Жоокер. Архив

Батыш советтик жоокердин бейнесин өзгөртүп, тарыхты бурмалоону улантууда

212
(жаңыланган 17:23 07.05.2020)
Жеңиш күнүн утурлай кабарчыларыбыз да, биздин өнөктөш агенттиктерде эмгектенген кесиптештерибиз да ар кыл макалаларды даярдоо менен чет элдик басылмалардагы талкууларга байма-бай сереп салышууда.

"Россия сегодня" эл аралык маалымат агенттигинин кабарчысы Виктор Мараховский ошондой талкууларда СССРге тагылган айыптарга, анын ичинде "Европа элдерине каршы негизги аскердик кылмыштары" боюнча иликтеп көргөн.

Бир караганда мындай маселенин чыгышынын өзү да кызык. Акыркы жалпы европалык согуш 1939-1945-жылдары болгон, СССР азыр көшөрө жана катаал түрдө күнөөлөнүп жаткан бардык айыптарын ошол мезгилде жасаган көрүнөт. Бирок андай эмес экени айдан ачык.

Эгер 1945-жылдын май айындагы алдыңкы батыш маалымат басылмаларын барактап чыксак, Советтер Союзу цивилизацияга оор зыян келтирбегенине күбө болобуз. Тескерисинче, ошол туштагы макалаларда Кызыл армия жана совет солдаттарын ардактоо, ыраазычылык жана суктануу камтылат.

Эл аралык маалымат агенттигинин адистери Батыштагы аты чыккан басылмалардагы 1945-жылдын май айындагы бардык макалаларды дыкаттык менен барактап чыгышты. Алардын катарында: The Times (Улуу Британия), Le Monde (Франция) жана The New York Times (АКШ) бар. Андан кийин согуштагы СССРдин ролуна арналган ушул эле басылмаларда акыркы жыйырма жылда жарык көргөн материалдарды окуп чыгышты. Айырмасы адамды айран таң кылат.

1945-жылдагы гезиттерге карасак:

Le Monde: "Улуу орус союздаштын салымы баа жеткис: үч жыл аралыгында дал россиялык тарап вермахтын (Германиянын куралдуу күчтөрү — ред.) дээрлик бардык кысымдарына чыдаган".

Тогузунчу май, Times, Уинстон Черчилль: "Эртең биз орус жолдошторубуздун кадырын өзгөчө баалап билебиз, анын согуш талаасындагы чеберчилиги жалпы жеңишибизге кошкон салымдардын бири болуп калды. Бул күн батыш элдери сыймыктануу менен жеңилгис союздашы болгон Россияны терең кадырлаганын билдирет. Анткени ал канчалаган жарандарынан айрылып, канчалаган материалдык кыйроого учураса да Бириккен улуттардын баарынын оор жүгүн өз мойнуна алган".

Алтургай мындай да бар:

Онунчу май, NYT: "Рейхтеги советтик саясат (Германиядагы оккупацияланган аймактардагы жарандык калкка карата — ред.) либералдуу катары бааланат".

Кандай карама-каршы жаңылса да, Советтер Союзу биздин аскердик кылмыштар соңку жылдары жасалыптыр. Жок, баары он жылдап улам күч алып отурган. Улуу орус союздашына Европа менен кайраштыра кара так чачкан Черчиллдин Фултондогу сөзүнөн кийин Советтер Союзу фашисттик наадандыкка каршы турган күчтөрдүн коалициясынын толук кандуу катышуучусунун образында батыш ааламында кала албайт эле.

Бирок Кызыл армияны улутчулдукту түбүнөн кыйган куткаруучу баатырлар армиясынан кулчулукка түрткөн зордукчул топко заматта айландырып жиберүү мүмкүн эмес эле, себеби бардык замандаштары ошол кандуу беш жыл бою согуштун күбөлөрү, катышуучулары же согуштун запкысын тарткандар болгон.

1940, 1960, ал түгүл 1980-жылдары да француздар немистердин басып алганын эстеринен чыгара элек болчу. 1970 жана 1980-жылдары эле англичандар тээ 40-жылдары радиону тыңшай, дымын чыгарбай, немистердин бомба жана ракеталык чабуулдарынан жашырынып отурган. АКШнын антикоммунизм таянычында да орустардан кооптонгондордун башкы сабында жазадан жашырынган гитлердик коллаборационисттер (экинчи дүйнөлүк согушта фашисттер басып алган аймактарда аларга кошулуп кеткен чыккынчылар) болгон, ал эми алардын айланасында еврейлердин улутчул зулумдугунан качкан жүз миңдеген киши жашаган, балким, миллиондоп да саналар. Освенцимди алган советтик солдатты шайтан кылып көрсөтүү аларды маскаралагандай эле болгон. Ошол себептен дүйнөлүк летописте "ыңгайсыз баатырдын" – советтик жоокердин катталып калышына алар ондогон жылдар бою чыдоого аргасыз болушкан. Бирок улам акырындап жарым градуска тайдырып отурган.

