Ту-22М3 ультраүндүү бомбалоочу учак-ракета. Архив

"Кинжал" кайтып келди. Россиянын Ту-22М3 учагын кайра учурушуна эмне себеп?

556
Москва Россия чек арасына АКШ жана НАТО күчтөрүнүн топтолушун кадыресе кабылдады. Ту-22М3 ультраүндүү бомбалоочу учак-ракета алып жүрүүчү кемелерди кайрадан ишке киргизүү — аргасыз чара.

Александр Хроленко, аскерий баяндамачы

Америкалык Military Watch басылмасында жарыяланган Россиянын Ту-22М3 коркунучтуу ракета алып жүрүүчүсүнүн ишин жандандырып, заманга ылайыктаганы туурасындагы макаласын эксперттер жана адистер кызуу талкуулашууда. Басылма модернизациялоо пландарынын ийне-жибине дейре ачыктабайт, бирок макалада МиГ-31 истребителинин жана "Кинжал" ультраүндүү ракетасы менен кошо Ту-22 алыскы аралыктан бомбалоочу кемесинин сүрөттөрү да камтылат.

Ошентсе да Россия эч качан өз ниетин жашырган эмес. Ту-22М3М версиясына чейин жаңылоодо 30 ракета алып жүрүүчү кеменин радиоэлектрондук жабдыгы жана куралданышы 80 пайызга алмаштырылат. Бул 2021-жылга чейин ыраак аралыктагы авиациянын дараметин кыйла жогорулатууга, өзөктүк триаданын аба компонентин күчөтүүгө мүмкүндүк берет.

Ушул тапта Россияда Казань авиазаводунда курулган 497 машинанын ичинен 120дан ашык алыскы аралыктагы Ту-22М3 калды. Ту-22М3 жана Ту-22МРдин (чалгындоочу) 60 чакты бирдиги менен РФтин аба-космостук күчтөрү жабдылууда, калганынын иши токтотулган. Ошондуктан жаңылоонун белгиленген алкагына (30 машина) чек жок.

Ту-22М3 ыраак аралыктан бомбалоочу учактары 1989-жылы ишке кирген, ал машиналар Сирия операциясынын маалында ийгиликтүү пайдаланылган. Бирок башта учак океан аймагындагы АКШ жана НАТОнун кемелерин Х-22 канаттуу ракеталары менен жок кылуу үчүн жасалган.

"Кинжалдын" кайтышы

Ту-22М3 алыскы аралыктагы көп режимдүү, ультраүндүү, канатынын жебелеринин көрүнүшү өзгөрүлмөлүү ракета алып жүрүүчү-бомбалоочу учактын дүйнөдө теңдеши жок. Стратегиялык жана ыкчам-тактикалык авиациясынын ортосундагы орунду ээлейт. Ракета жана авиациялык бомбалар менен саатына 1000-2300 чакырым ылдамдык диапазонунда ыраак, орточо жана кыска бийиктиктен жер үстүндөгү жана деңиздеги буталарды (өлтүрүүчү аскерий кемелерин) жок кылууга багытталган. Алар ПВО жана РЭБ заманбап каражаттарына каршы, күндүн каалаган убагында, жеңил жана оор аба шарттарында колдонулат.

Аскерий кубаттуулуктагы мыктыланган система борт ичинде бир убакта ракетаны да, бомбаны да ташып жүрө алат.

Ту-22М3М 2018-жылдын 28-декабрында учурулган. Жаңыртылган версиясы Х-32, Х-101 (же Х-102 өзөктүк бөлүктүү) канаттуу, ультраүндүү ракеталарынын аракетке келтирүү чегине жеткирүүгө гана кызмат кылат. Учак абага дароо төрт X-47М2 "Кинжал" (эң көп аскерий жүгү – 24 тонна, мындай платформа теңдешсиз) кемесин көтөрө алат. Ту-22М3М толук аскерий кору өзөктүк бомбанын кубаттуулугуна барабар.

