Газ өндүрүүчү жайдын кызматкери. Архивдик сүрөт

Мунайдын артынан газ каатчылыгы күтүп турабы? Келечекке божомол

223
(жаңыланган 12:20 24.04.2020)
Мунай сымал эле газга болгон суроо-талап да азайып барат. Албетте, жылуулук жана коммуналдык-тиричилик тармагында суроо-талап туруктуу бойдон, бирок өндүрүштө, электр энергетикасында (өндүрүштүк багытта) белгилүү себептерден улам төмөндөөдө.

Мунай тармагынан айырмаланып газ боюнча ОПЕК+ сыяктуу макулдашуулар жок, демек мында тек гана рыноктук күчтөр өкүм сүрөт. Эгер газ боюнча да ОПЕК өңдүү уюм иш алып барса, бааны бир калыпта кармап туруу мунай рыногундагы кырдаалга салыштырмалуу алда канча оңой болмок. Анткени газга болгон суроо-талаптын азайышы мунайга караганда төмөнүрөөк, ал эми кен казууну жөнгө салуу жеңилирээкн экенин жазат баяндамачы Александр Собко.

Тармакта карантинге чейин эле сунуштун көп экени байкалган: болжонгондой суюлтулган жаратылыш газы ашыкча өндүрүлгөн, анын үстүнө кыш да жылуу болду. Украиналык транзиттин токтотулбай калышынан улам Европада сактоочу жайлардын толуп калышы өңдүү көрүнүштөр газ индустриясына кошумча татаалдыктарды жаратат.

Кандай болсо да газ тармагында атаандаштык курчуп барат, импортчулардын сатып алышы азайды, азырынча мунай тармагындагыдай кыйсыпыр түшпөсө да баа ылдыйлоодо. Дүйнөдө газга суроо-талаптын канчалык азайганы туурасында азыр толук картина жок, ал эми өлкөлөрдө жагдай ар башка, ар биринде энергетикалык баланс жана керектөө тармагындагы газдын үлүшү ар бөлөк.

Мисалы, АКШда газ баасынын төмөндөшү өнөр жайда жана электр энергиясын иштеп чыгууда да дээрлик байкалбайт. Индияда жагдай башка: мамлекеттик ONGC суроо-талаптын ылдыйлаганынан улам өз өндүрүшүн 15 пайызга кыскартты. Өлкө кен казуу кубаттуулуктарынын тетиктерин бурап жатса, газды (Индияда суюлтулган жаратылыш газы) импорттоо жөнсүз болмок. Импорт кепилденген келишимдик милдеттенмелер алкагында гана сакталышы ыктымал. Европада электрогенерацияда газды пайдалануу төрттөн бир деңгээлге азайды. Натыйжада суюлтулган жаратылыш газынын споттук баалары болуп көрбөгөндөй төмөндөп, миллион британ жылуулук бирдиги (БТЕ) эки доллардан бир аз ашты, болжол менен бул — миң куб метрине 70 доллар. "Кара алтындын" баасы 25 доллар болуп турганда суюлтулган жаратылыш газынын миллион британ жылуулук бирдиги үч доллардын тегерегинде болуп турат.

Эске салсак, суюлтулган газ эл аралык газ соодасынын үчтөн бир бөлүгүн, бирок глобалдык газ рыногунун 15 пайыздан азыраагын түзөт. Түтүк аркылуу россиялык экспорт эмне болот? Анын Европага экспорттолушу азыр кыскара элек, быйылкысы эң жогорку көлөмгө чукул деңгээлде. Украиналык транзиттик сюжеттин айрым кесепеттеринен улам 2020-жылдын өзү экспорттун көлөмүнүн азайышы менен башталган. Көп өтпөй экспорттун көлөмү былтыркыга караганда төмөнүрөөк (15-20 пайызга) деңгээлге көтөрүлгөн. Кандай болсо да Евробиримдиктеги карантиндик чаралар россиялык экспортко таасир этпейт. Бирок Ливия жана Алжирден Италияга экспорттоо эки эсеге төмөндөдү. Жылуулук сезонунда деле анчалык бөксөрбөгөн европалык газ сактагычтар эки эселенген күч менен толтурулууда. Ошондуктан быйыл украиналык газ сактагычтардын европалык газ рыногундагы иштерге кызуу катышууга мүмкүнчүлүгү жаралары кызыктырбай койбойт.

