Химиялык курал колдонууга тыюу салуу уюмунун  кызматкери Гаагада. Архивдик сүрөт

Өзүнөн-өзү чечилбейт. Химиялык куралга тыюу салуу уюмунун айланасындагы чыр

107
(жаңыланган 18:07 21.05.2021)
Россия БУУнун Коопсуздук кеңешинин химиялык курал колдонууга тыюу салуу уюмунун докладын талкуулаган жыйынында 2018-жылы Сириянын Дума шаарына химиялык чабуул жасалбаганын далилдеп берген.

Россия демилгелеген БУУнун Коопсуздук кеңешинин бейрасмий жыйыны Батыштын коюп жаткан күнөөсүнүн баары жөн жеринен эмес экенин көрсөттү. Улуу Британиянын БУУдагы туруктуу өкүлү Карен Пирс "Москва химиялык курал колдонууга тыюу салуу уюмунун (ХККТСУ) аброюна шек келтирип жатканын айтып", түзүлгөн кырдаалга таамай баа берди окшойт.

Россия чындап эле уюмду "казып жаткандай", тагыраак айтсак, 2018-жылы 7-апрелде Сириянын Дума шаарына жасалган "химиялык чабуулду" иликтеген докладынан күмөн санап жатат. Демек, уюмдун кадырына кааласак да, каалабасак да көлөкө түшүүдө.

Жыйында Москва былтыркы жылдын 1-мартында жарыяланган документ өтө күмөндүү экенин дагы бир жолу аныктап-тактап, далилдерин көрсөттү. Докладда дал келбестиктер арбын, жасалмалуулук кездешет, мындан улам батыш өлкөлөрүнүн Сирия бийлигин жана Башар Асадды химиялык курал колдонду деп айыптоого умтулуп жатканын байкоого болот.

Бирок түзүлгөн кырдаалда аталган документтин айланасындагы талаштан тышкары андан алда канча глобалдуу маселенин чети чыгып турат. Башкача айтканда, ХККТСУнун айланасындагы каршылашууда Россия менен Батыштын дүйнөлүк саясий система жана анын мындан аркы өнүгүүсү боюнча пикир келишпестигинин өзөгү көрүнүп турат.

Британиялык өкүл Пирстин нааразычылыгынын да себеби бар. ХККТСУ — дүйнө коопсуздугун көзөмөлдөп турган маанилүү институттардын бири. Россиянын аталган уюмга карата чабуулу кадыр-баркына доо кетирип, жалпы планетадагы туруктуулукка таасирин тийгизет. Россия мына ушундай "начар" өлкө.

Бирок мындай таризде ой жүгүртүүнүн бир кемчилиги бар.

ХККТСУ 1997-жылы, башкача айтканда, АКШ менен Батыштын доору жүрүп турган маалда түзүлгөн. Андыктан уюмга, анын негизги структурасы болгон Техникалык катчылыгына батыш мамлекеттеринин көзөмөл жүргүзүп калуусу мыйзам ченемдүү көрүнүш болуп калды.

Айрым учурда ХККТСУнун калыстыгынан күмөн саната турган жагдайлар жаралып келет. Россиянын ХККТСУдагы туруктуу өкүлү Александр Шульгин "АКШнын жана анын жолун жолдоочулардын толук колдоосуна ээ болгон Техникалык катчылыктын бир нерсе жасайын деген ою жок. Баары өзүнөн өзү чечилип калат деп ойлоп жатат окшойт" деди. Андан соң "жок, чечилип калбай турганын" кошумчалады.

Мына дал ушул себептен улам Россия ХККТСУну жана Техкатчылыкты реформалап, миссиянын географиялык жактан теңдештирилген курамын түзүп, АКШга союздаш болгон өлкөлөрдөн дайындалган эксперттердин үстөмдүгүн жоюуну сунуштап жатат. Бирок Шульгиндин айтымында, мындай сунуш АКШ башында турган бир катар батыш мамлекеттери тарабынан таптакыр кабыл алынбай келет.

Бул пикир келишпестик жалпы эл аралык уюмдардын системасына доо кетирип жатат.

