Балык сатуучу. Архивдик сүрөт

Балык, икра сатып алууда эмнеге көңүл буруу керек?

441
Биринчи кезекте муздаткычтагы жылуулукка көңүл буруу кажет. Тоңдурулган балык азыктары -18 градус температурада сакталышы керек болсо, ал эми икрага -4...-6 градус туура келет.

БИШКЕК, 10-окт. — Sputnik. Балык жана икра сатып алууда эмнелерге көңүл буруу керек экендигин "Известия" басылмасы Россиянын сапат системасына (Роскачество — ред.) шилтеме берүү менен жазды. 

Маалыматка ылайык, биринчи кезекте муздаткычтагы жылуулукка көңүл буруу кажет. Тоңдурулган балык азыктары -18 градус температурада сакталышы керек болсо, икрага -4...-6 градус туура келет.

Ошондой эле банкадагы икранын оозу көөп кетпеши керек. Анын сакталуу мөөнөтү дагы көрсөтүлүшү шарт. Герметикалык сыйымдуулуктагы икра бир жылдай, балык үч жылдан 10 жылга чейин сакталышы мүмкүн.

Андан тышкары, балыктын тышкы көрүнүшүнө көңүл бурган оң. Сыртына тоңгон муз башынан куйругуна чейин бирдей болушу керек. Эгер балыктын көзү тунарып турса, куйругу, сүзгүчтөрү сынса, аны кайра тоңдурушкан деп эсептесе болот.

441
Белгилер:
сапат, икра, балык
Москвадагы олимпиада чемпиону медалдары менен. Архивдик сүрөт

Күмүш медалдар гана таза күмүштөн жасалган. Олимпиада-80деги сыйлыктар тууралуу

24
(жаңыланган 18:40 15.07.2020)
Москва олимпиадасында пайдаланылбай калган медалдар, алардын дизайны жана курамы жөнүндө Sputnik жасаган материалдан кенен тааныша аласыз.

Алексей Стефанов

1980-жылы өткөн ХХII Жайкы олимпиада оюндарында тапшырыла турган медалдардын эскизи 1974-жылы, Москва бул ири иш-чараны өткөрө турган шаар катары тандалгандан кийин чийиле баштаган. Ал 1977-жылы Афина шаарында өткөн Эл аралык олимпиада комитетинин (ЭОК) 80-сессиясында бекитилген.

"Госзнак" ишканасынын мааалыматына таянсак, Ленинграддагы монета сарайында (азыр "Госзнактын" Санкт-Петербургдагы монета сарайы) 444 алтын, 444 күмүш жана 463 коло сыйлык жасалган. 

Открытие выставки Москва и спорт
© Sputnik / Сергей Пятаков
Флоренциялык сүрөтчү Жузеппе Кассиолинин сүрөтүн Эл аралык олимпиада комитети 1928-жылы бекиткен. Ошондон бери медалдын негизги бетине түшүрүлүп келген. Болгону оюндун кезектеги саны жана өткөрүлгөн жылы алмашчу.

Эрте келген даңк жана капыстан кеткен өмүр. Автордун тагдыры

1977-жылдын башында Олимпиаданы өткөрө турган уюштуруу комитети мыкты деген эскизди тандап алган. Анын башкы бетинде Жеңиштин кудайы Ника Колизейдин фонунда сол колуна пальманын бутагын, ал эми оң колуна жеңүүчүнүн лаврдан жасалган чамбарын кармап турат.

Флоренциялык сүрөтчү Жузеппе Кассиолинин сүрөтүн Эл аралык олимпиада комитети 1928-жылы бекиткен. Ошондон бери медалдын негизги бетине түшүрүлүп келген. Болгону оюндун кезектеги саны жана өткөрүлгөн жылы алмашчу.

Медалдын кырына жеңүүчү машыккан спорттун түрү жазылган.

Олимпиада-80дин музыкасы кантип жаралган. Үнүн тааныбай калган Лещенко

Ал эми экинчи бетинде стадиондун аренасынын фонунда олимпиаданын күйүп турган оту түшүрүлгөн. Оң жагында өйдөрөөк Москва Олимпиадасынын эмблемасы — Кремль мунарасынын сүрөтү чуркай турчу жол түрүндө тартылып, ага олимпиада шакекчелери кошулган. Бул долбоор менен уюштуруу комитети ЭОКтун сессиясына учуп кеткен. 