Карантиндик чаралар кайсы бир убакка чейин узартылып калса, мунай тармагындагыдай мүмкүн болгон бардык кубаттуулуктар толтурулат. Мындай учурда Украинадагы газ сактагычтардагы бош көлөмдөр жайында трейдерлерге өтө төмөн баада кызык болушу мүмкүн. Бир эле убакта экспорттун кыскарышы да ыктымал. Суюлтулган газды экспорттоо аны суюлтууга болгон ички жогорку баадан улам биринчи кезекте АКШда орун алышы күтүлөт.

Калган өндүрүшчүлөр өздүк наркы боюнча бардык чыгымдарга чыдап болсо да, күнүмдүк чыгымдарын жабуу үчүн суюлтулган жана жаратылыш газынын өндүрүшүн токтотпойт.

Формалдуу белгилери боюнча суюлтулган газ заводдору токтоп калчудай болсо да, азырынча толук токтоп калганын көрө элекпиз. АКШдагы баа — миллион БТЕ 1,8 доллар, ага суюлтуу үчүн 15 пайызды жана жеткирүү акысы үчүн дагы бир долларды кошсок, Европада бул үч долларга чыгат.

Азыр Евробиримдик аймагында баа төмөн, эки доллардын тегерегинде, бирок эмнеге экспорт дале уланууда? Кептин баары операциялык (күндөлүк) чыгымдар менен эсептелгенинде. Айкын мисал — жеткирүү акысы. Формалдык белгилер боюнча дал ушул операциялык чыгым болуп саналат. Иш жүзүндө көп учурда газовоздор узак мөөнөттө жүк ташыйт, башкача айтканда, ижара акысы мурдатан төлөнгөн. Ошондо жеткирүүгө күйүүчү май чыгымдары гана эсепке алынат: мунайдын артынан арзандаган кеме майы, көп учурда бууланган газ пайдаланылат, ал кеме жүрө баштаганда бууланып кетет.

Россия дагы АКШ жана Европадагы баа теңделген жагдайга жакындап калды (эки доллардын айланасында)! Чынында бул баа – башкы америкалык хабдагы баа, ал эми аймактардагы хабдарда баа мындан да төмөн болушу мүмкүн.

Кандай болсо да экспорттук өндүрүштүн толук токтотулушунан азырынча кеп козголо элек. Бирок жакынкы айларда америкалык суюлтулган газды пландуу чыгарууну 10дон 30га чейин жоюу туурасындагы билдирүүлөр болуп калышы мүмкүн.

АКШда газдын ички баалары түшкөн жок, ал тургай бир аз жогорулап барат: белгиленген баа миллион БТЕ эки долларга чейин чыккан! Албетте, жай убакта бул анчалык жогору эмес, бирок пандемия шартында бул жаман эмес. Бул эмнеге байланыштуу? Биринчиден, АКШда газга болгон суроо-талап дээрлик түшкөн жок. Экинчиден, аны өндүрүү кыскарууда, анткени миллион БТЕ эки доллардан төмөн баа өндүрүшчүлөргө туура келе бербейт. Мунай сымал ыкчам болбосо да, иштеп жаткан бургулоочу газ дагы кыскарууда. Үчүнчүдөн, АКШда алынган газдын 20 пайызга жакыны мунай казуудагы анда эритилген газ менен шартталган, демек, мунай өндүрүүнү кыскартуу газ көлөмүнүн да азайышына алып келет.

АКШдагы газдын ички баасынын өсүшү жакшы жаңылык, анткени азыркы шарттарда дал ушул баа глобалдык газдын баасы үчүн анык бир "чекти" белгилөөдө. Platts божомолу боюнча, 2020-жылы суюлтулган газдын дүйнөлүк рыногу төрт пайызга өсөт!

