Артиллерийское орудие на церемонии приветствия многонационального батальона НАТО под руководством США в польском Ожише.

Өзүн эр ойлоп жүрүп... Американын алсыраган артиллериясы

499
(жаңыланган 17:12 23.12.2019)
АКШ илимге болуп көрбөгөндөй акча салып, дүйнөдөгү "мээлерди" сатып алуудан да кайра тарткан жок. Прогресстин жаңы жетишкендиктеринин негизинде аскердик иликтөөлөргө басым жасады. Натыйжасына колумнист Ирина Алкснис көз салып көргөн.

RAND Corporation аналитикалык борбору АКШнын Куралдуу күчтөрүнөн дагы кынтык таап, Американын талаа артиллериясы Россияныкына караганда алсыз деген бүтүмгө келди.

Демек, адистери Россиядан аскердик-техникалык өнүгүү жаатындагы артта калганын мойнуна алып, түзгөн тизмесине дагы бир пункт кошулду. Америкалык аскер адамдары менен эксперттерин көбүнесе радиоэлектрондук согуш, абадан кол салууга каршы туруу, гиперүндүү курал, танк куруу, керек болсо космоско чейинки маселе түйшөлтүп келери маалым.

Ушу тапта биз АКШнын абсолюттук гегемониясы учурунда жаралган уламыштын кыйроосуна күбө болуп жатабыз. Ал кезде дүйнөнүн басымдуу бөлүгү абал ошол боюнча калат деген ойдо болчу. Буга америкалыктардын болгон-бүткөн нерседеги лидерлиги себеп эле. Дал ушул илимий-техникалык же аскердик-техникалык багыттагы жетишкендиги даңаза болуп келген.

Албетте, 15-20 жыл мурда мындай көз караш кадыресе мыйзам ченемдүү экенин моюнга алыш керек.

Бүгүнкү күндө илим алдыга чоң кадам таштап, татаал да, кымбат да болуп калды. Азыр кайсы бир багыт боюнча билиминин, тажрыйбасынын аздыгын же жетишсиздигин көрсөтүп койгон мамлекет четте кала берет. Орду толгус жоготууга учурайт, кайра кайтууга дээрлик жол болбойт. Бул көз караштан алып караганда АКШ илимге болуп көрбөгөндөй акча салып, дүйнөдөгү "мээлерди" сатып алуудан да кайра тарткан жок. Прогресстин жаңы жетишкендиктеринин негизинде аскердик иликтөөлөргө басым жасады.

Албетте, мындай кырдаалда көпчүлүктүн эми Вашингтон кууса жеткис алдыда кетти деп эсептегенин түшүнсө болот. Кызыгы, буга америкалыктардын өздөрү да бекем ишенип алган. Эксперттер да, жогорку кызматтагы адамдар да ушул пикирде болуп, мамлекеттин саясаты да ушуга карап түзүлгөн.

RAND Corporation артиллерия туш болгон көйгөйлөрдү ачык эле жазып чыкты. 2000-жылдардын башынан тарта америкалык аскерлер көтөрүлүшчүлөр менен кармашууга басым жасап, башкы күч катары авиацияны колдонуп келишкен.

Акыркы он жылдыкта Пентагон менен НАТО үчүн көндүмгө айланган аскердик аракеттердин форматы төмөнкүдөй:

а) кезектеги өлкөнүн аскердик, аны менен бирге жарандык инфраструктурасын, ири армиялык тайпаларын бомбалоо. Ракета чабуулунан коргонуу системасы ал кезде жок болгондуктан, америкалык учкучтар эч нерседен коркпой, ээн-эркин жүрчү.

б) андан кийин абадан же жердеги чаканыраак операциялар менен чабуул коюп, Калашников автоматы менен ары-бери чуркап каршылык көрсөткөндөрдү биротоло баш көтөргүс кылган.

Эми мындай аракеттер жакшы натыйжа бербей калды. Бул Вашингтондун өзү үчүн да күтүүсүз жаңылык болду. Океандын ары жагындагы эксперттер артиллерия алсырап, Россияныкынан кыйла артта калып жатканын айтышууда. Бул артиллеристтердин санынын кыскарышынан да, Москванын артиллериялык каражаттарын кыйла өнүктүргөнүнөн да болуп жатат.

