АКШнын президенти Дональд Трамп. Архив

Трамп Американы космостун көмөгү менен сактап каларына ишенет. Саресеп

283
(жаңыланган 14:36 09.04.2020)
АКШ президенти америкалыктардын космосто ресурс алуу укугун бекемдеген буйрукка кол койду. Документте космос "мыйзамдуу жана жеке түрдө адамзат ишмердигинин уникалдуу домени болуп саналат" деп жазылган.

Ак үйдөн адилеттүүлүк менен айтылгандай, бул тек гана АКШ эбак белгиленген позициясын ага эч кандай өзгөртүү киргизбестен тастыктады. Россиянын ага болгон реакциясы күтүлгөндөй эле – салкын кандуулук менен айыптоо болду. Журналист Ирина Алкснистин пикирин РИА Новости жарыялады.

Баарынан кызыгы — Американын жана анын лидеринин учурда башка бир актуалдуу көйгөйү калбагандай, дал ушул тапта бул мыйзамга кол коюлушу таңыркатпай койбойт!

АКШ президенти Дональд Трамп америкалыктарга космосто ресурстарга ээ болууга укук берген жарлыкка кол койду.
© Видео / Ruptly / NASA / РИА НОВОСТИ / Иван Тимошенко / Павел Швец / КЦ "Южный" / whitehouse.gov
Чындап бүт дүйнө оор күндөрдү башынан кечирип турса да, кырдаалды мүнөздөсөк, дал Кошмо Штаттар азыр "катуу бороонго" кабылган чагы. Бир жагынан, өтө оор өтүп жаткан COVID-19 эпидемиясы: дүйнө боюнча эң көп учур жана илдеттен он миңден ашуун кишинин өлүмү да ушул мамлекетте катталды. Экинчи жагынан, токтотуп калууга бийлик кескин чараларды көрүп жаткан курч экономикалык каатчылык. Серепчилер ал чараларды атомдук бомбага салыштыра, экономиканы куткаруу боюнча кадамдары ага ого бетер терең зыян келтирерин ачык ишарат кылууда.

Экономикасы менен бирге мыйзам ченемдүү Трамптын президенттик тактыдагы үч жылда жетишкен өзгөчө жетишкендиктери менен кошо социалдык чөйрө да урады. Жумушсуздук рекорддук чекке жетти, ал эми адистер бул башталышы гана экенин, мындан ары абал дагы начарлай турганынан чочулашууда.

Мындан тышкары, кезектеги – Ак үйдүн азыркы кожоюнунун гана эмес, бүт өлкөнүн тагдырын чечүүчү президенттик шайлоого жарым жылдан ашуун гана убакыт калды. Мындай кырдаалда Дональд Трамп көңүлдү космоско топтоону туура көрдү.

Анан калса бул кызыгуу тегин жерден эмес. Бул темага ал бир нече ирет кайрылган.

Былтыр январда АКШ президенти бир убакта НАСА 2020-жылы Марска кишини жеткирүүгө үлгүрсө, анда агенттикке чексиз сумманы бөлүүнү сунуштаган.

2019-жылдын март айында Трамп Айга беш жылдык мөөнөткө жеткирүүнү талап кылган. Июлда ал Кызыл планетасы жөнүндө кепке кайтып, ал жакта АКШнын туусун орнотууну убада кылган.

Ал эми быйыл, февралда, президент Ай жана Марска учуунун сынамык программасын каржылоо жөнүндөгү өтүнүчү менен конгресске кайрылган. Андыктан, жаңы буйрук Трамптын мурдатан жүргүзүлүп келе жаткан саясатына шайкеш.

Негизги маселе башкада: АКШ лидеринин космостук темага оопайлыгын айтпаганда мындай ырааттуулукту кантип баалоо зарыл?

Дональд Трамптын бөтөнчөлүгү – эл оозунан түшпөгөнү, өз оппоненттерине кеп-сөз болууга жеңил шарт түзүп бергени (Кремлге карата жүргүзгөн ишин айтпай деле койсок болот).

Бирок Ак үйдү ээлеп турган жылдары түзүлгөн бедели — анын тышкы гана көрүнүшү, чындап келсе, ал акылдуу, эң жагымсыз шарттарда да ийгиликке жете алган абдан натыйжалуу башкаруучу.

Ал АКШнын дээрлик бүтүндөй мамлекеттик машинасы өзүнө каршы иштеп турган Вашингтондогу кырдаалды өз пайдасына бура алган. Экономикалык тутумда оппоненттери дегеле мүмкүн эмес деген жыйынтыктарды жаратты.

