган. Алардын 19у судьялык кызматка бекитилди. Ал эми бир талапкер боюнча материалдар кеңешке кайтарылды.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. Мамлекет башчы Садыр Жапаров 19 судьяны жергиликтүү сотторго дайындады. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматынан билдиришти.

Судьяларды тандоо боюнча кеңеш тарабынан президенттин дарегине Чүй жана Ош облустарынын айрым райондук сотторго судьяларды дайындоо үчүн 20 талапкер боюнча сунуш келип түшкөн.

"Садыр Жапаров судьялык кызматка 19 талапкер боюнча кеңештин сунушуна макул болду. Ал эми бир талапкер боюнча ар кайсы мамлекеттик органдардан суралган кошумча маалыматтарды жана пикирлерди карап чыгып, материалдарды кеңешке кайтарды", — деп айтылат маалыматта.

Ысык-Ата райондук соту:

  • Садыков Урматбек Асанбекович.

Кара-Суу райондук соту:

  • Анарботоева Бүбүсара Рустамовна;
  • Сооронбаев Нурланбек Курманбекович;
  • Токтомаматов Кыялбек Жантороевич.

Араван райондук соту:

  • Сарыбаев Бакытбек Адилбекович.

Ноокат райондук соту:

  • Бодоев Абдимавлян Көкөнович;
  • Жусупбаев Шумкарбек Болотбекович;
  • Матраимов Бахтияр Шамшиевич;
  • Омуралиев Бакытбек Эмилбекович.

Өзгөн райондук соту:

  • Абдыкаров Өткүрбек Сыдыкалиевич;
  • Артыкова Нуржамал Момунжановна;
  • Каримбаева Чолпон Маматеминовна;
  • Сарыбаев Омурбек Рыскулович;
  • Шаматов Улан Шайлообекович.

Ош шаардык соту:

  • Авазов Мирзат Абдисатарович;
  • Батырбеков Жаналы Мамытович;
  • Матисаков Кадырбек Монокбаевич;
  • Омурзакова Арапатхан Абдылдаевна;
  • Туманбаев Уланбек Бейшеналиевич.

Жарлык кол коюлган күндөн тартып күчүнө кирет.

Тема боюнча
Президенттен комуз сураган Адинай белегин алды. Сүрөт