Түркия жана АКШ желектери. Архивдик сүрөт

Альянстын боосу бекемби? АКШ санкция менен коркутса, Түркия авиабазаларды жапмакчы

215
(жаңыланган 12:51 17.12.2019)
АКШнын союздаштарынын болгон-бүткөн кадамын көзөмөлдөө аракети көп чырдын башы болуп келет. Бул жолкусунда Вашингтон менен Анкаранын ортосундагы мамиленин канчалык бекем экени текшерилип жатканын жазат эксперт.

Американын конгрессчилери Анкараны Россиянын зениттик ракеталык системасын сатып алганы үчүн жазалоого ашыгып турган чагы. АКШ президенти Дональд Трамптын администрациясынын каршылыгына карабай сенаттын эл аралык иштер боюнча комитети С-400 системасын сатып алып, Сириянын түндүгүнө армиясын киргизгени үчүн Түркияга санкция жарыялоо каралган мыйзам долбоорун колдоду деп жазды Sputnik Казакстан.

Аталган мыйзам долбоорун конгресстин эки палатасындагы демократтар да, республикачылар да колдоого алган. Эгер сенат тарабынан жактырылса, президент Сириядагы операцияга катыштыгы бар делген Түркиянын улуттук коргоо министри Хулуси Акарга жана бир топ адамга каршы чектөөлөрдү киргизүүгө мажбур болот. Мындан тышкары, администрация "Санкция аркылуу Американын душмандарына каршы аракет жасоо" мыйзамынын алкагында санкция киргизиши керек экени айтылат. Келечекте Түркияга АКШнын бир топ товары, кызматы жана аскер жаатындагы технологияларды киргизүүгө тыюу салынмакчы. Ансыз деле Вашингтон Анкараны буга чейин F-35 истребителдерин өндүрүү жана сатып алуу программасынан чыгарып салган.

Трамп санкцияга токтоолук менен мамиле жасап, Анкаранын да укуктук жагын кароодо. Ал Түркия "Пэтриот" системасын сатып алууга кызыкдар болгонун, бирок Барак Обаманын администрациясы союздашынын сунушун четке кагып койгонун белгилеп келет.

Түркия болсо санкцияларга жооп кайтарып тим болбостон, С-400 системасын алуудан баш тартпай турганын айтууда. Пикир мыйзам долбоору кабыл алынган күндө да өзгөрбөйт окшоп калды. Геосаясий бороондун илеби уруп баштагандай.

АКШ сенатынын кеги

Россия С-400 системасын Түркияга жайгаштыруу менен АКШнын 5-муунундагы F-35 истребителдеринин талуу жерин аныктап алат имиш. АКШнын пикири ушундай. Мындан улам, Вашингтон Анкаранын сындай кадамын саткынчылык деп атап, санкциялар менен коркутуп келет. Аны үчүн алгач армяндардын геноцидин тааныш керек.

АКШ сенаты 1915-жылы Осмон империясындагы түрктөрдүн армяндарды жапырт кырып-өлтүрүшүн геноцид деп атаган резолюцияны төртүнчү жолку аракеттен кийин араң колдоп берди.

Түркия президентинин администрация өкүлү Фахреттин Алтун "Резолюция АКШ менен Түркиянын ортосундагы мамилеге жакшылык алып келбейт. Мындай кадам тарыхка АКШ когрессинин айрым мүчөлөрүнүн жоопкерчиликсиз аракети катары кирет", — деди ал.

Ал эми тышкы иштер министри Мевлют Чавушоглу АКШ конгрессинин мүчөлөрү Анкарага бирөөнүн оюн таңуулоо мүмкүн эмес экенин түшүнүшү керек" экенин айтты.  Акыркы жарым жыл ичинде экинчи ирет Анкара америкалыктарга Түркиянын аймагында жайгашкан "Инжирлик" менен "Күрежик" авиабазаларын колдонуу мүмкүнчүлүгүнөн ажыратып коерун эскертүүдө.

Негизи Түркиянын С-400 системасына байланышкан оюн ишке ашыруу ыктымалдуулугу күч. "Триумф" деп аталган С-400 системасынын эки дивизиону үчүн Анкара 2,5 миллиард доллар жумшады. Бул коргонуу жаатына жасалган өтө чоң салым.

Эки тараптын чечкиндүүлүгү түрк-америка мамилелерин мындан ары да начарлата берет. The New York Times гезити да "АКШнын Сириядагы армиясына "Ислам мамлекетине" караганда Түркия менен Россиянын биргелешкен аракети көбүрөөк кооптуулук жаратат" деп бекеринен жазып чыккан жок да.

Мындан эки күн мурда, 15-декабрда, Эрдоган санкцияга жооп катары "Инжирлик" менен "Күрежик" авиабазаларын жаба турганын айтты. Бул тууралуу РИА Новости жазып чыккан.