Мисалга, 1000 чакырымга чейинки ыраактыкка, 40 чакырымга (ПРО "Иджис" кемелик каражаттары менен стратосферадан урулган соккунун мизи кайтарылгыс) чейинки бийиктикте 5 "канат кагым" ылдамдыктагы Х-32 кемесине каршы ультра үндүү ракета, башкача айтканда, Ту-22М3М душмандын ПВО аракетинин 700 чакырымдык аймагына кирбестен эле жок кылууга жөндөмдүү.

Ракета алып жүрүүчү жаңы НК-32-02 кыймылдаткычтуу болду, май куюучу штангасы (мурда ал ОСВ-2 келишимине ылайык алып салынган) кайрадан тагылды, бул анын кыймылынын тактикалык радиусун 45 пайызга көбөйтүүнү өбөлгөлөгөн. Эң башында учак 7000 чакырым ыраактыкка (50 тонна күйүүчү май кору менен) жана 13 300 метрлик чегине ээ болгон. Жаңыртылгандан кийин дээрлик жаңы бомбалоочу учак түзүлдү. Ту-22М3М жана анын ультраүндүү арсеналы Россия чек арасында улам аскерий активдүүлүктү көрсөтүп жаткан батыштык өнөктөштөрдү эсине келтирер.

Фронттун тегерек чети

19-ноябрда биринчи жолу Россия чек арасында жана Балтия аймагында дароо АКШнын куралдуу аба күчтөрүнүн RQ-4A "Глобал Хок" эки учкучсуз стратегиялык учагы бир топ саат чалгындап жүрдү. Машиналар сицилиялык Сигонелла авиабазасынан учуп чыккан.

FORTE10 чакырык сигналы бар учкучсуз учак Псков жана Ленинград облустарынын чек арасынын боюн Латвия жана Эстония аба мейкиндигинде туруп алты ирет айланган. Литва аба мейкиндигинен Калининград облусунун түндүк чек арасынын аймагында узакка жүргөн. FIXER10 чакырык сигналдуу экинчи дрон-чалгындоочу Калининград облусунун түндүк жагында учуп, андан соң Россия Федерациясынын деңиздик чек арасынан түндүк-батышка карай Балтика деңизинин үстүн айланган.

Ошол эле убакта Англиядагы Милденхолл авиабазасынан чыккан АКШнын куралдуу аба күчтөрүнүн көтөрүлгөн RC-135V стратегиялык чалгындоочу учагы Россиянын Калининград облусун Белоруссиядан бөлүп турган Сувальск коридорунун үстүндөгү эллипстерди кесип өткөн. Кийинчерээк америкалык учак Литванын аба мейкиндигинен Калининград облусунун түндүгүнө карай учкан.

Учкучсуз жана учкуч башкарган чалгындоочулар ыраак аралыктан каршылашынын ПВО каражаттарын жана иш тартибин билүүгө, РЛС жана жайылган зениттик ракеталык комплекстеринин координаттарын ачууга, байланыш штабдык линияларынан маалымат алууга жана жалпысынан болжолдуу душмандын аскерий тобунун мүмкүнчүлүктөрүн баалоого багытталган.

Пентагондо РФтин объектилерине ыкчам глобалдык сокку концепциясынан баш тартышпады, аларды улам Балтика өлкөлөрүндө иштеп чыгышууда. Буга жакынкы эле мисал — Global Thunder-2020 стратегиялык окуусу, анын жүрүшүндө АКШнын стратегиялык бомбалоочу алты стратегиялык учак ракеталык соккусун Москва жана Санкт-Петербургдан 1200-1500 чакырымда жоготуу боюнча сынап көрүшкөн.

Мурда америкалык стратегиялык B-52H учактары Россия аймагынан 40 чакырым ыраактагы литвалык Казлу-Руда полигонунда болванкалар менен сыналган. Литвалык-белоруссиялык чек арада да ок жыттанган. Ал жакта АКШнын биринчи бронетанкалык дивизиясынын алдыңкы эшелону жайгашкан.