Россия согуштан кийинки мезгилде калыпка салынган принциптерге таянууда. Бул, биринчиден, башка мамлекеттердин өзүнүн кызыкчылыгынын болуусу. Экинчиси, ар кыл, керек болсо каршылашкан тараптардын өкүлдөрүнөн турган эксперттик жана арбитраждык уюмдардын системасы. Буларга бардык тараптар ишеним артат.

Ал эми Батыш күндөн-күнгө күчүн жоготуп бара жаткан лидерлигин кармап калууга далбас уруп келет. "Эски" структураларга мурункудай эле финансылык жактан кысым көрсөтүүдө. ХККТСУ же 1999-жылы түзүлгөн WADA сыяктуу жаңы уюмдарда батышчыл жетекчилерден улам абалды өзгөртүү боюнча кандайдыр бир аракеттердин кескин жолу буулуп турат.

Мындай кырдаалда системаны өзгөртүүгө далалат кылган Россияны да, кандай болгон күндө да лидерлигин сактап калууга жан үрөгөн АКШ менен анын союздаштарын керээли-кечке талкуулай берсе болот.

Бирок турмуш АКШ менен анын тарапташтарынын позициясы кесепеттүү болорун көрсөтүп койду. Бышып турган маселени өз убагында чечпей жүрө берүүнүн акыры жаман бүтөт.

Ал эми ХККТСУнун саясаты Батыштын болуп жаткан окуяларга мамилесин чагылдырат: баары өзүнөн-өзү чечилип калат деп үмүт артышууда.

Россиялык өкүлдүн сөзү менен гана жооп берүү калды. "Жок, чечилип калбайт".

107
Белгилер:
система, уюм, Батыш, АКШ, Россия, химиялык курал
Тема боюнча
Жаңы сокку: Жакынкы Чыгыштан АКШны сүрүп чыгарууга ким кызыкдар?
Батышка багынбаган Башар Асад. Президент тууралуу 10 факты
Эмдөө жасап жаткан дарыгер. Архив

Собянин: Москвада мигранттарды эмдөө июлда башталышы мүмкүн

4
(жаңыланган 14:23 18.06.2021)
Собяниндин айтымына караганда, мигранттарды COVID-19га каршы эмдөө үчүн "Спутник Лайт" препараты колдонулат. Россияда алты миллиондон ашык мигрант жашайт.

БИШКЕК, 18-июн. — Sputnik. Москвада июль айынын башында мигранттарды коронавируска каршы эмдөө башталышы мүмкүн. Бул тууралуу калаа мэри Сергей Собянин өзүнүн блогуна жазды.

Анын айтымына караганда, вакцинацияга "Спутник Лайт" препараты колдонулушу ыктымал.

"Өткөн жылы биринчи кезекте Россиянын жарандарын эмдөөдөн өткөрүү боюнча чечим кабыл алынган. Чектөөлөр ушуга гана байланыштуу. Учурда "Спутник Лайт" даярдала баштады. Негизи бул "Спутниктин" биринчи классикалык компоненти. Аталган препарат менен мигранттарды эмдөөгө уруксат алууну көздөп жатабыз. Биздин эсеп боюнча эмдөө июлда башталат", — деди Собянин.

Россиянын ИИМинин 2020-жылдагы декабрь айына карата алынган маалыматы боюнча, өлкөдө алты миллиондон ашык мигрант жашайт.

4
Белгилер:
Сергей Собянин, эмдөө, вакцина, коронавирус, Мигрант, Россия
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус
Тема боюнча
Ошто той жана башка массалык иш-чараларды өткөрүүгө тыюу салынат
Президент РФ Владимир Путин и президент США Джо Байден (справа) во время встречи в Женеве на вилле Ла Гранж

Америкалык үмүт акталбай калганда... Саммит жыйынтыгына сереп

6
Женевадагы жолугушуу күтүлгөндөй эле аяктады: Путин менен Байден бири-бирине айтчусун айтып, сүйлөшүүнү конструктивдүү жана майнаптуу болду дешти.

Аталган жолугушууда бир нерсени өзгөртүп жибере турган макулдашуулар болгон жок, элчилер кайтып, эркинен ажыратылгандар менен алмашуу жүрүшү мүмкүн, ошондой эле курал-жарак боюнча сүйлөшүүлөрдү баштоо тыянагына келишти. Ушуну менен бүттү. Андан көптү деле эч ким күткөн эмес же күттү беле?