Ооба, азыр ал ийгиликтери жагдайлардын кысымы (Трамп аларды тээ мурда эле катуу сынга алган) менен жокко чыгарылса да бул фактыны өзгөртө албайт.

Биз көнгөн дүйнө көз алдыбызда өзгөрүүгө дуушар болуп жатса да, АКШ президенти космосту өздөштүрүүдөн кеп козгоону улантат.

Дональд Трамп тарабынан бул кемчонтойлук да эмес, макоолук да эмес. Ал чындап америкалык экономика кептелген туңгуюктан чыгуунун жолун дал ошол жактан көрүп турат. Балким, мындай көз карашына анын жаштыгы адамзаттын космостук келечеги боюнча тегиз оптимизм маалына туш келген муунга таандык болушу таасир эткен чыгар. Бирок маңызында АКШ президенти тарабынан коюлган "диагноз" туптуура.

Глобалдык экономика системалык каатчылыкка кабылды, ал кезектеги ири бөлүштүрмөйдү алып келет. Азыркы жан талашмай тутумдун башкы демилгечиси АКШ болуп саналат.

Дүйнөдө болсо өтө олуттуу атаандаштар күчтөндү, андыктан  болуп жаткан өзгөрүүлөр Вашингтонго эң оор жоготууларга тушуктурат. Кырдаал "глобустун бүткөнү" – тарыхта мурда болуп келгендей планетада экономикалык өнүгүү түрмөгү үчүн ресурс боло алчу жаңы аймак жана рыноктордун түгөнүшүнөн улам ырбайт.

Мындай жагдайларда америкалык экономиканы кайра куруу жана жаңыртуу боюнча кандай гана аракеттери болбосун үстүртөн жана кыска мөөнөттүк натыйжага алып келет. Принципиалдуу түрдө узак убакка туруктуу өнүгүүнү камсыз кыла турган жаңы булак зарыл. Соңку кадамдарына караганда, Дональд Трамп аны жердин тышындагы мейкиндик катары көрүп жаткандай. Бул – азыркы коомчулуктун көз алдында кыйла шектүү демилге.

Элүү-алтымыш жыл оболу адистер да, жапырт эл да XXI жүз жылдыктын башында адамзат космосту изилдөөгө толук киришип, ал жактан уникалдуу жана чексиз ресурстарды аларына ынанган. Реалдуулук анчалык көңүл жубатарлык болбоду.

Космос дүйнөнүн эң өнүккөн державаларынын өтө кымбат баалуу "хоббиси" бойдон калууда. Анын коммерциялык пайдаланышы абдан чектелген (коммуникациялык спутниктер жана ага окшогон долбоорлор), ошентсе да жалпыга маалымдоо каражаттары жагымсыз жаңылыктарды байма-бай жарыялайт.

Өткөн аптада эле OneWeb компаниясынын банкрот болгонун жана Илон Масктын кезектеги ийгиликке жетпей калган аракетинен баары кабардар болду.

Адамзатты космосту өздөштүрүүнүн жаңы баскычына чыгарчу илимий жана технологиялык жактан өсүш эртеби же кечпи болорунда шек жок, бул анын коммерциялык артыкчылыгын арттырат.

Бирок көйгөйдү ыкчам чечүүнүн бул аракетинин тобокелдиги күч. Бирок Трамп кыязы андай кадамдан артка тартпайт өңдөнөт.

Ийгиликсиз абалдардан чыгуунун эбин тапкан бизнесмен жана мамлекеттик ишмер катары ал эзелки башкаруучулук байкоосунун адилеттүүлүгүнө – зарыл ресурстар (каржылык ресурстардан адамдык ресурстарга дейре) жана жетишерлик административдик басым менен каалаган маселени чечүүгө болоруна бекем ынанат көрүнөт.

Дээрлик каалаган маселени чечүүгө болот деп белгилесек туура болчудай.

283
Белгилер:
документ, Россия, Ак үй, Марс, ай, Дональд Трамп, космос
Тема боюнча
Агрессивдүү! Роскосмос Трамптын Айдын ресурсун өздөштүрүү жарлыгын сынга алды
Афган туңгуюгу: АКШ касташкан тараптарды элдештирүү аракетинде
Белоруссия президенти Александр Лукашенко. Архив

Лукашенко бүгүн өкмөттү отставкага кетирди

57
(жаңыланган 01:13 04.06.2020)
Премьер-министр Сергей Румас башкарган азыркы министрлер кабинети 2018-жылдын август айынан баштап иштеп келе жатат.

