Севастополь шаары, Крым. Архив

Крымдын Прибалтика тагдырын кайталарына ишенген АКШ. Узакка созулган күтүү

192
(жаңыланган 14:44 05.03.2020)
Россиялык баяндамачы Ирина Алкснис жашоонун тараза ташы ооп, көнгөн турмушту күтүп жашоосуна америкалыктарга эч ким тоскоол болбой турганын айтып, бирок бул күтүү узакка созулушу мүмкүн экенин божомолдоду.

АКШнын ЕККУдагы туруктуу өкүлү Жеймс Гилмор Крымдын кимге таандык экени тууралуу суроого комментарий берип жатып, Америка эч убакта Прибалтика өлкөлөрүн СССРдин бөлүгү катары тааныбаганын билдирди. "Күч менен басып алынган", — деди аткаминер.

Ушул жерден АКШнын курамына Мексикага кирген Техастын кантип кошулуп калганын эстей кетсек ашыкча болбойт. Америка бул штатты согуштан кийин, башкача айтканда, "күч менен каратып алган".

Бирок ушу тапта америкалыктар карманган позициянын башка өңүтү кызык болуп турат. Гилмордун эмне айтайын дегени түшүнүктүү: тарых баарын өз ордуна коет, Прибалтика акыры көздөгөнүнө жетип, акыйкаттык орноду, демек, Крымды да ушундай тагдыр күтүп турат.

Америкалыктардын акыйкатуулук жана дүйнөлүк түзүлүш тууралуу түшүнүгүнө тийбей тек коелу. Ар бир мамлекеттин улуттук кызыкчылыкка, амбициясына негизделген өзүнүн көз карашы бар экени маалым. Вашингтондун эртели-кеч планетадагы нерсенин баары "жападан жалгыз туура жол" менен өз калыбына келип, өмүр бою ошондой болуп каларына ишенишинин өзү маанилүү болуп турат.

Бул америкалыктар өзүн-өзү тынчытып, дүрбөлөңгө түшпөй жашаган жашоосун улап келе жатканынан кабар берет. Идеянын жаңылыш экенин жашоо тастыктагандан кийин аны айтып чыккан автордун өзү да бул ойлордон эбак баш тарткан, бирок дүйнөдөгү эң таасирдүү делген өлкөнүн саясаты ушул пикирдин негизинде аныкталып келе жатат.

Фрэнсис Фукуяма айткан "тарыхтын соңу" эмне үчүн АКШ үчүн жакын экени белгилүү. Кансыз согуштагы Американын жеңиши адамзатты өмүр бою коштоп жүргөн эки ири маселени чечкендей болду. Биринчиден, жалпы дүйнө үчүн саясий, экономикалык, идеялык жана моралдык башаттын чеги пайда болду. Башкача айтканда, либералдуу демократия жана аны алып жүргөн, жайылткан Батыш дүйнөсү. Экинчиден, АКШнын экономикадан тарта аскердик тармакка чейинки бардык багыттагы үстөмдүгү атаандашсыз бейкапар жашоону шарттады. Бул доор дегеле бүтпөйт деген түшүнүк калыптанып калган.

Бул пикир азыр гана баланын сөзү болуп калды, бирок табалоонун да кереги жок. Америкалык гегемония чейрек кылымдан ашуун жашады, бул - узак убакыт. Мындай абалды кадыресе көрүнүш, норма катары кабылдаган, ошол тартип менен өскөн муундун жетилип, башкарууга келиши жетиштүү. Ал эми кичине эле тайып кетүү, каяша угуу дегеле бир бузулбас эрежелердин кыйрашы катары кабылданып, ыңгайсыздык жаратып келет.

Американын жаңы кабылган кырдаалдар үчүн тарыхый параллелдерди жана көндүм үлгүлөрдү колдонгону да ушундан. Бул жөн гана күндөн-күнгө оор болуп бараткан реалдуулукту тааныш жана ыңгайлуу алкакта кароо, кабыл алуу. Батыш саясатчыларынын жана расмий адамдарынын азыркы Россияга болгон нааразычылыгы да ушундан улам болууда. Анткени алардын көндүм пикири боюнча бул өлкө кансыз согушта утулуп калганы үчүн тынч, айтканга көнүп жашашы керек эле.