Золотая медаль XXII Олимпийских игр в Москве.
© Sputnik / Б. Елин
Медалдын башкы бетинде Жеңиштин кудайы Ника Колизейдин фонунда сол колуна пальманын бутагын, ал эми оң колуна жеңүүчүнүн лаврдан жасалган чамбарын кармап турат. Ал эми экинчи бетинде стадиондун аренасынын фонунда олимпиаданын күйүп турган оту түшүрүлгөн. Оң жагында өйдөрөөк Москва Олимпиадасынын эмблемасы — Кремль мунарасынын сүрөтү чуркай турчу жол түрүндө тартылып, ага олимпиада шакекчелери кошулган.

Москва олимпиадасынын медалына 30дагы жаш жана таланттуу Илья Постол аттуу скульптор жигит автор  болгон. Илья советтик белгилүү скульптор, реставратор жана педагог Алексей Постолдун уулу эле. Ал Дубосеково алдында "Панфиловчу 28 баатырга", Москвадагы "К-19 атомаринасынын моряктарына" деп аталган монументалдык курулуштарынын автору болгон.

Замандаштары Илья Постолдун монументализмге абдан жакын болгондугун, эстелик медалдары боюнча көп иштегендигин айтышат. Олимпиада медалынан сырткары "Тысячелетие Крещения Руси 988-1998", "800 лет памятнику древнерусской литературы "Слово о полку Игореве" деп аталган эмгектери болгон. Ал эми мамлекеттик маанидеги медалдары платинадан да куюлган.

Бирок скульптордун тагдыры трагедиялуу болуп, 1988-жылы 38 жашында Илья Постол каза тапкан. Кээ бир маалыматтарда аны мыкаачылык менен өлтүрүшкөн деп айтылып келет. 

Церемония награждения победителей и призеров соревнований по академической гребле.  Девушки в национальных костюмах несут медали. Московский гребной канал в Крылатском. XXII Летние Олимпийские игры в Москве.
© Sputnik / Андрей Соломонов
Ленинграддагы монета сарайында жасалган 444 алтын, 444 күмүш жана 463 коло сыйлыктар биринчи орунду алган 204, экинчи орунду камсыздаган дагы 204, үчүнчү орунга жеткен 223 адамга берилген.

Ашыкча медалдарды эмне кылышты?

Ленинграддагы монета сарайында жасалган 444 алтын, 444 күмүш жана 463 коло сыйлыктар биринчи орунду алган 204, экинчи орунду камсыздаган дагы 204, үчүнчү орунга жеткен 223 адамга берилген. Калгандарын эмне кылышты?

"Эл аралык олимпиада комитети бир нече сандагы медалга буюртма берет. Алар сөзсүз түрдө ашыгы менен даярдалат, себеби спорттун кээ бир түрүндө экиден чемпион чыгып калышы мүмкүн. Ал эми калганын өзүнө калтырат. Андан сырткары, олимпиадалык бардык символикалар, сувенирлер, дагы башка нерселер аталган комитетке өтөт. ЭОКтун макулдугусуз Олимпиада өткөргөн өлкө музейине эстелик катары алып кала албайт. Көчүрмөсүн жасап алууга да болбойт", — деп түшүндүрдү СССРдин ошол кездеги Олимпиада комитетинин төрагасы жана Россиянын Олимпиада комитенинин президенти Виталий Смирнов.

Булар менен дүйнө сыймыктанчу! Олимпиаданы багынткан 8 кыргыз спортчусу

Олимпиада өткөрүү тарыхында спротчулар медалды албай койгон учурлар болгон. Алар да ЭОКко кетип турган. 1972-жылы АКШнын баскетбол боюнча командасы экинчи орунда калганы үчүн сыйлоо учурунда чыкпай койгон. Биринчи орун, алтын  —  СССРдин, үчүнчү орун, коло Кубанын курама командасына ыйгарылган.

Смирнов Олимпиада медалдарынын курамы ЭОК тарабынан тыкыр көзөмөлдөнөрүн айтып берди. Ал жыл сайын өзгөрүшү мүмкүн, бирок Эл аралык олимпиада комитетинин талаптарына жооп бериши керек. 

Александр Мелентьев
© Sputnik / Алексей Федосеев
1980-жылы Москвада өткөн Олимпиада оюндарына алтын тагынган кыргызстандык спортчу Александр Мелентьев. Ал 33 атаандаш менен күч сынашып, 50 метр аралыктан тапанчадан 60 ирет ок аткан. Жалпысынан 581 упай топтоп, дүйнөлүк рекордду жаңылаганга жетишкен.

Олимпиада-80де сыйлыктардын курамы төмөнкүдөй болгон: алтын медаль 925 үлгүдөгү күмүштөн жасалып, алты грамм алтын менен капталган; күмүш медаль 925 үлгүдөгү чылк күмүштөн, ал эми коло медаль жез (88–97 пайыз) менен цинктин (10 пайыздан ашпаган) эритмесинен даярдалган.