БИШКЕК, 3-июн. – Sputnik. Белоруссия президенти Александр Лукашенко азыркы өкмөттү отставкага кетирүү чечимин бүгүн кечинде кабыл алгандыгын Sputnik Белоруссия жазды.

Президент өткөн аптада кадрдык өзгөрүүлөр болорун айткан эле. Дүйшөмбүдө эки палатанын, президенттик администрациянын жана коопсуздук кеңештин жетекчилери менен сунушталган талапкерди талкуулаган.

Президент КР Сооронбай Жээнбеков на заседании Высшего Евразийского экономического совета, которое проходит в формате видеоконференции
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Бүгүн кечинде мамлекет башчы Лукашенко азыркы өкмөттү отставкага кетиргени айтылды.

Азырынча эскилерден кимдер кызматта калып, кимдердин кетери же башка кызматка которулары белгисиз. Жаңысы дайындалганга чейин эски курам өзүнүн милдетин аткарып турат.

Азыркы өкмөттүн жетекчиси Сергей Румас башкаларга караганда азыраак иштеген. Бул кызматка мындан эки жыл мурда, август айында киришкен.

Белоруссиянын мыйзамы боюнча премьер-министрди президент дайындайт. Бирок андан мурда Эл өкүлдөр палатасынын программасын тааныштырып, колдоосун алгандан кийин толук бекийт.

Эгерде Румас кызматта калса, анда вице-премьерлер жана министрлер алмашып, депутаттардын колдоосуна муктаждык болбойт.

Палатанын жакынкы сессиясы эртеңкиге, аны менен катар эле депутаттардын жолугушуусу келерки аптага жана айдын аягына пландалганы маалымдалган.

57
Белгилер:
чечим, депутат, отставка, өкмөт, Белоруссия
Тема боюнча
ЕАЭБ рыногуна кыргызстандык канча ишкана товар экспорттой алат. Тизме

Өмүрүн тобокелге салып тартышкан. АКШдагы башаламандыкты баяндаган 12 сүрөт

170
(жаңыланган 20:17 03.06.2020)
  • Сүрөтчүнүн иши да оңой эмес. АКШдагы каршылык акциясы учурунда полиция кызматкери фотографты түрткүлөп жатат
  • Миннеаполистеги жалбырттаган жалын. Өрттүн аптабына карабай фотокабарчы жумушун аткарууда
  • Нью-Йоркто каршылык акциясына чыккандардын бири. Жанындагылардын баары бет кап менен жүргөнүн байкоого болот
  • Түтүн, өрт. Ага карабай New York City басылмасынын кабарчысы иштеп жатат
  • Өмүрүн тобокелге салган дагы бир топ сүрөтчүлөр. Алар Нью-Йоркто өрттөнүп жаткан полициянын автоунаасын кадрга түшүрүштү
  • Сүрөттө LA Times басылмасынын фотокабарчылары. Алар АКШдагы коогалаңдан жабыркаган адамды тартып жатат
  • Мындай коргоочу касканы башка кийип алып, сүрөткө тартуу да оңой эмес
  • Атлант шаарында полиция кызматкерлерине кармалган фотограф
  • Эч кимге ээ-жаа бербей, тартипсиздик уюштургандарды тартуу бир топ эле кооптуу. AP басылмасынын кабарчылары кырдаалды чагылдырып жатат
  • Каршылык акциясы учурунда полициядан качып бараткан сүрөтчү
  • Жорж Флойддун өлүмүнөн кийин башталган окуядан кийин бир катар имараттар өрттөлдү. Фотокабарчылар окуяны жеринен сүрөткө тартып, кырдаалды баяндап жатышты
  • Мындай учурда сүрөтчү, операторлор деле аскерлердей. Окуяны так-таасын жеткирүү үчүн өмүрүн тобокелге салышат
АКШдагы башаламандыктан имараттар өрттөлүп, дүкөндөр тонолуп, бир нече шаарда коменданттык саат киргизилгенине карабай эл тынчый элек. Сүрөтчү, оператор, фотокабарчылар өмүрлөрүн тобокелге салып кырдаалды чагылдырып жатышат.

Өткөн аптанын жума күнү АКШда афроамерикалык Жорж Флойддун өлүмүнө байланыштуу каршылык акциялар башталган.

Флойд 25-май күнү каза болгон. Интернетте полиция кызматкерлери афроамерикалык адамдын колуна кишен салгандан кийин жыгып, үчөөлөп басып калган видео тараган. Бирөөсү моюндун күрөө тамыр өткөн бөлүгүн тизеси менен кысып, басып турат. Флойд бир нече жолу "дем ала албай жатам" деп айтып, андан кийин тынчып калган.