Түркиянын түштүгүндөгү Адана провинциясында жайгашкан "Инжирлик" авиабазасын АКШнын аскер-аба күчтөрү пайдаланып келет. Андагы жоокерлер өлкөнүн Малатья провинциясындагы Күрежик районунда жайгашып, ракеталык чабуул тууралуу эртелеп кабар берүүчү радиолокациялык станциянын ишин жөнгө салып турат. Ал НАТОнун Европадагы ракеталык кол салуудан коргонуу системасынын бир бөлүгү болуп саналат.

"АКШ эки өлкөнүн мамилесин ордуна келгис кылып бузуп салчу чараларга барбашы керек. Кандай гана санкция болбосун, Түркия жообун кайтарат. Кеңешебиз дагы чечип коебуз. Керек болсо "Инжирликти" да "Күрежикти" да жаап коебуз", — деген Эрдоган A Haber телеканалына маек куруп жатып.

Пентагон Түркия менен мамилени сактап калууга бардык аракетин жумшай турганын жар салган.

Кесепети кандай болот?

АКШнын Түркиядагы базаларынын жабылышы оңдурбай турчу жооп болору шексиз. Бул Жакынкы Чыгыш жана андан сырткаркы аймактагы абалга геосаясий жактан болуп көрбөгөндөй доо кетирет. Эгер Анкара чындап эле аивабазаларын жаба турган болсо адегенде эле саны 50гө жеткен В-61 өзөктүк авиабомбаларды  чыгарууга туура келет. Пентагон бул куралды жана анын 12 сандуу кодун кансыз согуштун доорунан бери көзөмөлдөп келет. Авиабомбаларды Түркиянын аймагынан чыгарып кетүү техникалык жактан татаал. Бул Анкара менен Вашингтондун мамилесине акыркы чекитин коет.

"Инжирлик" — Жакынкы Чыгыштагы эң ири түркиялык-америкалык база, АКШнын Ирак менен Сириядагы аскерий операцияларында олуттуу мааниге ээ. Адана провинциясында штаб, бардык курал-жарак менен ок-дары, радионавигациялык жабдуу жайгашкан. Бул жерде АКШнын аскер-аба күчтөрүнүн учактары кезметте учуп жүрөт. 3000 метрлик учуп-конуу тилкеси стратегиялык бомбалоочу учактарды кабыл ала алат.

"Күрежик" базасында жогоруда айтылгандай НАТОнун Европадагы ракеталык чабуулга каршы коргонуу системасынын бир бөлүгү жайгашкан. Башкача айтканда, ракеталык соккуну эртелеп аныктоочу радар дал ушул жерде. Аны Пентагондун адистери тескеп турат.

Негизи эле Түркияда АКШнын "домино" принциби менен жабыркап калчу ондогон аскердик объектиси бар. Эгер эки база жабылып калса, 2700 америкалык аскер кызматкеринин да айласын табуу керек болот. Айтор, Вашингтон бардык жагынан жапа чегүп калчудай болуп турат.

Эгер Түркиянын аймагынан чыгып кала турган болсо америкалык базаларды кабыл алууга Греция даяр экенин билдирди. Бирок Пентагондун ири көлөмдөгү аскери менен объектилерин жайгаштыруу үчүн жаңы инфраструктура түзүү жеңил иш эмес. Мисалы, Грециянын Крит аралындагы Суд аймагындагы база тар багытта гана кызмат кылып, АКШ менен НАТОнун Жер ортолук деңиздеги башкы таянуучу пункту болуп саналат. Анын үстүнө Суддагы база дагы, Грециянын негизги аймагы дагы "Инжирликтен" батышты карай 1000 чакырым алыс.

Ал эми АКШнын бешинчи муунундагы истребителдерин оңой эле алмаштырып алууга болот. Түркиянын тышкы иштер министи Мевлют Чавушоглу 11-декабрь күнү эгер АКШ F-35 учактарын сатуудан баш тартса, Россия альтернатива сунуштоого даяр экенин билдирди. С-400 системасын алгандан кийин Түркиянын аскердик-саясий жетекчилиги Россия чыгарган 4++ муундагы Су-35 жана бешинчи муундагы Су-57 көп багыттуу истребителдердин мүмкүнчүлүктөрүн карап жатканы маалым болду.

215
Белгилер:
мамиле, ракета, учак, истребитель, аба базасы, АКШ, Россия, Түркия, авиабаза
Тема боюнча
Кансыз согуштун босогосунда: АКШ тыюу салынган ракетасын сынады

Пандемияны өз кызыкчылыгы үчүн колдонуп... Лавров Батышты сынга алды

127
РФ ТИМинин башчысы батыш мамлекеттеринин коронавирус пандемиясын өз кызыкчылыгы үчүн пайдаланган аракетине нааразы болду.

Сергей Лавров Кытайдын Global Times гезитине макала жазып, Батыш өзүнө жакпаган өкмөттөрдү жазалоо үчүн түзүлгөн кырдаалды пайдаланууга жандалбастап жатканын айкан. Буга мисал катары аларга Россиядан гумжардам алууга салган тыюусун келтирди.