Кыргызстандын 10 олимпиада чемпиону

Москва-80де медалды эң көп СССР алган. Советтик спортчулар 80 алтын, 69 күмүш жана 45 коло медалга ээ болгон. Экинчи орунду ГДРдин атлеттери камсыздаган. Алар 47 алтын, 37 күмүш жана 42 коло алып кеткен. Үчүнчү орунга Болгариянын курама командасы чыккан. Алар мекенине 8 алтын, 16 күмүш жана 17 коло медаль менен кайткан.

24
Белгилер:
жеңиш, коло, күмүш, медаль, алтын, спорт, Олимпиадалык оюндар, СССР
Тема:
Москвадагы Олимпиада-80
Тема боюнча
Каныбек Осмоналиев: небере кызымдын атын Олимпиада койгом
Даңазалуу жөө күлүк Сатымкул Жуманазаров жөнүндө 12 факты
Ырчы Лев Лещенко. Архивдик сүрөт

Олимпиада-80дин музыкасы кантип жаралган. Үнүн тааныбай калган Лещенко

93
(жаңыланган 15:03 15.07.2020)
Михаил Боярский капысынан эле спорт тууралуу ыр жазып, Лев Лещенко жабылуу аземинде өз үнүн тааныбай калганы тууралуу кызыктарды Sputnik агенттигинин материалынан окуңуздар.

Москвадагы Олимпиада оюндары мындан 40 жыл мурун өтсө да, ошондо жаңырган ырлар азыркыга чейин ооздон түшпөйт. Айрым саптар учкул сөзгө да айланып кеткен. Оюнду уюштуруу комитети иш-чара алдында советтик эстрада спорттук ырларга жык толушу керектигин бекеринен тапшырбаса керек.

Жалаң рекорддор

Негизи бир дагы ири спорттук иш-чара музыкасыз өтпөйт, мындан улам Москва олимпиадасынын музыкалык коштоосуна олуттуу мамиле жасалган. Ырлардын тематикасын уюштуруу комитетинин төрага орун басары, СССРдин маданият министри Владимир Попов өзү көзөмөлдөгөн.

Даңазалуу жөө күлүк Сатымкул Жуманазаров жөнүндө 12 факты

Муслим Магомаевдин аткаруусундагы Александра Пахмутова менен Николай Добронравовдун "Герои спорта" чыгармасы Олимпиаданын визиттик карточкасы болуп калды. Оюндардын алдында Пахмутова Добронравов экөө жеке рекордун жараткан десек болот — дал ушул эки талант жазган чыгармалар радио менен теледен эң көп берилген ыр эле. София Ротару экөөнүн "Темп" аттуу ырын ырдап чыкса, Муслим Магомаев "Стадион моей мечты", ал эми Лев Лещенко "Старт дает Москва" ырларын жаңыртып турган эле. Бул 1979-жыл болчу, ал кезде Лещенко Пахмутовага өмүр бою хит болчу ыр жазып береринен кабары да жок эле. 

Советский оперный и эстрадный певец народный артист СССР Муслим Магометович Магомаев (1942 г. р.) выступает на концерте в рамках культурной программы Олимпиады-80.
© Sputnik / Виталий Арутюнов
Ырчы Муслим Магомаев

Мамалак болбой калмак!

Алгач легендарлуу "До свиданья, Москва" чыгармасы "До свиданья, Москва, здравствуй, Лос-Анджелес" деп аталышы керек эле. Бирок ошол кезде Афганистанда согуш чыгып, батыш өлкөлөрү Москвадагы Олимпиадага "бойкот" жарыялашат. Совет бийлиги ырды өзгөртүп, жөн гана Олимпиада менен коштошуу иретинде тартуулоону чечкен.

Бирок бул жерде маселе жаралган. Александра Пахмутова менен Николай Добронравов учуп кетип бара жаткан Аюу тууралуу ыр жазышкан. Мындай элес уюштуруу комитетинин айрым мүчөлөрүнө жакпай калган: аюу учпайт да! Анын үстүнө Олимпиаданын жабылуу аземине даярдалган куурчак-аюу тикесинен учпай, капталдап көтөрүлө берген эле. Аюунун буттарына шарларды байлап, кырдаалдан чыгышкан.

Бирок Пахмутова менен Добронравов ыр салтанатта жаңырарына ишенген эмес, мындан улам чыгарманы Лев Лещенкого берип жатып тагдыры бүдөмүк экенин эскертишкен. Натыйжада Лещенко ыр тууралуу таптакыр унутуп да калган.

