Ачуу калемпир. Архив

Калемпирдин кайсы түрү өпкө рагынан сактайт? Окумуштуулардын изилдөөсү

1478
Чили калемпиринин активдүү капсаицин компоненти аденокарциноманын (өпкө рагынын эң көп жайылган түрү) өрчүшүн басаңдатып, шишиктин жайылышын токтотот.

БИШКЕК, 15-апр. — Sputnik. Өпкө рагынын өрчүшүн чили калемпиринин компоненти жайлатат. АКШдагы Маршалл университетинин алдындагы медициналык мектептин изилдөөчүлөрүнүн мындай жыйынтыгын Sputnik Азербайжан агенттиги Faseb Journal басылмасына таянып жарыялады.

Билдирүүгө ылайык, чили калемпиринин активдүү капсаицин компоненти аденокарциноманын (өпкө рагынын эң көп жайылган түрү) өрчүшүн басаңдатып, шишиктин жайылышын токтотот.

Окумуштуулар капсаициндин башка табигый аналогдорун — капсиат жана капсикониатты да изилдеп көрүп, капсаицин рак клеткаларынын тарашына бөгөт болорун аныктап чыгышкан.

"Бир күнү химиотерапиянын башка каражаттарына кошуп капсаицин өпкө ооруларынын ар кандай түрүн дарылоо үчүн пайдаланылышы мүмкүн", — деп айткан изилдөөнүн авторлорунун бири Жейми Фридман.

Буга чейин капсаицин рактын бир нече түрүнүн өрчүшүн токтотот деп айтылган. Анын ичинде боор рагы да бар.

Бирок дарыгерлер ашказан жана он эки эли ичегисинде жарасы бар, гастрит жана жоон ичегиси ооруган адамдар оозду куйкалаган калемпирди таптакыр жегенге болбой турганын эскертишкен.

1478
Белгилер:
изилдөө, оору, рак
Тема боюнча
Окумуштуулар диабет илдетине чалдыккандарга пайдалуу тамактарды сунуштады
Колоңсодон арылуунун жаңы ыкмасы табылды. Окумуштуулар жасаган ачылыш
Спутник V вакцинасы. Архивдик сүрөт

Бириккен Улуттар Уюмунда "Спутник V" вакцинасынын бет ачары өтөт

10
(жаңыланган 16:01 02.12.2020)
Вакцинаны тааныштыруу БУУнун Башкы ассамблеясынын атайын комиссиясынын аймагында болмокчу. Анда бул препарат боюнча кенен маалымат берилет.

БИШКЕК, 2-дек. — Sputnik. БУУдагы Россиянын атайын өкүлчүлүгү жана Саламаттык сактоо министрлиги "Спутник V" вакцинасынын бет ачарын өткөрөт. Бул туурасында РИА Новости жазды.

"Иш-чарага Россиянын саламаттык сактоо министри Михаил Мурашко, БУУдагы Россиянын атайын өкүлү Василий Небензя, Түз инвестициялар боюнча россиялык фонддун жетекчиси Кирилл Дмитриев катышат", — деп билдирген өкүлчүлүктүн маалымат катчысы Федор Стржижовский.

Ал "Спутник V": COVID-19га каршы вакцина" деп аталган виртуалдык иш-чара БУУнун Башкы ассамблеясынын атайын комиссиясынын аймагында өтөрүн кошумчалады. Отурумда россиялык бул препарат боюнча кенен маалымат берилери айтылды.

Министрлик быйылкы жайдын аягында дүйнөдө биринчи жолу COVID-19га каршы вакцинаны каттаган. Ал Гамалея атындагы Эпидемиология жана микробиология улуттук изилдөө борборунда иштелип чыгып, "Спутник V" деп аталган. Анын негизги артыкчылыгы коопсуз, майнаптуу жана узакка созулган терс кесепети жок ыкмаларсыз жасалгандыгында экендигин айтышкан.