Ал эми Россиянын стандарттан оолактап ой жүгүрткөнү, кандай гана учур болбосун, аны өз пайдасына буруп алууга жөндөмдүүлүгү, өзгөчө, адаттан тыш кадамдарга барышы АКШны ого бетер убайымга салууда. Мындай саясатка отуз же жетимиш жыл мурунку штамптарды пайдалануу  саясий жана интеллектуалдык алсыздыкты көрсөтүү болуп саналат.

Штамптар тууралуу деле олуттуу суроолор жаралып келет. Балтика боюндагы республикалар (дагы ондон ашуун республика) жарым кылым бою СССРдин курамында болуп келди, бул убакыт аралыгында АКШнын айтып-деген сөзү ага эч кандай таасир эткен эмес. 90-жылдардагы СССРдин кыйрашынын себебин өз бетинче түшүндүрүп, Батыш мындан оголе көп утушка ээ болду.

Бирок убакыт өткөн сайын мындай көз караштын опурталдуулугу айкын болуп баратат. Сепаратизм "начар" өлкөлөрдө жайылат, анткени алар ошого татыктуу, акыры жоюлуп жок болуп кетет деген идея ушунчалык популярдуу болгондуктан, бүгүнкү күндө бул батыш мамлекеттеринин да баш оорусу болуп жатат. Алардын арасынан каталониялык жана шотланиядык учурлар өзгөчө белгилүү. АКШнын өзү деле ички саясий ажырымдын фонунда окшош кырдаалга кептелип турат.

Ал эми Россия кансыз согуштагы жеңилүүдөн чоң сабак алып чыкты: ааламда туруктуу эч нерсе болбойт, эң ири жеңиш кыйроого учурап, утулган тарап келечекте жеңүүчү болуп чыга келиши толук мүмкүн. Өткөн чактан сабак алып, бирок келечекке умтулуп жашоо зарыл. Анын үстүнө даяр оокатка көнгөн өтө зыян.

Албетте, жашоонун тараза ташы ооп, көнгөн турмушту күтүп күн кечирүүсүнө америкалыктарга эч ким жолтоо болбойт. Бирок бул күтүү узак убакытка созулуп кетиши ыктымал.

 

192
Белгилер:
экономика, Батыш, СССР, Крым, Россия, АКШ
Тема боюнча
Аска бооруна чегилген тарых. Крымдын даңазалуу храмдары
АКШ визасын ала албаган Россия БУУдан арбитраждык териштирүүнү талап кылууда
Казакстандын премьер-министри Аскар Мамин. Архивдик сүрөт

Аскар Мамин кайрадан Казакстандын премьер-министри болду

93
(жаңыланган 18:53 15.01.2021)
Казакстандын биринчи президенти Нурсултан Назарбаев буга чейин Nur Otan фракциясындагы партиялаштарына кайрылып, эгер мамлекет башчысы талапкерлигин сунуштаса, Маминди колдоп коюуга чакырган.

БИШКЕК, 15-янв. — Sputnik. Казакстандын премьер-министри болуп кайрадан Аскар Мамин дайындалды. Бул тууралуу Sputnik Казакстан жазды.

Президент Касым-Жомарт Токаев Маминди өкмөт башчылыкка дайындоо боюнча жарлыкка кол койду.

Коңшу өлкөнүн мыйзамына ылайык, парламенттик шайлоодон кийин министрлер кабинети отставкага кеткен. Казакстандыктар 10-январь күнү жаңы депутаттарды шайлашкан. Анын жыйынтыгы менен Nur Otan, "Ак Жол" жана Казакстан Элдик партиясы жеңүүчү болгон.

Казахстандык шахматчы кыз Жансая Абдумалик
© Фото / пресс-служба "Казахстанской федерация шахмат"
Токаев премьер-министрликке сунуштаган Маминдин талапкерлигин жаңы депутаттар колдоп берди. Залда мажилистин 99 депутаты болгон. Мамин үчүн алардын 78и добуш берсе, 21и карманган.

Добуш бербей койгон депутаттардын бардыгы "Ак Жол" менен Казакстан Элдик партиясы болду. Маминди Nur Otan партиясынын 78 өкүлү колдоп берген. Мажилисте ушул үч партиянын гана депутаттары бар.

Казакстандын биринчи президенти Нурсултан Назарбаев буга чейин Nur Otan фракциясындагы партиялаштарына кайрылып, эгер мамлекет башчысы талапкерлигин сунуштаса, Маминди колдоп коюуга чакырган.