Белоруссия жана Россия НАТОнун "түшүнүксүз" (президент Александ Лукашенко айткандай) окууларына даярдык көрүүдө. Албетте, мындай жагдайда ыраак аралыктан Ту-22М3М бомбалоочу учакты заманбапташтыруу менен чектелүүгө болбойт. Россиянын коргоо министри Сергей Шойгу 2020-жылы мамлекеттик коргоо буюртмасына бөлүнгөн каражаттын үчтөн эки бөлүгүн жаңы жабдыктарды сатып алууга жумшоону тапшырган. Батыш менен Чыгыштын кымбат турган жана кооптуу атаандаштыгы дагы уланууда, бирок бул Россиянын тандоосу эмес.

556
Белгилер:
истребитель, учак, сокку, ракета, НАТО, АКШ, Россия
Тема боюнча
"Ислам мамлекетинин" согушкерлери афган бийлигине багынууда. Видео
Нью-Йорктогу полиция кызматкерлери. Архивдик сүрөт

АКШда расизмге каршы күрөш мародерлор менен кармашка айланды

41
(жаңыланган 11:42 05.06.2020)
Полициянын колунан каза тапкан афроамерикалык Жорж Флойддун өлүмүнөн улам тутанган массалык башаламандык, карактоо жана өрт коюу басылбай келет. Штаттын жарымына коменданттык саат киргизилген, бирок жергиликтүү бийликтин аракети байкалбайт.

Полициянын күчү жетпей барат, вандализм менен мародерлукту токтотуу үчүн Дональд Трамп регулярдык армияны пайдаланууга ниеттенүүдө. Президент үчүн бул канчалык кооптуу экенин биздин өнөктөш РИА Новости агенттигиндеги кесиптешибиз Софья Мельничук сураштырып көрдү.

Кайрадан мыйзам жана тартип

Америкалыктар өлкө башчысынын улутка кайрылуусун күтүшкөн. Бирок президент создуктуруп отуруп, Вашингтондогу витриналар болушунча талкаланган соң, 2-июнда гана элге кайрылды.

"Жорж Флойддун өлүмү көңүл чөгөртөт, — деп баштады ал. — Бирок жаалданган топтун тынч митингди бузушуна жол бере албайбыз. Жабыр тарткандардын көбү — калктын мыйзамга баш ийген жана жакыр катмары. Аларды коргоо үчүн күрөшөм".

"Мен мыйзам жана тартиптин президентимин", — деп белгиледи Трамп. Америкага бул ураан жакшы тааныш. 1968-жылы да кыйын маалда өлкө президенттик шайлоого даярданып жаткан. Вьетнамдагы согушка каршы массалык демонстрациялар, аялдарды жана расалык азчылыкты колдоо акциялары өтүп жаткан.

Ынды каралардын укугу үчүн күрөшкөн Мартин Лютер Кинг (кенже), андан кийин эл чоң үмүт арткан сенатор Роберт Кеннеди өлтүрүлгөн соң Ричард Никсон шайлоого "мыйзам жана тартип" деген ураан менен чыккан.

"Көйгөйдүн баары чындап эле ынды караларда экенин моюнга алуу зарыл", — деп түшүндүргөн ошол убакта Ак үй администрациясынын башчысы Гарри Холдеман. Ошондон бери "мыйзам жана тартип" дегенди ынды кара америкалыктар полициянын зордугу катары кабыл алат.

Тынч митинг башаламандыкка өтүп кетти

Ушул таптагы окуяларды Трамп ички терроризм деп атады. Улутка кайрылуусунда президент козголоңчулардын колу менен "кыялдары көз алдында талкаланып" жаткан чакан бизнес ээлери боюнча да токтолду. Көчөдөгү мародерлук тууралуу видео далилдер интернетте жайнап кетти. Демонстранттар витриналарды талкалап, товарларды алып чыгып, дубал, каалга-терезелерге чиймелеп кетип жатышат. Мисалы, Санта-Моникада Vans спорттук кийим дүкөнүнөн дээрлик баарын тоноп кетишти.

Fox 11 телеканалынын журналисттери көчөдөгү кишилерден кроссовки салынган кутуларды кайдан алгандарын сурашканда алар унчукпай эле жай өтүп кетип жатышты. Айланада бир дагы полиция кызматкери көрүнгөн эмес.