10
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус
Тема боюнча
"Спутник V" вакцинасын социалдык тармактар аркылуу тааныштыра башташат
Степанакерт аэропорту. Архив

Тоолуу Карабах: аба мейкиндигин ачуу аракеттери. Сереп

28
(жаңыланган 14:04 02.12.2020)
Степанакерттен Ереванга чейинки (Эребуни авиабазасы, Звартноц аэропорту) автомобилдик көчөлөр менен кеткен жолдун узундугу 320 чакырымды түзөт. Операциялардын алгачкы күндөрү тынчтык орнотуучулар Степанакерттен ушул багыт боюнча жүрүшкөн.

Тоолуу Карабахтагы россиялык тынчтык орнотуучу операция татаал логистикасы менен айырмаланат. Степанакерттеги аэродромду реконструкциялоо жана заманбапташтыруу Россиянын Аба-космостук күчтөрүнүн аскердик-транспорттук учактарын кабылдоого мүмкүндүк берет, жаңы операциялык мүмкүнчүлүктөрдү жаратат, аскердик топторду жабдуу боюнча көптөгөн маселелерди чечет. Ушул тапта көпчүлүктүн көңүл борборундагы аймактын аэропорт жагдайына аскерий баяндамачы Александр Хроленко сереп салган.

Карабахты Армения менен туурасы 5 чакырым болгон Лачын коридору гана байланыштырып турат. Россиялык тынчтык орнотуучулардын көзөмөлүндөгү аймакта бул жол кокус кырдаал курчуп кете турган болсо, баары бир эң талуу көйгөйлөрдөн болуп калат. Келечекте жаңы жолдун (коридордун) оңой эмес курулушу жана Азербайжанга өткөрүлүшү күтүлөт. Бирок жүргүнчү жана жүктү ыкчам ташуу бүгүн зарыл болуп турат.

Степанакерттен Ереванга чейинки (Эребуни авиабазасы, Звартноц аэропорту) автомобилдик көчөлөр менен кеткен жолдун узундугу 320 чакырымды түзөт. Операциялардын алгачкы күндөрү тынчтык орнотуучулар Степанакерттен ушул багыт боюнча жүрүшкөн. Кийин (28-ноябрда) аралаш багыт табылып, Россиядан жүк жана техника жүктөлгөн вагондор Азербайжандын Барда темир жол станциясына келчү болду. Автомашиналарга жүктөлгөн соң Барда – Агдам – Степанакерт багыты боюнча 100 чакырым жол жүрүүдө. Багытты кайда бурба, жол ыраак.

Жоокердик бөлүктөрдүн, техника жана жүктөрдүн Тоолуу Карабахтын шартында жүздөгөн чакырымга ыкчам жеткирүү оор аскердик операцияга айланууда. Тынчтык орнотуучулар тобунун ички курамы жылына эки ирет алмашат. Аймактагы кырдаал курчуп кетсе, дагы кошумча күч жана каражат керектелиши мүмкүн.

Ошондой эле Степанакерттен тогуз чакырым аралыкта жайгашкан Ханкенди аэропорту бар. Болжолдуу түрдө оор аскердик-транспорттук авиацияны кабылдай алат. Бул жакта 1990-жылдардын башындагы согуштук аракеттерден улам учуштар токтоп калган.

Аэропорттун инфраструктурасы 2020-жылдын сентябрь жана октябрь айларында Азербайжан тараптын ракеталык аткылоолорунан кийин жабыркады. Бирок учуп-конуучу тилкенин узундугу 2200 метрди түзөт. Бул жердин рельефи да зарылдыгы чыкса тилкени дагы 1000 метрге узартып, жанына экинчисин курууга ылайык келет.

Степанакертке жакын аэропортту кайра калыбына келтирүү жана заманга бапташтыруунун баасы жакын арада каралса, көп жылдык узун каттам, убакыт жана күчтүн олчойгон чыгымдарынан кымбат деле болбойт. Аэропорт жарандык жүктөрдү ташуу, ошондой эле келечегинде Тоолуу Карабахтын экономикалык өсүшү үчүн түзүлгөн логистикалык борбор да болуп калышы ажеп эмес.