Аскар Мамин 2019-жылдын февраль айында Казакстандын премьер-министри болуп дайындалган.

93
Белгилер:
Аскар Мамин, мажилис, премьер-министр, Казакстан
Тема боюнча
Казакстандын өкмөтү отставкага кетти
Мамдума төрагасы: АКШ шайлоо өткөрүүнү Кыргызстан менен Казакстандан үйрөнсө болот
АКШ президенти Дональд Трамп. Архивдик сүрөт

Трампка импичмент. Өкүлдөр палатасынын чечими аягына чыгабы?

38
(жаңыланган 18:47 15.01.2021)
АКШнын жаңы президентинин инаугурациясына бир аптага жетпеген убакыт калды. Демократтар мурдагы лидерин бийликтен биротоло ажыраткысы бар. АКШ конгрессинин өкүлдөр палатасы Дональд Трампка тарых боюнча эң көп добуш менен импичмент жарыялады.

232 конгрессмен "макул" деп добуш берген, алардын ичинен он эл өкүлү — бийлигин өткөрө турган президенттин партиялаштары. Эмнеге аны кызматтан тынч кетирбөөгө аракеттенип жатышканына РИА Новости агенттигинин кабарчысы Софья Мельничук кызыгып көргөн. 

Бар тараптан бөгөт

Дональд Трампты "Твиттерден" бөгөттөп салышты, бул анын шайлоочулары менен кызуу баарлашуучу аянтчасы эле. Эми Ак үйдөн да бөгөттөөнү көздөп турушат. АКШ конгрессинин өкүлдөр палатасы вице-президент Майк Пенске жетекчисин кызматтан четтетүү сунушу менен резолюция кабыл алды. Палатадагы демократтар Трамп тарапташтарын козголоңго үндөгөн деп эсептешет, анын натыйжасында 6-январда Капитолийге эки кылымдан бери биринчи ирет кол салуу болду. Мындай кадамдарга шыкактоо – өлкөгө каршы оор кылмыш экенин белгилеп, лидерди кызматынан тезинен кетирүүнү талап кылууда.

Пенс өзү бул аракеттерди айыптап чыкты, бирок имиштерге караганда, ал Капитолийде козголоңчулар вице-президентке кол салууга ниеттенген деген кептен улам Трамп менен бир топ убакыт сүйлөшкөн эмес. Шайлоочулар тобунун добуштарын бекитүүгө да катышкан. Бирок импичмент жөнүндөгү демилгени ал колдогон жок. Трампты кызматынан "милдеттерин аткарууга жөндөмсүздүгүнөн" улам четтетүүгө Конституцияга 25-түзөтүүнү колдонуу кооптуу прецедент жаратарын боолголойт Пенс.

Эч көңүлдөнбөй...

Демократтар мамлекет башчысынын орун басарынын жардамысыз деле муну ишке ашыра алмак, ал үчүн өкүлдөр палатасындагы жөнөкөй көпчүлүк жетиштүү. Анан калса процессти республикачылар колдоого алган.

Палатада жашы боюнча үчүнчү орунда – Жорж Буштун тушундагы вице-президент кенже Дик Чейнинин кызы Лиз Чейни. "Эч качан АКШ лидери өз администрациясын жана Конституцияны мынчалык саткан эмес, — деп билдирди ал жыйындын алдында. — Мен Трамптын импичментине добуш берем".

Президент антын бузган деген айыптоого дагы төрт республикачы ачык макул болду. "Жетишет. Конгресс Трампты жооп берүүгө чакырууга жана өлкө бийликти тынч өткөрүүгө жолтоо болуу аракетине жол бербейт", — дейт Мичиган штатынан шайланган конгрессмен Фред Аптон.

Конгресстин төмөнкү палатасынын спикери Нэнси Пелоси сенатта добуш берүүнү утурлай Трампты кызматтан четтетүү иши боюнча тогуз айыптоочуну дайындаган. Көздөгөнүнө жетүү үчүн жалпы добуштардын үчтөн экиси керек.

Эгер жогорку палатадагы демократтардын баары кесиптештеринин чечимин колдой турганын болжосок, анда республикачы сенаторлордун дагы 17синин добушу зарыл. The New York Times басылмасы импичмент маселесинде Трампты сатып кетүүгө 20 республикачы даяр экенин жазып чыккан. Бирок ишке келгенде алар кандай добуш берери белгисиз. Эгер алар азыр жарыялап жаткандай Трампты кызматтан четтетүү демилгесин колдоп чыгышса, анда мамлекет башчысынын ордун кааласа-каалабаса да Майк Пенс ээлейт.