Ушундай эле нерселер өлкөнүн булуң-бурчунда болуп жатат. Бийликтин вандализмди токтотуу чакырыктары куру эле жаңыргандай. Менчик жайларды тынч демонстранттар жана бизнес ээлери өздөрү коргоп жатышат. Ошол эле Санта-Моникадагы дүкөндөрдүн биринин эшигинде "Зордукту токтоткула" деген жазуу менен бир кыз туруп алган. Аны түртүп салууга аракет кылып, ал түгүл түтөмө шашканы ыргытышкан, бирок кыз корккон эмес.

Көп өтпөй ага "Биз протестке чыктык, мародерлук кылган жокпуз" деген плакат менен ынды кара киши кошулган. Бул жаштар тынч митингди жаманатты кылып жаткан талап-тоноочуларга жолтоо болуу үчүн атайын шаардын борборуна келген.

Вашингтондогу митингчилер

Сан-Диегодогу окуя орус мафиясы тууралуу тамашаны эске салды. Ал жакта мурдагы СССРдин курамындагы республикалардан келгендер Pushkin аталган ресторанын талоончулардан коргоп калышты. Аталган жайдын кожоюну Айк Газарян өзү аракет кылышы керектигин тез эле түшүнгөн.

"Мендей эле республикачыл маанайдагы (митингчилерден айырмалана – ред. тактоосу) досторум көп. Жекшемби күнү жаман нерселер болорун аңдап баарына телефон чалып чыктым. Жарым саат өтпөй ресторандын алдына чогулушту. Тапанча, курал көтөргөн он эки киши элек. Курал-жарагыбыз расмий катталган, кантип колдонуу керектигин үйрөнгөнбүз. Менчигибиздеги жайларда жеке коргонуу үчүн аларды пайдаланууга укугубуз бар", — деп түшүндүрөт Газарян.

Алар Pushkin ресторанын гана эмес, ага удаа жайгашкан бир нече жайды, анын ичинде улгайган ирактык кишинин да алкомаркетин коргоп калышкан. Өлкөнүн бөлөк бурчунда, тагыраак, Нью-Йорктогу Бруклинде полиция аракет көргөнчө эле шаардыктар топтолуп, тартипти сактоону колго алышууда. "Биз коргоо үчүн чыктык. Расизмге каршы күрөштү жана протест кылуу укугун сыйлайбыз. Бирок үй-бүлөбүз менен жашаган жерди талкалоого эч кимдин укугу жок, — дешет күзөттүн уюштуруучулары Айзек Болтянски жана Дэвид Бродски. — Бизди коргобогон Нью-Йорктун мэрине уят эле".

Карантинден каршылык акциясына карай

Жергиликтүү бийликтин аракетсиздигине көпчүлүк нааразы. Нью-Йорктун мэри Билл де Блазиону мародерлорду жактоодо деп айыпташууда, өткөндө эле анын кызы көчөдөгү кагылышта кармалды. Штаттын губернатору Эндрю Куомого да ушундай эле күнөө тагышууда. Болбосо жакында эле аны коронавирус эпидемиясына каршы күрөштө баатыр катары көкөлөтүп жатышкан. Дүйшөмбүдө Де Блазио аскерлерди киргизүү кооптуу, бул кырдаалды курчутуп жибериши мүмкүн деген ойдо: "Куралдуу күчтөр киши жайгашкан райондорго кирсе, аягы жакшы бүтпөйт". Ошондой болсо да көчөдө полиция санын эки эсеге арттырып, төрт миңден сегиз миңге көбөйтүлдү. Шаарда коменданттык саат жарыяланган.

Улуттук гвардияны киргизүүгө башка аймактар да, негизинен демократтар эч ашыкпайт. Билл де Блазио келтирген аргументтерди Орегондун губернатору Кейт Браун, Иллинойстуку Жей Роберт Прицкер, Неваданыкы Стив Сисолак жана Мичигандын губернатору Гретчен Уитмер да кайталоодо. Вашингтон штатынын башчысы Жей Инсли аскердик бөлүктөрдү даярдыкка келтиргени менен шаарларга азырынча киргизбеди.