Нааразычылык акция башаламандыкка айланып, ал Американын 40тай шаарына жайылды. Бир нече шаарга коменданттык саат киргизилип, полиция кызматкерлери тартипке көз салганы менен нааразылыктын аягы сууй элек. Ири шаарларда дүкөндөр талкаланып, мародёрлук күч алган. Миңдеген адамдарга полициянын күчү жетпей калууда. Учурда төрт полиция кызматкери иштен алынып, бирөөнө "адамды кокусунан өлүмгө дуушар кылган" деген айып тагылды.

Болуп жаткан кырдаалды журналист, фотокабарчы, операторлор жеринен чагылдырып жатат. Айрымдар мыкты кадр алыш үчүн өрттөнгөн имарат, автоунаалардын жанына барса, кээ бири тартуу иштерин полиция кызматкерлеринин каршылыгына карабай жасап жатышат. Мунун баары сүрөттөр түрмөгүндө так, даана көрсөтүлгөн.

 

170
  • Сүрөтчүнүн иши да оңой эмес. АКШдагы каршылык акциясы учурунда полиция кызматкери фотографты түрткүлөп жатат
    © AP Photo / Rick Bowmer

    Сүрөтчүнүн иши да оңой эмес. АКШдагы каршылык акциясы учурунда полиция кызматкери фотографты түрткүлөп жатат

  • Миннеаполистеги жалбырттаган жалын. Өрттүн аптабына карабай фотокабарчы жумушун аткарууда
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Миннеаполистеги жалбырттаган жалын. Өрттүн аптабына карабай фотокабарчы жумушун аткарууда

  • Нью-Йоркто каршылык акциясына чыккандардын бири. Жанындагылардын баары бет кап менен жүргөнүн байкоого болот
    © Sputnik / Brian Smith

    Нью-Йоркто каршылык акциясына чыккандардын бири. Жанындагылардын баары бет кап менен жүргөнүн байкоого болот

  • Түтүн, өрт. Ага карабай New York City басылмасынын кабарчысы иштеп жатат
    © AP Photo / Julio Cortez

    Түтүн, өрт. Ага карабай New York City басылмасынын кабарчысы иштеп жатат

  • Өмүрүн тобокелге салган дагы бир топ сүрөтчүлөр. Алар Нью-Йоркто өрттөнүп жаткан полициянын автоунаасын кадрга түшүрүштү
    © AP Photo / Seth Wenig

    Өмүрүн тобокелге салган дагы бир топ сүрөтчүлөр. Алар Нью-Йоркто өрттөнүп жаткан полициянын автоунаасын кадрга түшүрүштү

  • Сүрөттө LA Times басылмасынын фотокабарчылары. Алар АКШдагы коогалаңдан жабыркаган адамды тартып жатат
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Сүрөттө LA Times басылмасынын фотокабарчылары. Алар АКШдагы коогалаңдан жабыркаган адамды тартып жатат

  • Мындай коргоочу касканы башка кийип алып, сүрөткө тартуу да оңой эмес
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Мындай коргоочу касканы башка кийип алып, сүрөткө тартуу да оңой эмес

  • Атлант шаарында полиция кызматкерлерине кармалган фотограф
    © REUTERS / Dustin Chambers

    Атлант шаарында полиция кызматкерлерине кармалган фотограф

  • Эч кимге ээ-жаа бербей, тартипсиздик уюштургандарды тартуу бир топ эле кооптуу. AP басылмасынын кабарчылары кырдаалды чагылдырып жатат
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Эч кимге ээ-жаа бербей, тартипсиздик уюштургандарды тартуу бир топ эле кооптуу. AP басылмасынын кабарчылары кырдаалды чагылдырып жатат

  • Каршылык акциясы учурунда полициядан качып бараткан сүрөтчү
    © AP Photo / John Minchillo

    Каршылык акциясы учурунда полициядан качып бараткан сүрөтчү

  • Жорж Флойддун өлүмүнөн кийин башталган окуядан кийин бир катар имараттар өрттөлдү. Фотокабарчылар окуяны жеринен сүрөткө тартып, кырдаалды баяндап жатышты
    © REUTERS / Lucas Jackson

    Жорж Флойддун өлүмүнөн улам башталган окуядан кийин бир катар имараттар өрттөлдү. Фотокабарчылар окуяны жеринен сүрөткө тартып, кырдаалды баяндап жатышты

  • Мындай учурда сүрөтчү, операторлор деле аскерлердей. Окуяны так-таасын жеткирүү үчүн өмүрүн тобокелге салышат
    © REUTERS / Adam Bettcher