Ошентсе да сенатта импичментке каршы өкүлдөр да бар. Атап айтсак, Трамптын мурдагы тарапкери сенатор Линдси Грэм кеңседен лидерди кууп чыгууга каршылыгын билдирди. Ошону менен бирге: "Эгер бир нерсе болсо, баары болушу мүмкүн" – деп кошумчалады.

Сенатта Трампка мурдагы импичментин колдоп чыккан жападан жалгыз республикачы Митт Ромни бул процесске убакыт калбаганын эскертти. Чындап эле күн өткөн сайын азайып барат.

Тез арада

Сенат 19-январга дейре каникулда. Байдендин инаугурациясына дейре алардын үлгүрөрү күмөн. Республикачылар көпчүлүгүнүн лидери Митч Макконнелл 20-январга чейин импичмент жарыялоо жөнүндөгү чечимди кабыл алынат деп эсептебейт. Бул процесс тез жүрбөсүн да эске салды, анткени мурдагы териштирүүлөр 83, 37 жана 21 күнгө созулган.

Мындан сырткары, сенаттын токтому менен бир дагы америкалык лидер кызматынан четтетилген эмес. Эми эксперттер конгресстин жогорку палатасы Трампка ал кызматтан кеткенден кийин импичмент жарыялай алар-албасын талашып жаткан чагы. Сенаторлор бул жагдайда жол-жобону кантип өткөрүү керектиги АКШ Конституциясында да, башка мыйзамдарында да такталган эмес.

Кандай болгон күндө да депутаттар ишти жарым жолдо калтыра алышпайт. Муну өз сөзүндө Москва мамлекеттик университетинин алдындагы Франклин Рузвельт атындагы АКШны изилдөө фондунун директору, американист Юрий Рогулев да белгилейт.

"Мурдагы импичмент жарыялоо аракеттеринин ар бири ар кыл тартипте каралган, Конституцияда анын жол-жобосу жалпылай жазылган, — деп түшүндүрөт ал. — Тек гана импичмент жаатында конгресстин эки палатасынын функциялары ар кандай. Ошондуктан төмөнкү палата андай демилгени колдосо, жогорку палата процедураны аягына чыгарууга тийиш".

Жо Байдендин инаугурациясынан кийин сенаттын жаңыртылган курамы менен жарыялоого болот. Жаңы лидердин келиши менен жогорку палатада көпчүлүктүн ордун демократтар ээлеп, чечүүчү добуш жаңы вице-президент Камала Харристин колунда болмокчу.

Өкүлдөр палатасынын мүчөсү демократ Илхан Омар Вашингтондогу нааразылык акцияларына байланыштуу Дональд Трампка айып тагуу үчүн беренелерди караштырып жатканын жар салган. Бир катар демократ сенаторлор да АКШ президентин жоопкерчиликке тартууну талап кылышкан.

"Сенатты көзөмөлдөө демократтардын колуна өтүшү менен бул процесс Трамптын ыйгарым укуктарынын мөөнөтү бүткөнчө ишке ашары да толук ыктымал, — деп боолголойт Миннесота университетинин саясат таануу боюнча профессору Дэвид Шульц. — Импичмент жарыялашпаса да бул аны жазалоо ыкмасы, ал эми демократтар үчүн аны бөлүп салуу үчүн республикачыларга басым кылуу болуп саналат".

Буффало университетинин алдындагы Юриспруденция мектебинин саясат таануу боюнча профессору Жеймс Гарднер мындай ойго кошулбайт. "Убакыт канчалык көп өтсө, конгресс бир нерсе кылары ошончолук арсар. Байдендин мөөнөтү башталганда конгресс Демократиялык партиянын күн тартибин кароого киришет. Алар мурдагы лидерге убакыт жана энергияны куру кетирүүнү каалашпайт". Бирок сенат чечимди бекитүүгө жетишип-жетишпеген күндө да Трамп Кошмо Штаттардын тарыхында өкүлдөр палатасында эки ирет импичмент жарыяланган жалгыз президент болуп каларына жолтоо боло албайт.

Акырына чейин...