Турмуш түбөлүктүү эч нерсе болбой турганын, кандай гана күчтүү империя болбосун, ал түшпөс хан боло албай турганын көрсөттү. Мындай жагдай аскердик багытка биринчи кезекте тиешелүү.

Көндүм түшүнүк, стереотип бир заматта кыйрап түштү. Буга мисалдар жетиштүү. "Дүйнөлүк чогултуучу цех" абалында жүрүп, өзүнүн илимий, технологиялык, анын аркасынан аскердик-техникалык мектебин түзгөн Кытайды алсак болот. Бир нече стратегиялык тармакка гана басым жасоону чечип, ушу тапта дүйнөлүк лидер болуп чыга келген Москва бар. Ракета курам деп он жылдап күлкүгө калган Түндүк Кореяны алып көрөлү. Пхеньянды карап азыр эч кимдин күлөйүн деген ою жок. Өзгөчө япондор менен америкалыктар кыйналып турат.

АКШнын "кокуй алат, өлдү эле өлдү" деген аскерий эксперттердин отуна Пентагон май чачып турат. Ал курал-жарак иштеп чыгууга бөлүнгөн каражатты жана жалпы бюджетти көбөйтүүгө кызыкдар. Бирок мындай кырдаал ошол эле эксперттердин реалдуулукту, америкалык аскердик машинанын алсырап бара жатканын көзгө сайып көрсөтүп туруусуна бөгөт коё албайт.

Баса, жагдайды татаалдаштырган дагы бир нерсе бар. Дүйнөнү чимирип, өзүнө бекем ишенип турган маалында америкалык система бюджеттик акчаны чачып салып, анын натыйжасын, пайдасын көрө албай калган кемчиликти мурастап алган.

Албетте, RAND Corporation жана Пентагондун айланасындагы уюмдар муну көп айта беришпейт. Аларды да түшүнсө болот. Ким эле отурган бутагын кыйып салгысы келсин.

499
Белгилер:
ракета, курал-жарак, Россия, АКШ
Тема боюнча
Альянстын боосу бекемби? АКШ санкция менен коркутса, Түркия авиабазаларды жапмакчы
"Искандерге" жооп. АКШнын жаңы ракеталары дүйнөгө эмнеси менен кооптуу?
Эрдоган АКШнын Түркиядагы базаларын жабууга ниеттенип жатат. Пентагондун жообу
Белоруссия президенти Александр Лукашенко. Архив

Лукашенко бүгүн өкмөттү отставкага кетирди

57
(жаңыланган 01:13 04.06.2020)
Премьер-министр Сергей Румас башкарган азыркы министрлер кабинети 2018-жылдын август айынан баштап иштеп келе жатат.

БИШКЕК, 3-июн. – Sputnik. Белоруссия президенти Александр Лукашенко азыркы өкмөттү отставкага кетирүү чечимин бүгүн кечинде кабыл алгандыгын Sputnik Белоруссия жазды.

Президент өткөн аптада кадрдык өзгөрүүлөр болорун айткан эле. Дүйшөмбүдө эки палатанын, президенттик администрациянын жана коопсуздук кеңештин жетекчилери менен сунушталган талапкерди талкуулаган.

Президент КР Сооронбай Жээнбеков на заседании Высшего Евразийского экономического совета, которое проходит в формате видеоконференции
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Бүгүн кечинде мамлекет башчы Лукашенко азыркы өкмөттү отставкага кетиргени айтылды.

Азырынча эскилерден кимдер кызматта калып, кимдердин кетери же башка кызматка которулары белгисиз. Жаңысы дайындалганга чейин эски курам өзүнүн милдетин аткарып турат.

Азыркы өкмөттүн жетекчиси Сергей Румас башкаларга караганда азыраак иштеген. Бул кызматка мындан эки жыл мурда, август айында киришкен.

Белоруссиянын мыйзамы боюнча премьер-министрди президент дайындайт. Бирок андан мурда Эл өкүлдөр палатасынын программасын тааныштырып, колдоосун алгандан кийин толук бекийт.