Анткен менен Трамп көчөгө аскерлерди өзү чыгарарын айтып коркутту. Башкы командачы болгону менен президент штаттардын аймагында федералдык куралдуу күчтөрдү өз билгениндей пайдалана албайт.

Бирок ал 1807-жылкы "Көтөрүлүш жөнүндөгү мыйзамга" таянса, Улуттук гвардия анын буйругу менен губернаторлорго карабастан аракетке кирет. Акыркы ирет аны Жорж Буш (улуусу) Лос-Анджелесте төрт ак жуумал полиция кызматкери тарабынан ынды кара киши сабалганда тутанган протест маалында колдонгон.

Бирок губернаторлордун митингчилер менен мамилени курчутпоого аракет кылганында саясий өңүт бар деп эсептейт Америка боюнча саясат таануучу Дмитрий Дробницкий. "Демократтардын башкы милдети – Трамптын экинчи мөөнөткө шайлануусуна жол бербөө. Протесттер баштала электе адамдарды карантинде кармап турууга мүмкүн болчу. Эми аларга ачуулануу акысын беришти, — дейт ал. — Демократтардын риторикасына ылайык, азыркы президент расист, коомдо жек көрүүнү жаратканы үчүн Трампты элге жаман көрсөтүү керек".

Эгер бүлгүнгө салган ушунча күндөн кийин президент башкарууну Улуттук гвардия менен колго алса, анда саясий упай топтойт. Анда демократтардын айткандары маанисин жоготот. Тартипке салган Трампка добуш беришет", — дейт серепчи.

Өлкөдөгү расалык дискриминацияга байланышкан кырдаал чындап эле үрөй учурарын баса белгилейт саясат таануучу. Протесттен кеп козгогондо муну да унутта калтырбоо абзел.

Демократтар Трамптын натыйжасыздыгын гана көрсөтпөстөн, азчылык арасында шайлоочуларды чочутуп албоого да тырышып жаткандарын айтат РФ Жогорку экономикалык мектеби улуттук изилдөө университетинин Европалык жана эл аралык комплекстик изилдөөлөр борборунун директорунун орун басары Дмитрий Суслов.

"Калктын ак жуумал эмес катмарынын колдоосунан ажырап калуудан абдан коркушат, дал афроамерикалыктар — шайлоодо Жо Байдендин негизги таянычы болуп саналат", — деп эске салат эксперт.

Анткен менен эки тарап тең кылдын кырында экенин кошумчалайт ал.

"Демократтар токтоо жана оома электоратты чочутуп алууну да тобокелге салып, Трампты жок кылууга аракет кылышууда. Ал эми Трамп дагы зордуктун күч алышына жана дагы көп өлүмгө алып келчү катуу чараларга барууда", — деп түшүндүрөт ал.

Америкалык коомдо ансыз деле жик кеткен. Протесттер тирештин тереңдигин даана көрсөттү. Карапайым адамдар полициянын кордугуна, талап-тоноолорго нааразы. Ал эми демократтар менен республикачылар мурдагыдай эле тил табыша албай келишет.

Жорж Буштун (улуусу) саясий карьерасында "Көтөрүлүш жөнүндөгү мыйзамдын" ролу кандай болгонун айтыш кыйын. Бирок 1992-жылы өткөн шайлоодо ал утулган. Трамп болсо катаалдыкка басым жасаганы айдан ачык. Эми аягы эмне менен бүтөрүн убакыт көрсөтөт.

41
Белгилер:
кайрылуу, Дональд Трамп, шайлоо, тополоң, расизм, башаламандык, АКШ
Тема:
АКШда афроамерикалыктын өлүмүнөн кийинки башаламандык
Тема боюнча
Унчукпай кутулушту. Ак үйдү митингчилерден кайтарган аскерлердин видеосу
Пентагон Вашингтондун аймагына 1,6 миң аскер жиберди
Учактагы стюардессалар жүргүнчүлөргө тамак алып келүүдө. Архивдик сүрөт

Учактан оору жуктуруп албаш үчүн эмне кылуу керек. Кеңеш

80
Адистер жүргүнчү оору жуктуруп албаш үчүн иллюминаторго башты, бетти тийгизип, кармалабаш керектигин эскертти.