Салыштырсак, 2019-жылы бул тармак 13 пайызга жогорулады (355 миллион тоннага), бул абдан жакшы көрсөткүч болуп саналат, жакынкы жылдары коронавируска чейинки сценарийде өсүш аз болору күтүлгөн. Былтыркы жылдагы өсүшкө россиялык өндүрүшчүлөр да, эң оболу "Ямал СПГ" экинчи жана үчүнчү линиялары өз салымын кошкон.

Газ жана суюлтулган жараталыш газынын баасын дагы кандай факторлор колдойт?

Ар кыл тармакта коронавирустун кесепетинен суроо-талаптын азайышы куру дегенде сунушту чектөө (тигил же бул өндүрүшкө карантиндик чаралар) менен жайгарылат деген пикир бар.

Айрым объектилерде коронавирус очоктору катталса да, газ алуу жана газ суюлтуу заводдорунда азырынча мындай байкала элек. Бирок курулуп жаткан өндүрүштөрдө, анын ичинде "Арктик СПГ-2" үчүн Мурманскиде курулуп жаткан гравитациялык платформасында бул көйгөй бар. Коронавирус Мозамбиктеги долбоорго ачык таасир этти. РФ бул өлкөдөгү долбоорлорго жетишерлик көңүл бөлүп келет, анткени жакынкы жылдары дал ошол жакта (ошондой эле ага кошуна жайгашкан Танзанияда) газдын шельфтик корунун негизиндеги суюлтулган газдын өндүрүштүк ири борборлорунун бири ачылат.

Ушул тапта (курулуп жаткан эритүүчү чакан заводдон тышкары) ал жерде Mozambique LNG ири өндүрүшүнүн курулуш иштери жүрүп жатат, ал эми Rovuma LNG курулушуна даярдык көрүлүүдө. Долбоорлордун биринчисинде коронавирус очогу катталды. Мындан сырткары, Мозамбикте экстремисттик топтор да жанданды.

Бул эки фактор курулушту создуктуруп, келечекте Мозамбиктеги заводдордун ишке берилиши пландалган мөөнөтүнөн жылдырылышы ыктымал. Танзаниядагы "кагаздагы" долбоорлорун айтпай эле коелу. Кеп бир нече жылга багытталган орто мөөнөттүү келечек жөнүндө экенин эскертип койгон оң. Бирок дүйнөлүк экономиканын басаңдашы карантин аяктаганда да газга болгон суроо-талаптын өсүш ыргагын жайлатат. Ошол себептен, жаңы өндүрүш пландалгандан кечирээк ишке киргизилсе, бир нече жылга орто мөөнөттүк келечекте бул газдын жана суюлтулган жаратылыш газынын дүйнөлүк баасын колдоп турат.

223
Белгилер:
газ, нефть, өндүрүш, баа, Россия, АКШ, суроо-талап, Мунай
Тема боюнча
Бутуна тура баштаган Кытай Россияга мунай согушун жеңүүгө жардам берет
Мунай өндүрүү жыл аягына чейин канчага кыскарат. ОПЕК+ кабыл алган келишим
АКШнын Чикагосундагы Trump Tower имараты. Архив

АКШ: "Трамп" имаратында салаңдап турган кишинин Кыргызстандан экени айтылды

241
(жаңыланган 23:52 19.10.2020)
Окуя 13 саатка чукул созулган. Социалдык тармактын бир катар колдонуучулары акциянын демилгечиси Black Lives Matter кыймылынын активисти Эдил Элиев аттуу жигит экендигин айтышты.

БИШКЕК, 19-окт. — Sputnik. АКШнын Чикагосундагы Trump Tower деп аталган көз жеткис бийик имаратта 13 саат бою аркан менен байланып, салаңдап турган адамдын полицияга багынып бергенин Chicago Tribune жазды.

Буга чейин коомдук тартипти бузган киши асман тиреген имараттын 16 кабатынан белине аркан байланып алып, жекшембиден тарта, болжол менен саат 17:30дан бери илинип тургандыгын жазган. Ал АКШ президенти Дональд Трамптын өзү менен жолугууну ниет кыларын, болбосо өзүн бийиктен таштап жибере тургандыгын айтып коркуткан.