Эгерде Румас кызматта калса, анда вице-премьерлер жана министрлер алмашып, депутаттардын колдоосуна муктаждык болбойт.

Палатанын жакынкы сессиясы эртеңкиге, аны менен катар эле депутаттардын жолугушуусу келерки аптага жана айдын аягына пландалганы маалымдалган.

57
Белгилер:
чечим, депутат, отставка, өкмөт, Белоруссия
Тема боюнча
ЕАЭБ рыногуна кыргызстандык канча ишкана товар экспорттой алат. Тизме

Өмүрүн тобокелге салып тартышкан. АКШдагы башаламандыкты баяндаган 12 сүрөт

170
(жаңыланган 20:17 03.06.2020)
  • Сүрөтчүнүн иши да оңой эмес. АКШдагы каршылык акциясы учурунда полиция кызматкери фотографты түрткүлөп жатат
  • Миннеаполистеги жалбырттаган жалын. Өрттүн аптабына карабай фотокабарчы жумушун аткарууда
  • Нью-Йоркто каршылык акциясына чыккандардын бири. Жанындагылардын баары бет кап менен жүргөнүн байкоого болот
  • Түтүн, өрт. Ага карабай New York City басылмасынын кабарчысы иштеп жатат
  • Өмүрүн тобокелге салган дагы бир топ сүрөтчүлөр. Алар Нью-Йоркто өрттөнүп жаткан полициянын автоунаасын кадрга түшүрүштү
  • Сүрөттө LA Times басылмасынын фотокабарчылары. Алар АКШдагы коогалаңдан жабыркаган адамды тартып жатат
  • Мындай коргоочу касканы башка кийип алып, сүрөткө тартуу да оңой эмес
  • Атлант шаарында полиция кызматкерлерине кармалган фотограф
  • Эч кимге ээ-жаа бербей, тартипсиздик уюштургандарды тартуу бир топ эле кооптуу. AP басылмасынын кабарчылары кырдаалды чагылдырып жатат
  • Каршылык акциясы учурунда полициядан качып бараткан сүрөтчү
  • Жорж Флойддун өлүмүнөн кийин башталган окуядан кийин бир катар имараттар өрттөлдү. Фотокабарчылар окуяны жеринен сүрөткө тартып, кырдаалды баяндап жатышты
  • Мындай учурда сүрөтчү, операторлор деле аскерлердей. Окуяны так-таасын жеткирүү үчүн өмүрүн тобокелге салышат
АКШдагы башаламандыктан имараттар өрттөлүп, дүкөндөр тонолуп, бир нече шаарда коменданттык саат киргизилгенине карабай эл тынчый элек. Сүрөтчү, оператор, фотокабарчылар өмүрлөрүн тобокелге салып кырдаалды чагылдырып жатышат.

Өткөн аптанын жума күнү АКШда афроамерикалык Жорж Флойддун өлүмүнө байланыштуу каршылык акциялар башталган.

Флойд 25-май күнү каза болгон. Интернетте полиция кызматкерлери афроамерикалык адамдын колуна кишен салгандан кийин жыгып, үчөөлөп басып калган видео тараган. Бирөөсү моюндун күрөө тамыр өткөн бөлүгүн тизеси менен кысып, басып турат. Флойд бир нече жолу "дем ала албай жатам" деп айтып, андан кийин тынчып калган.

Нааразычылык акция башаламандыкка айланып, ал Американын 40тай шаарына жайылды. Бир нече шаарга коменданттык саат киргизилип, полиция кызматкерлери тартипке көз салганы менен нааразылыктын аягы сууй элек. Ири шаарларда дүкөндөр талкаланып, мародёрлук күч алган. Миңдеген адамдарга полициянын күчү жетпей калууда. Учурда төрт полиция кызматкери иштен алынып, бирөөнө "адамды кокусунан өлүмгө дуушар кылган" деген айып тагылды.

Болуп жаткан кырдаалды журналист, фотокабарчы, операторлор жеринен чагылдырып жатат. Айрымдар мыкты кадр алыш үчүн өрттөнгөн имарат, автоунаалардын жанына барса, кээ бири тартуу иштерин полиция кызматкерлеринин каршылыгына карабай жасап жатышат. Мунун баары сүрөттөр түрмөгүндө так, даана көрсөтүлгөн.