Үмүтү акталбай калгандар да бар экен. Эки президенттин маалымат жыйынын карасак, нааразы болгондор — америкалыктар. ЖМК өкүлдөрүнүн суроолору АКШ Россия саясаты өзгөрөрүнө үмүт артып келгенин тастыктап койду. Албетте, Вашингтондогу администрация эмес, ЖМКлар түптөп келген коомдук пикир ушундай экен. Өзгөчө америкалык журналисттердин Путинге "Сиз жоопкерчиликти мойнуңузга алдыңызбы (киберчабуул, Украина ж.б.)" деп берген суроолорунан бул ачык көрүнүп турду. Акылга сыйбаган суроо.

Маалымат жыйындан кетип бара жаткан Байдендин артынан "Сиз Путин өзүнүн кадамдарын өзгөртөт деп айтпадыңыз беле? Ал баарынан баш тартып өзүнүкүн бербей жатат го" деп кала бергендер болду.

Президент артка кайрылып, "туура эмес түшүнүп алгансыңар, минткен эмесмин, мен бүтүндөй дүйнө коомчулугунун басымы астында гана болуп кетиши ыктымал деп айткам" деп жооп кайтарууга мажбур болду.

Деги эле Россия саясатын өзгөртөт деген ишеним кайдан жаралган? Мунун баары америкалык элитанын мээсине сиңген дүйнөнүн бурмаланган картинасынын натыйжасы. Эки ирет бурмаланган десек да болчудай, биринчиден, истеблишмент оюн эрежесин мурдагыдай эле Америка тактап-таразалап турат деген бекем ишенимде. Экинчиден, ылайыксыз деп эсептеген Трамп менен күрөшүү үчүн Россиянын шайлоого кийлигишүүсү сыяктуу нерселерди ойлоп таап, бара-бара өзү да ага ишенип алган. Эми Россиянын жазаланышын жана саясатын өзгөртүүсүн күтүп жатат. Кандай чара көрүлөрү белгисиз. Анан калса бул Путиндин эмес, Байдендин баш оорусу болуп калды.

Жолугушууну АКШ лидери демилгеледи, мындай сунуш ички саясий кырдаалдан улам, анан Трамптан айырмаланып турарын, анын кетирген "каталарын", "кемчилигин" оңдоого жөндөмдүү экенин көрсөтүш үчүн жасалган. Кеңешчилеринин кеп-сөзүн угуп, жолугушууга дыкат даярдангандай көрүнгөн. Керек болсо Хилари Клинтон да Байдендин аракетине оң баасын берген:

"Мыкты пландалган: кол алышуу, сүрөткө түшпөстөн бөлмөгө кирүү, эч кандай биргелешкен маалымат жыйын жок — мунун баары биз күтүп жаткан нерсенин олуттуу дипломатиялык белгиси... Ачык сүйлөшүүнү күтүп жатабыз... "Владимир, кел, мындан аркы кадамдарыбызды сүйлөшүп алалы. Ооба, сага каршы санкция жарыялап келдик, эгер бул сени токтотпосо, кесепети мындан да оор болот".

Маалымат жыйында Байден "Путинге болгон ишеним жоголуп бара жатканына" эч ким таң калбай турганын, "Россия дүйнөдө болуп жаткан окуяларды тескей албай турганын" айтып берди. Дүйнө түгүл Байден Россиянын өзүндө эмне болуп жатканын да билет экен. Күчтүү державанын күчтүү позициясы деген ушубу? Байден Путинге өзүнүн күн демин таңуулай алдыбы?

Ал Путинге адам укугун коргобосо элинин ишенимин актай албай каларын айтканын өзү билдирбедиби, мындан улам АКШ Навальныйдын иши сыяктуу маселелерди байма-бай көтөрүп турат экен. Журналисттердин суроосуна жооп берип жатып "Навальный абакта өлүп калса кесепети оор болорун" кайталады. Ал эми америкалык ЖМК өкүлдөрү бул суроону Путинге да беришти. Чабуулбу?