Буту тайып... Бийик имараттын кырында туруп кулап кеткен жигиттин видеосу

"Абал сүйлөшүүлөрдөн улам жакшы жагына чечилди. Шектүү кармалды. Эч ким жабыркаган жок", — деген Чикаго полициясынын кызматкери Том Ахерн.

​Басылманын маалыматына таясак, окуя 13 саатка чукул созулган. Социалдык тармактын бир катар колдонуучулары акциянын демилгечиси Black Lives Matter кыймылынын активисти Эдил Элиев (Eddil Eliev) аттуу жигит экендигин билдиришкен.

Полиция кызматкерлери абалды жөнгө салгыча Trump Tower имаратынын айланасындагы кыймыл токтотулган. Басылма анын тегерек-четине кызыгып келгендердин тобу чогулуп, кээ бирлери "Бэтмен" киносу тартылып жаткан жокпу деген суроолорду да беришкен.

Буга чейин Pledge Times жигиттин курагы 20 жаштын тегерегинде жана ал болжол менен Кыргызстандан экендигин билдирген.

241
Белгилер:
полиция, кыргызстандыктар, Дональд Трамп, АКШ
Тема боюнча
Карантинде Москвадагы мигранттар арасында кылмыштуулук күчөдүбү? Мэрдин жообу
Пострадавшие при обрушении моста на подмосковном предприятии. Архивное фото

Элчилик: Москвада көпүрө кырсыгына кабылган 139 кыргызстандык компенсация алды

161
(жаңыланган 18:22 19.10.2020)
Көпүрө кырсыгынан жабыркаган мекендештердин 29у ооруканага жаткырылган. Учурда 28 бейтап чыгып, ооруканада бирөө эле калганы айтылды.

БИШКЕК, 19-окт. — Sputnik. Подмосковьедеги ишканада көпүрө урап жабыркаган 139 кыргызстандыкка кенемте төлөнүп берилди. Бул тууралуу Кыргызстандын Россиядагы элчилигинин маалымат кызматы билдирди.

Эске салсак, 27-сентябрь күнү Россиянын Москва облусундагы "FM LOGISTIC" (кампа комплекси) логистикалык ишканасында жөө адамдар өтүүчү көпүрө урап, андан 51 кыргыз жараны жабыркаган.

Элчиликтин вице-консулу Алмаш Алтымышеванын айтымында, көпүрө ураган күнү ишканада 160 мекендеш иштеп жаткан. Анын ичинен учурда 139у компенсация алды. Дагы 11 кыргызстандыктын документи каралып жатат.

"Жабыркаган мекендештердин 29у ооруканага жаткырылган. Алардын айрымдары айыгып, кээ бири амбулатордук дарыланууга жөнөтүлгөн. Бейтаптардын ичинен 24 жаштагы Ч.К. аттуу жарандын мээсине кан кетип, катуу жабыркаган. Ага операция ийгиликтүү жасалып, амбулатордук дарыланууга чыгарылды. Учурда ооруканада бир жаран калды", — деди Алтымышева.

Кырсыктан жабыркагандардын ичинен үч мекендешке операция жасалган.

Россияда кыргызстандыктар жабыркаган кырсыктын болжолдуу себеби айтылды

Бул боюнча РФтин Кылмыш-жаза кодексинин 143-беренесинин 1-бөлүгү ("Эмгекти коргоо талаптарын бузуу, этиятсыздыктын кесепетинен адамдардын ден соолугуна оор зыян келтирүү") боюнча кылмыш ишин козгоо чечими кабыл алынган

Учурда тергөө иштери уланып жатат.

161
Белгилер:
ден соолук, кырсык, компенсация, мекендештер, Москва
Тема боюнча
Москвада көпүрө кырсыгында жабыркаган кыргызстандыктардын абалы айтылды. Сүрөт
Элчилик: компания көпүрө урап жабыркаган КР жарандарынын бүт чыгымын төлөйт