 

170
  • Сүрөтчүнүн иши да оңой эмес. АКШдагы каршылык акциясы учурунда полиция кызматкери фотографты түрткүлөп жатат
    © AP Photo / Rick Bowmer

    Сүрөтчүнүн иши да оңой эмес. АКШдагы каршылык акциясы учурунда полиция кызматкери фотографты түрткүлөп жатат

  • Миннеаполистеги жалбырттаган жалын. Өрттүн аптабына карабай фотокабарчы жумушун аткарууда
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Миннеаполистеги жалбырттаган жалын. Өрттүн аптабына карабай фотокабарчы жумушун аткарууда

  • Нью-Йоркто каршылык акциясына чыккандардын бири. Жанындагылардын баары бет кап менен жүргөнүн байкоого болот
    © Sputnik / Brian Smith

    Нью-Йоркто каршылык акциясына чыккандардын бири. Жанындагылардын баары бет кап менен жүргөнүн байкоого болот

  • Түтүн, өрт. Ага карабай New York City басылмасынын кабарчысы иштеп жатат
    © AP Photo / Julio Cortez

    Түтүн, өрт. Ага карабай New York City басылмасынын кабарчысы иштеп жатат

  • Өмүрүн тобокелге салган дагы бир топ сүрөтчүлөр. Алар Нью-Йоркто өрттөнүп жаткан полициянын автоунаасын кадрга түшүрүштү
    © AP Photo / Seth Wenig

    Өмүрүн тобокелге салган дагы бир топ сүрөтчүлөр. Алар Нью-Йоркто өрттөнүп жаткан полициянын автоунаасын кадрга түшүрүштү

  • Сүрөттө LA Times басылмасынын фотокабарчылары. Алар АКШдагы коогалаңдан жабыркаган адамды тартып жатат
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Сүрөттө LA Times басылмасынын фотокабарчылары. Алар АКШдагы коогалаңдан жабыркаган адамды тартып жатат

  • Мындай коргоочу касканы башка кийип алып, сүрөткө тартуу да оңой эмес
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Мындай коргоочу касканы башка кийип алып, сүрөткө тартуу да оңой эмес

  • Атлант шаарында полиция кызматкерлерине кармалган фотограф
    © REUTERS / Dustin Chambers

    Атлант шаарында полиция кызматкерлерине кармалган фотограф

  • Эч кимге ээ-жаа бербей, тартипсиздик уюштургандарды тартуу бир топ эле кооптуу. AP басылмасынын кабарчылары кырдаалды чагылдырып жатат
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Эч кимге ээ-жаа бербей, тартипсиздик уюштургандарды тартуу бир топ эле кооптуу. AP басылмасынын кабарчылары кырдаалды чагылдырып жатат

  • Каршылык акциясы учурунда полициядан качып бараткан сүрөтчү
    © AP Photo / John Minchillo

    Каршылык акциясы учурунда полициядан качып бараткан сүрөтчү

  • Жорж Флойддун өлүмүнөн кийин башталган окуядан кийин бир катар имараттар өрттөлдү. Фотокабарчылар окуяны жеринен сүрөткө тартып, кырдаалды баяндап жатышты
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Жорж Флойддун өлүмүнөн улам башталган окуядан кийин бир катар имараттар өрттөлдү. Фотокабарчылар окуяны жеринен сүрөткө тартып, кырдаалды баяндап жатышты

  • Мындай учурда сүрөтчү, операторлор деле аскерлердей. Окуяны так-таасын жеткирүү үчүн өмүрүн тобокелге салышат
    © REUTERS / Adam Bettcher

    Мындай учурда сүрөтчү, операторлор деле аскерлердей. Окуяны так-таасын жеткирүү үчүн өмүрүн тобокелге салышат

Белгилер:
акция, башаламандык, окуя, Сүрөт, АКШ
Тема:
АКШда афроамерикалыктын өлүмүнөн кийинки башаламандык
Тема боюнча
Расизмби же анархиябы? АКШ оңой эмес тандоо алдында турат
Пентагон Вашингтондун аймагына 1,6 миң аскер жиберди

Кыргыз-казак чек арасындагы тыгын. Айдоочулардын көйгөйүн баяндаган видеорепортаж

0
(жаңыланган 01:09 04.06.2020)
Кыргыз-казак чек арасы. Бишкек — Торугарт жолу менен калаадан чыгып баратканда жүк ташуучу автоунаалардын узун кезеги алыстан көзгө даана көрүнөт. Кезек күткөн айдоочулардын көбү Казакстандан Кыргызстанга товар алып келип, кайра кете албай калгандар.