Ыраак жана кооптуу жол

Россиялык тынчтык орнотуучулар 23 байкоочу постто Тоолуу Карабахтагы окту токтотуу режимин сактоого күнү-түнү көз салышат. Лачин коридору аркылуу өткөн автотранспорт жана жергиликтүү калктын кыймылынын коопсуздугун камсыз кылышат.

14-ноябрдан тарта 26 миңден ашуун качкын үйлөрүнө кайтты. Аймакта россиялык саперлор, аскердик медиктер, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин кызматкерлери да кызуу иш алпарууда.

Тынчтык орнотуу милдеттерин аткаруу дайымкы ыкчамдыкты талап кылат. Карабах согушун токтотуу боюнча Россия – Азербайжан – Армения үч тараптуу макулдашуусунун негизинде Москва менен Баку кол койгон атайын протокол Азербайжан менен Армениянын ортосундагы транспорттук коммуникацияны жандандырууну да камтыйт.

Степанакерттеги аэропорттогу учуштарды эске алсак, бул документ жердеги гана тургай, абадагы тыюу салууларды жоеру айкын. Россиядан түз маршрут логистика жана жабдуунун көп көйгөйлөрүн чечип, тынчтык орнотуучу 15-бригаданын аскердик топторунун операциялык мүмкүнчүлүктөрүн арттырмак.

Мурда Грузия Азербайжан жана Армениянын өтүнүчү менен өз аба мейкиндигин россиялык аскердик-транспорттук авиацияга ачкан. Учактар Ереванга учуп турган. Андан ары Степанакертке техникада узак жол басууга аргасыз болушкан. Эми аймактын аба мейкиндигиндеги бөгөттөрдү толук алып салууга убакыт келди. Бул Азербайжандан Нахичеван автономиясына чейинки жолду куруу долбооруна да чоң пайда келтирмек.

Жабык асман

Степанакерт аэродрому ремонттолуп, 2012-жылы учактарды кабыл алууга даяр болчу. Бирок Бакунун каршылыгынан улам бул ишке ашпай калган. Анткен менен үч тараптуу макулдашуу түзүлүп, россиялык тынчтык орнотуучу миссия башталгандан тарта аймактагы кырдаал түп-тамырынан бери өзгөрдү.

Учуштардын коопсуздугунун жолдорун карап, тыюу салууларды жокко чыгарууга убакыт келди. Анан да азербайжан-армян "өз ара чегеришмесинин" үлгүлөрү бар: Бакудан Нахичеванга каттамдар Армения асманынан эл аралык коридорлор аркылуу учушат. Армениялык авиакомпаниялар да Азербайжандын аймагындагы эл аралык-корголгон аба коридорлорун колдонушат.

Азербайжандын президенти Ильхам Алиев кечээ: "Тоолуу Карабахты байырлаган армяндар да, азербайжандар да сөзсүз ал жакка кайтышат. Кайрадан ынтымакта коңшулаш болуп жашашат. Мында логистикалык, транспорттук, энергетикалык коопсуздук маселелери бар. Биз ушул маселелердин баарын карайбыз", - деп билдирди.

Бул үмүт жандырат. Эгер тоо койнундагы аэропорт жакында кучак ачса, бул жышаан – региондук тынчтык жана туруктуулукка чоң өбөлгө.

28
Белгилер:
Степанакерт, Армения, Азербайжан, Тынчтык миссиясы, аэродром, Тоолуу Карабах
Тема:
Тоолуу Карабахтагы жаңжал
Тема боюнча
Түркиянын учкучсуз аппараттарынын мыкты сапаты тууралуу имиш кеп кайдан чыкты
Тынчтыкка карай... Россия Тоолуу Карабахка кандай жардам берип жатат