    Мындай учурда сүрөтчү, операторлор деле аскерлердей. Окуяны так-таасын жеткирүү үчүн өмүрүн тобокелге салышат

Белгилер:
акция, башаламандык, окуя, Сүрөт, АКШ
Тема:
АКШда афроамерикалыктын өлүмүнөн кийинки башаламандык
Тема боюнча
Расизмби же анархиябы? АКШ оңой эмес тандоо алдында турат
Пентагон Вашингтондун аймагына 1,6 миң аскер жиберди

Кыргыз-казак чек арасындагы тыгын. Айдоочулардын көйгөйүн баяндаган видеорепортаж

0
(жаңыланган 01:09 04.06.2020)
Кыргыз-казак чек арасы. Бишкек — Торугарт жолу менен калаадан чыгып баратканда жүк ташуучу автоунаалардын узун кезеги алыстан көзгө даана көрүнөт. Кезек күткөн айдоочулардын көбү Казакстандан Кыргызстанга товар алып келип, кайра кете албай калгандар.

Казакстанга кирүү май айынын аягынан тарта кыйындай баштаган. Акыркы үч күн ичинде коңшу мамлекетке саналуу эле айдоочу кирген. Бирок 3-июндан тарта кыймыл бир аз жанданып, жүк ташыгандар чекесинен өтө баштаган.

Баарынан да тез бузулуп кетчү азыктарды ташыган айдоочулар санааркап жатышат. Жашылча-жемиштери чирип кетпеш үчүн күнү-түнү автоунаанын муздаткычтарын өчүрбөй жатканын айтышты.

"Россияга 22 тонна сабиз алып бара жаткам, тыгында турганыма үч сутка болду. Күн болсо кайнап, көчөдө 35 градус ысык. Көлөкө жок, талаада 40 градус ысыктай эле сезилип жатат. Кондиционер жок болсо сабиз биринчи күнү эле чирип кетмек. Жашылча соолубай турсун деп муздаткыч иштеттим. Ага эле май сатып алганга алты миң сомдой чыгым болдум. Бул чыгымды эч ким төлөп бербейт. Эгер соолуган сабиз алып барсам, анда мага акча да төлөп беришпейт", — деди айдоочулардын бири Умар Ханмончи.

Ысыктын күнү кезек күтүп Умарга окшоп тургандар жүздөп саналат. Алардын баары өз акчасына күйүүчү май алып, кайсы маалда өткөрүп жиберет деп уйку бетин көрбөй кезегин күтүп турган чактары.

Мамлекеттик чек ара кызматынын маалыматы боюнча, азыркы тапта "Ак-Тилек" жана "Чоң-Капка" өткөрмө пункттары гана иштеп жатат. Жүк ташуучу автоунаалардын узун кезегине ушул да себеп болушу ыктымал.

"Автоунаалар дезинфекциядан өтүп, айдоочулардан коронавируска анализ алып жатышат. Муну да эске алыш керек. Кыргыз тарап автоунааларды тез өткөрүү үчүн болгон күчүн жумшап жатканын баса белгилеп кетели", — дешти чек ара кызматынан.

Кыргызстандын жүк ташуучулар ассоциациясынын башчысы Темирбек Шабданалиев буга пандемиянын деле тиешеси жок деп эсептейт.

"Бул көйгөйгө үч жыл болду. Коронавирус Кыргызстан, Казакстанда пайда болгонго чейин эле айдоочулар чек арадан өтө албай 4-5 күндөп турушчу. Баарынан да үч суткалап тургандарга жаман болду. Дагы жакшы аларга жакын жашаган аймактагылар бекер тамак-аш алып келип берип жатышат", — деди Шабданалиев.

Кыргызстандын Экономика министрлигинин кызматкерлери жүк ташуучу автоунаалардын айдоочулары менен жолукканын айтып, алардын көйгөйүн укканын билдиришти.

"Жүк ташуучулар ассоциациясынын өкүлдөрү менен вице-премьер Эркин Асрандиев жолугат. Мындан тышкары казак тарап менен дагы сүйлөшүүлөр жүрөт. Ал жактан чечим кабыл алынгандан кийин гана жыйынтыгын билдире алабыз", — дешти маалымат кызматынан.

Экономика министрлигинин маалымат катчысы эксперттер көйгөйдү чечүү жолун издеп жаткандыктарын кошумчалады.

0
Белгилер:
жүк, айдоочу, чек ара, Казакстан, Кыргызстан
Тема боюнча
Казакстанга өткөрчү "Акжол" бекетинде ремонт качан бүтөрү айтылды