Казакстанга кирүү май айынын аягынан тарта кыйындай баштаган. Акыркы үч күн ичинде коңшу мамлекетке саналуу эле айдоочу кирген. Бирок 3-июндан тарта кыймыл бир аз жанданып, жүк ташыгандар чекесинен өтө баштаган.

Баарынан да тез бузулуп кетчү азыктарды ташыган айдоочулар санааркап жатышат. Жашылча-жемиштери чирип кетпеш үчүн күнү-түнү автоунаанын муздаткычтарын өчүрбөй жатканын айтышты.

"Россияга 22 тонна сабиз алып бара жаткам, тыгында турганыма үч сутка болду. Күн болсо кайнап, көчөдө 35 градус ысык. Көлөкө жок, талаада 40 градус ысыктай эле сезилип жатат. Кондиционер жок болсо сабиз биринчи күнү эле чирип кетмек. Жашылча соолубай турсун деп муздаткыч иштеттим. Ага эле май сатып алганга алты миң сомдой чыгым болдум. Бул чыгымды эч ким төлөп бербейт. Эгер соолуган сабиз алып барсам, анда мага акча да төлөп беришпейт", — деди айдоочулардын бири Умар Ханмончи.

Ысыктын күнү кезек күтүп Умарга окшоп тургандар жүздөп саналат. Алардын баары өз акчасына күйүүчү май алып, кайсы маалда өткөрүп жиберет деп уйку бетин көрбөй кезегин күтүп турган чактары.

Мамлекеттик чек ара кызматынын маалыматы боюнча, азыркы тапта "Ак-Тилек" жана "Чоң-Капка" өткөрмө пункттары гана иштеп жатат. Жүк ташуучу автоунаалардын узун кезегине ушул да себеп болушу ыктымал.

"Автоунаалар дезинфекциядан өтүп, айдоочулардан коронавируска анализ алып жатышат. Муну да эске алыш керек. Кыргыз тарап автоунааларды тез өткөрүү үчүн болгон күчүн жумшап жатканын баса белгилеп кетели", — дешти чек ара кызматынан.

Кыргызстандын жүк ташуучулар ассоциациясынын башчысы Темирбек Шабданалиев буга пандемиянын деле тиешеси жок деп эсептейт.

"Бул көйгөйгө үч жыл болду. Коронавирус Кыргызстан, Казакстанда пайда болгонго чейин эле айдоочулар чек арадан өтө албай 4-5 күндөп турушчу. Баарынан да үч суткалап тургандарга жаман болду. Дагы жакшы аларга жакын жашаган аймактагылар бекер тамак-аш алып келип берип жатышат", — деди Шабданалиев.

Кыргызстандын Экономика министрлигинин кызматкерлери жүк ташуучу автоунаалардын айдоочулары менен жолукканын айтып, алардын көйгөйүн укканын билдиришти.

"Жүк ташуучулар ассоциациясынын өкүлдөрү менен вице-премьер Эркин Асрандиев жолугат. Мындан тышкары казак тарап менен дагы сүйлөшүүлөр жүрөт. Ал жактан чечим кабыл алынгандан кийин гана жыйынтыгын билдире алабыз", — дешти маалымат кызматынан.

Экономика министрлигинин маалымат катчысы эксперттер көйгөйдү чечүү жолун издеп жаткандыктарын кошумчалады.

0
Белгилер:
жүк, айдоочу, чек ара, Казакстан, Кыргызстан
Тема боюнча
Казакстанга өткөрчү "Акжол" бекетинде ремонт качан бүтөрү айтылды