Баары бир демократтар бул жол-жобону аягына чыгарууга кызыкдар. Мындай пикирдеги Юрий Рогулев эгер алар импичмент процессине басым кылышса, эки коенду бир ок менен атарын айтат. "Байден — бир мөөнөттүн президенти. Анан калса аны талапкер катары түбүнөн кыйратып салышты.

2024-жылы жаңы шайлоо кампаниясы старт алат, талапкерлик боюнча маселе көтөрүлөт. Харрис өзүн кандай көрсөтөрүн эч ким билбейт, бирок 2020-жылдагы көрсөткүч боюнча ал кеңири колдоого татый алган жок. Республикачылар да бирөөнүн талапкерлигин чыгарууга тийиш.

Күрөш жүрөт, "булганган сууда" кайрадан Трамп пайда болушу ыктымал. Азыр ал – мынчалык эбегейсиз колдоосу бар жападан жалгыз саясатчы", — деп түшүндүрөт американист.

Экинчи максат — Республикалык партияга сокку уруу. Анын мүчөлөрү азыр татаал тандоо алдында. Импичментти колдошсо, Трамптын электоратынан кол жуушат, себеби анын тарапташтары партиядан да жүз буруп кетиши мүмкүн эмеспи.

Кандай болсо да Трампка бул процесс Ак үйгө болгон жолдун гана жабылышы эмес, башка кыйыр таасирлери да бар. Өмүр аягына чейин пенсиядан, казынанын эсебинен жылына бир ирет саякаттоо жана мурдагы президенттин кеңсесин каржылоого бюджеттик каражат алуу укугунан ажыратылат.

Чынында миллиардер президенттик маянасынан да пайдаланган эмес, аны кайрымдуулукка которуп турган. Ошондуктан бул жагы анын кылын кыйшайта албайт. Андан да олуттуу кесепеттери бар, банктар анын эсептерин тейлөөдөн эмитен эле баш тартууда. Гольф профессионалдык ассоциациясы анын гольф-клубунда мелдештерди эми өткөрбөй турган болушту.

20-январда кол тийбестик иммунитетинен ажырай турган президентке салык төлөөдөн качуу жана саясий шантаж өңдүү соттук коркунуч илиниши мүмкүн. Бул үчүн аны өткөн жолу кызматтан кетирүүгө аракет кылышкан, ошондой эле зордуктоо жана куугунтуктоо боюнча да кине тагышкан.

Соңку айларда байкоочулар президенттин өзүн жана тарапташтарын алдын алуучу ырайым мүмкүнчүлүгүн пайдаланар-пайдаланбасын талкуулашты. Азырынча Трамп андай кадамга барган жок, ал өзүн жазалоого себеп жок экенине бекем ишенет.

"Эч нерсе жасабасам, эмнеге антем?" — деп ой толгойт өзүнө-өзү ырайым кылуу туурасында Кошмо Штаттардын азыркы лидери. Бирок окуялардын өнүгүшүн эске алсак, балким, анын бул туурасында ойлонуп койгону оңдур.

38
Белгилер:
тараптар, бийлик, Дональд Трамп, импичмент, президент, АКШ
Тема боюнча
Канжалаган аял, полиция менен кагылышкан Трамптын тарапташтары. Видео
Капитолийдеги башаламандык: ички террорчулук боюнча 25 кылмыш иши козголду
Бишкектеги Токтогул Сатылгановтун эстелиги. Архивдик сүрөт

Ишембиге карата аба ырайы

0
16-январга караган түнү республика боюнча күн ачык болуп, жаан-чачын күтүлбөйт. Жолдор тоңуп, тайгак болот.

БИШКЕК, 15-янв. — Sputnik. Ишемби, 16-январда, күндүзү өлкө аймагында күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет маалымдады.

Түштүк-чыгыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 5-10 метрден кээ бир райондордо 15-20 метрге жетет.

Абанын температурасы Чүй өрөөнүндө +11...+16, Талас жергесинде +13...+18, Ош, Жалал-Абад, Баткен облустарында +12...+17, Ысык-Көлдө +4...+9, ал эми Нарын аймагында -1...-6 градус болору айтылды.

Күндүн табы Бишкекте +13...+15, ал эми Ошто +15...+17 градусту көрсөтөт.

0
Белгилер:
аба ырайы, Кыргызстан, январь
Тема боюнча
Жерге муз доору кайтышы мүмкүн