Министр өз сөзүндө Батыштын адам укугун коргоодо кош стандарттуулукка жол берип жатканын да белгилеген. Кенинирээк биздин видеодон көрүүгө болот.

127
Белгилер:
коронавирус, пандемия, Батыш, Россия, ТИМ, Сергей Лавров
Тема:
Кытайдагы жаңы типтеги коронавирус
Тема боюнча
Батыш Россияны статистиканы бурмалап жатат деп айып тагууда. Видео
Ухань шаарындагы базар. Архивдик сүрөт

Ухандан чыккан эмес. Кытай окумуштуулары коронавирустун очогун иликтөөдө

234
(жаңыланган 15:17 30.05.2020)
Окумуштуулар Ухандагы базарда сатылган жаныбарлардын үлгүлөрүнө изилдөө жүргүзүп, алардан коронавируска анализ алышкан.

БИШКЕК, 30-май — Sputnik. Кытайдын ооруну алдын алуу жана көзөмөлдөө улуттук борборунун окумуштуулары коронавирустун жаңы түрү Ухань шаарындагы базардан чыккан деген маалыматты төгүндөштү. Бул тууралуу РИА Новости Daily Mail агенттигине таянып кабарлады.

Маалыматка ылайык, окумуштуулар Ухандагы базарда сатылган жаныбарлардын үлгүлөрүнө изилдөө жүргүзүшкөн. Жыйынтыгында алардын коронавируска алынган анализдери таза чыккан. Бул вирус базарда сатылган жаныбарлардан тарады деген маалыматты четке кагарын тастыктайт.

"Көрсө, базар деле оорунун курмандыктарынын бири болгон экен", — деген борбордун жетекчиси Гао Фу.

Ошол эле убакта вирус жарганаттарда пайда болуп, андан кийин адамга башка жаныбар аркылуу жукканы аныкталды. Бирок оорунун очогу дале белгисиз.

Колин Карлсон атындагы Жорджтаун университетинин зоологунун божомолунда, инфекция Ухандагы базардан кеңири жайылып кетиши мүмкүн. Анда бир адам вирусту көп кишиге жуктуруп алган.

Коронавирус тууралуу

2019-жылдын декабрь айынын аягында Кытайдын Ухань шаарында белгисиз өпкө оорусу жайылып баратканы байкалган. Оору деңиз азыктарын саткан базардан тараган. Адистер дарттын козгогучу коронавирустун 2019-nCoV деп аталган жаңы тиби экендигин боолголошкон. 11-март күнү Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму коронавирус боюнча дүйнөдө пандемия жарыялаган.

234
Белгилер:
базар, коронавирус, Ухань, Кытай
Тема:
Кытайдагы жаңы типтеги коронавирус
Тема боюнча
Москвада чектөөлөр коронавирустун вакцинасы чыкканга чейин улантылат
Кытай коронавирус кайдан чыкканын териштирүүгө даяр. Бирок бир шарт менен
Кытай коронавирустан жапа чеккендерге 2 млрд. доллар берет
Ошко 30-майда Урал авиакаттамдары авиакомпаниясынын Екатеринбург — Ош рейси менен 233 кыргызстандык жаран учуп келди.

Ошко Екатеринбургдан 233 кыргызстандык кайтып келди

0
(жаңыланган 21:15 30.05.2020)
Келген бардык жарандар медициналык процедуралардан өтүү үчүн обсервацияга белгиленген тартипте жайгаштырылды.

БИШКЕК, 30-май — Sputnik. Ошко 30-майда "Урал авиакаттамдары" авиакомпаниясынын Екатеринбург — Ош рейси менен 233 кыргызстандык жаран учуп келди. Бул тууралуу Республикалык штабдан кабарлашты.

Маалыматта авиакаттам дүйнөдө коронавирус пандемиясына байланыштуу чек аралардын убактылуу жабылышынан улам чет өлкөлөрдөгү Кыргызстандын жарандарын кайтаруу боюнча жүргүзүлгөн иштин алкагында жүзөгө ашырылды.

"Бул каттам менен ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелген жарандар, оор илдети барлар, улгайган курактагы адамдар, кош бойлуу жана жаш балалуу энелер, турмуштук оор кырдаалдагы жарандар мекенине кайтарылды. Жүргүнчүлөрдүн тизмеси жарандардан келип түшкөн кайрылууларды, Урал федералдык округундагы шаарлардын жана аймактардын кыргыз диаспораларынын сунуштарын эске алуу менен түзүлгөн. Ошондой эле "Урал авиакаттамдары" компаниясынан мурда билет сатып алгандар кирди", — деп айтылат билдирүүдө.

Келген бардык жарандар медициналык процедуралардан өтүү үчүн обсервацияга белгиленген тартипте жайгаштырылды.

0
Белгилер:
эпидемия, коронавирус, мекендештер, каттам, Кыргызстан, Ош, Екатеринбург
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Бишкекке Филиппин жана Түштүк Кореядан 58 жаран кайтып келди