Жүрөк толкуйт! Азия оюндарында параддан өткөн кыргыз спортчулары видеодо

"Жабылуу аземинде ыр коюлду. Ушунчалык күтүүсүз болгондуктан өз үнүмдү тааныбай да калдым. Эки ай мурун жаздыргам да. Ошол ырбы же башкабы деп түкшүмөлдөдүм. Тимеле маңдайым жарыла сүйүндүм деп айта албайм, бирок жагымдуу болду. Ал кезде ушунчалык хит болорун билген жокмун да. Жаздырып жатканда деле көп ырдын бириндей кабыл алгам. Бирок ал ушул кезге чейин элдин жадында болуп, ооздон түшпөй ырдалып келет. Жаш ырчылар менен көп ирет чогуу аткардык. Эмне үчүн жаш муун бул чыгарманы жакшы көрөт? Менимче, анда мээрим, жакшылык бар, Ата Журтка, адамдык баалуулуктарга болгон сүйүү камтылган. Эинчиден, ал кез көп кишинин эсинде, сезим балдарга да өткөн. Буга жакында эле Сочиде өткөн Олимпиада дагы кошумча болду, анда да Аюу болбодубу", — деди Лещенко.

Баарына жетишип

Элдин эсинде Давид Тухмановдун Роберт Рождественскийдин сөзүнө жазылган "Олимпиада-80" аттуу ыры да калды. Аны эстон ырчысы Тынис Мяги аткарып, эртеси эле топ жарган жылдыз болуп чыга келген. Бул ыр менен өнөрпоз "Жылдын ыры" фестивалынын финалына да жеткен. 

Заслуженная артистка РСФСР, певица Алла Пугачева на концерте, который прошел в Москве в рамках открытия Олимпиады-80.
© Sputnik / Полховский
Концерт в рамках открытия Олимпиады-80 в Москве

Ал эми бул сынактын дайымкы катышуучусу Алла Пугачева Олимпиаданын маалында атагы чыккан ырчы эле. 1979-жылдын мартында "Женщина, которая поет" аттуу тасмасы чыгып, эки айдан кийин "Космос" мейманканасынын ачылышында карата Джо Дассен менен чогуу концерт берген.

Буга карабастан Пугачева окуп да үлгүрчү. Россиянын Заманбап тарых музейинде ушу кезге чейин ырчынын Олимпиаданын чет элдик коноктору үчүн берген концерттеринин программасы сакталуу. Музейдегилердин айтымында, ГИТИСте 4-курста окуган Пугачева дал ушул коцерттерин курстук ишине тема кылып тандап алган.

Олимпиада чемпиону Татьяна Колпаковага президент энчилүү саат белек кылды

Олимпиада ыргактары

Туристтер концерттерге барып эс алып жүргөндө совет эли сүйүктүү аристтерин "Здравствуй, Олимпиада!" жана "Ритмы Олимпиады" программаларынан көрүп турушчу. Элге Михаил Боярскийдин катышуусундагы "Олимпийская шуточная" деп аталган клип өзгөчө таасир калтырган. Анда актер Олимпиада учурунда спортчу болууну чечип, ушунусу менен сүйгөн кызынын көңүлүн бурдурмакчы болгон жигиттин ролун аткарат. Анын үстүнө "Үч мушкетердун" да "элеси" бар эле, каарман көгүш түстөгү форма кийип, фехтованиени үйрөнөт.

Михаил Боярский бул ыр менен клипти кокусунан жазып калганын айтып берди.

"Олимпиада маалы эле, спорттук ырларга арналган берүүдөгүлөр ушул ырды сунуштап калышты. Макул болдум, бир күндө эле жаздырдык. Клип Санкт-Петербугдун Петровский стадионунда бир нече саатта тартылган", — деп эскерди артист.

Телеберүүлөргө ВИА "Пламя", "Цветы", "Голубые гитары", "Поющие сердца", "Арай" сыяктуу ансамблдер байма-бай чыгып турашкан. "Арайдын" солисти Роза Рымбаева Sputnik агенттигине телевидениеге тандоо өтө катаал болгонун айтып берди.

Москвада 1980-жылы олимпиада кандай өткөн?

"Тизмеде бар экенибизди укканда чындап сүйүндүк. Ал жакка ар кимди эле кошо беришмек эмес. Доор башка эле, костюм деле тигилген эмес, колдо бары менен эле чыкканбыз. Москванын бардык жеринде коцерт коюуга тийиш элек, чымын-куюн болуп эле жүрчүбүз", — дейт ырчы.

Рымбаева ошол кездин өзгөчө духун, маанайын белгилеп кетти.

93
Белгилер:
Берүү, концерт, чыгарма, ырчы, музыка, Символ, аюу, олимпиада
Тема:
Москвадагы Олимпиада-80