БИШКЕК, 5-июн. — Sputnik. Авиажүргүнчү учактын ичинен ар кыл вирустан сактаныш үчүн биринчи иретте төбө жагында турган желдеткичти иштетип коюшу керек. Бул туурасында жугуштуу оорулар боюнча адис Марк Жандро Daily Express басылмасына айтып берген.

"Негизи сиз дем алган аба учактын ичинде өзүңүз отурган креслону эсепке алганда экинчиден тарта бешинчи катарга чейинки жерде болот", — деген адис. Андыктан кондиционердин бетти көздөй урган абасы ошол жерге бактериялардын топтолушуна жол бербейт.

Вирус жуктуруп албаш үчүн гигиенаны сакташ керек, тагыраагы, колду таза кармаган маанилүү. Мындан сырткары, иллюминаторго башты, бетти тийгизип, кармалабаш керек. Башка жүргүнчүлөр дем алганда, жөтөлгөндө чыккан микробдор дал ошол жерге конуп калышы мүмкүн.

Эгерде жаныңыздагы киши ооруп жатса, сизге жугуу ыктымалдыгы 80 пайыз деп эсептей бериңиз.

Буга чейин окумуштуулар учакта аба аркылуу жуккан ооруларга жүргүнчүнүн чалдыгып калуу тобокелдигин изилдеп көрүшкөн. Андагы жыйынтык аба кемесиндеги кооптуу жер киши өткөн катар экенин көрсөткөн. Ал эми терезе, иллюминатор жакты коопсуз тарап дешкен. Адистер колдон келсе лайнердин ичинде көп баспай, тынч отурууга кеңеш берген.

80
Белгилер:
оору, кеңеш, вирус, жүргүнчү, учак
Тема боюнча
Коронавирустун экинчи толкуну башталары болжонууда. Кантип сактануу керек
Таиланддын королу коронавирустан 20 күң кызы менен мейманканада сактанууда
Ухандан чыккан эмес. Кытай окумуштуулары коронавирустун очогун иликтөөдө
Антисептик жана медициналык бет каптар. Архив

Өкмөт бет кап, антисептик чыгарууну эртелетүүгө жардамдашмай болду

8
(жаңыланган 12:32 05.06.2020)
Өкмөт мамлекеттик органдарга компаниялардын вирустан коргой турчу каражаттарды чыгаруусуна жардамдашканга тапшырма берген.

БИШКЕК, 5-июн. — Sputnik. Ата мекендик компанияларга бет кап жана антисептиктерди чыгарууну эртерээк баштоого көмөктөшүү зарыл. Бул тууралуу Республикалык ыкчам штабдын жыйынында айтылганын өкмөт кабарлады.

Ага ылайык, тиешелүү тапшырма мамлекеттик органдар менен жергиликтүү бийлик органдарына берилген.

Ошондой эле үй карантинин сактоо, коомдук жайларда дезинфекция иштерин жүргүзүү маселелери талкууланган.

"COVID-19 илдети аныкталган бир бейтап инфекцияны шаардын үч ири базарынын биринен жуктурушу божомолдонуп жатканы маалым. Буга байланыштуу муниципалитетке бардык санитардык-эпидемиологиялык чараларды күчөтүү сунушталды. Базарларда вирусту жуктуруунун жогорку тобокелдиги байкалууда, көпчүлүк жарандар бет кап тагынбай, аралыкты сактабай жатышат", — деп айтылат маалыматта.

Бишкек мэриясы калаанын бардык базарларында бирдиктүү стандарт киргизилгенин билдирген. Ага ылайык, мекеменин жетекчилиги санитардык талаптардын сакталышы үчүн жоопкерчилик алат.

8
Белгилер:
жардам, компания, антисептик, бет кап, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Бала бакча кызматкерлери COVID вирусуна анализ тапшырат