Тескерисинче, кеңешчилерин уккан Байден Путин менен Навальный тууралуу сөз козгоп таптакыр ыксыз тактиканы тандап алган. Анткени Россия муну өлкөнүн ички ишине кийлигишүү катары карайт. Мындан кийин Байдендин Путин "мурдагыдай эле АКШ аны тактан кулатууга кызыкдар" деп эсептээрине таң калганы бизди таң калтырууда. Он жыл мурун Путинди Кремлге кайтпоого үндөп, Россияга каршы санкциялар ооздуктоо үчүн эмес, "туура эмес жүрүм-туруму" үчүн жаза иретинде киргизилгенин айткан дал ушул Байден эмес беле.

Путин эмес азыр акыл-эси жетик бир да орусту минтип алдай албайсың. Навальный боюнча Путин так жооп берди.

"Кошмо Штаттар 2017-жылы Россияны душман деп жар салды. АКШ биздин өлкөдөгү демократиялык башкаруунун тартибин тескеп, саясий уюмдарды колдоосу тууралуу жоболор киргизилген. Бул силердин, Американын мыйзамдарында бар. Эми суроо берип көрөлүчү: эгер Россия душман болсо Америка Россиядагы кайсы уюмдарды колдойт? Бул, менимче, Россия Федерациясын өнүктүрө турган эмес, тескерисинче, ооздуктап турган уюмдар. Ал эми Кошмо Штаттардын жалпыга жар салган максаты. Демек, бул россиялык багытта АКШнын саясатын жүзөгө ашырууга көмөкчү болчу уюмдар менен адамдар. Биз буга кандай мамиле жасашыбыз керек? Менимче, баары түшүнүктүү, биз өтө этияттык менен мамиле жасайбыз".

Башкача айтканда, Байден Навальный тууралуу кеп козгоп убактысын текке кетирди: Россияга басым жасоого бул ылайыксыз тема, түшүнүшүүнү каалаган болсоң кедергисин тийгизиши мүмкүн. Москваны минтип жумшарта албайсың, балким, Навальный тууралуу сүйлөшүү Байденге ички саясий тирешүүдөн улам керек болгондур?

Жок, анткени Путин америкалык журналисттердин суроосуна АКШдагы башаламандыктарды айтып жооп берди. Январда "конгрессти басып ала жаздап" саясий талап койгондорду эмне кылышты? Анын үстүнө Штатта Трамптын тарапташтары Навальныйдын Россиядагы санаалаштарына караганда алда канча көп.

Навальный тууралуу сөз баштап Байден пайда деле көргөн жок, тескерисинче, Путинге Байдендин ким экенин түшүнүүгө жакшы жардам берди. Путин алдында баягы он жыл мурун Россияга америкалык демократияны үлгү кылып көрсөткөн адам турганын көрдү. Башкача айтканда, өткөн замандын кишиси. Албетте, бул аны менен сүйлөшчү сөз жок дегендик эмес, бул Байдендин Американын мүмкүнчүлүктөрү тууралуу ишеними, түшүнүгү, аң-сезими баягы-ы Трампка чейинки мезгилде калып калган дегенди туюндурат.

Путин жолугушуунун жыйынтыгы менен эч кандай жаңы иллюзия пайда болбогонун айтты: "Эскиси деле жок болчу. Куру ишеним жок, болушу да мүмкүн эмес". Лидерлер бири-бирине кызыл сызык сызган жок, бирок Россиядан баарын күтүүгө болот деген кейип-кепчиген кепке Путин: "Жаралган кооптуулуктарга жараша жооп берип жатабыз" деп кесе жооп айтып, "Жүрүм-турум эрежеси боюнча келишип алышыбыз керек" деп кошумчалады.

Болгону өзүн дүйнөнүн түркүгү деп эсептеген тарап менен кантип келишүү керек. Туура эмес кылып жатканын сылык-сыпаа айтып, өз позицияңан тайбай, кызыкчылыгыңды көздөп алдыга жыла берүү туура окшойт. Доордун алмашуусу акырындап "казино ээсин" жаңы балансты жана жаңы дүйнө түзүлүшүн кабыл алууга аргасыз кылган убакыт да алыс эмес көрүнүп калды.

6
Белгилер:
саясат, сүйлөшүүлөр, дүйнө, жолугушуу, Женева, саммит, Жо Байден, Владимир Путин, АКШ, Россия
Тема боюнча
Көп маселеге мелженген так дискуссия. Ак үй Путин — Байден саммитине баа берди