Согуштун тарыхынын улам бурмаланып отурушу, улам жаңы каармандарды алдыңкы планга чыгаруу, аларга зарыл болбогон окуя жана учурларды өчүрүп же тереңге жашыруу кайсы бир урунттуу учурга байланыштырылып жүрүп отурган.

1980-жылдары социалисттик Польша системалар аралык негизги тирештин аренасы болуп калган (поляктар демократияны талап кылат, репрессияларга каршы чыгышат, гданьсктык электрик Лех Валенса тынчтык жаатындагы Нобель сыйлыгын алат). Согуш тарыхы чагылдырылган "сүрөттүн" арткы планынан Молотов — Риббентроп пактын жана Катынь боюнча маселени алдыга чыгарышкан.

Анткен менен Польша "Германиянын тун курмандыгы" болуп жарыяланган, бул чех менен словактарды да таң калтыргандыр. Аларды Германия андан бир жыл мурун Польша менен Венгриядан бөлгөн эмес беле.

1990-жылдары, Германия бириккен убакта жана аймагынан советтик күчтөрдү чыгарууга шаштырган кезде кытмыр эсеби барлар кайдан-жайдан "зордукталган эки миллион немис кыз-келиндер" туурасындагы маалыматты ортого чыгара салды. Жапайы эсептен бөлөк чындыгы жок ошол маалымат целлулоид эстеликтер жасалып, жүздөгөн китеп жана миңдеген макалалардын жазылышына алып келди.

90-жылдардын аягы жана эки миңинчи жылдары мурдагы советтик Прибалтиканын НАТО менен Евробиримдик тарабынан бооруна тартылган жана кооптуу жергиликтүү орус тилдүүлөр кысымга алына баштаган маалда Батыштагы маалымат каражаттарында "эзилген" Балтия жөнүндөгү сюжеттер чыгарылган. 2010-жылдын экинчи жарымында, украиналык көтөрүлүш жана Крымдын кайтышынан кийин маалымат талаасы үчүн ыңгайсыз баатырды — Советтик Жоокерди тарыхтан таптакыр өчүрүп салууга идеалдуу учур жаралган.

2014-жылы АКШнын Сербиядагы элчиси Майкл Кирбинин жана 2015-жылы Польшанын тышкы иштер министри Гжегож Схетынанын "Освенцимди орустар эмес, "Биринчи украиналык фронт" (дал ошол, бүткүл СССРден чогултулуп түптөлгөн жана согуштук жүрүштүн багытынан улам ушундай аталыш алган армия) куткарган" деген билдирүүлөрү согуш жылдарындагы СССРдин ордун бурмалоо акциясынын башаты болгон.

Бул темага Le Monde басылмасында ("Освенцимди Кызыл армиянын украиналык жоокерлери куткарды деген билдирүүлөргө россиялыктар ыза болуптур" деген тейдеги дароо жети макала арналган.

Ал эми анын кульминациясына баарыбыз быйыл кышта күбө болдук. Освенцимдин куткарылышынын 75 жылдык мааракесинде АКШнын вице-президенти Майкл Пенс өзүнүн салтанаттуу сөзүндө америкалык солдаттарды (ага таптакыр катышпаган) атап өтүп, ал эми советтик жоокерлерди (лагерди куткарып гана тим болбостон, бул вазыйпа үчүн жүздөгөн жолдошторунан айрылган) атабай коюуга амалданган. Жыл өткөн сайын согуштун бурмаланышы күч алууда. Ал эми Улуу Ата Мекендик согуштун күбөлөрү калбай баратат, анткени, 1945-жылы бала бакча жашындагылар бүгүн 80ге таяп калды.

The New York Times Германиядагы советтик жоокерлердин жергиликтүү калкка жасаган либералдуу мамилеси үчүн алкап жазган макаласын эстей турган жан жок. 75 жыл өткөндөн кийин гана Экинчи дүйнөлүк согуш төмөнкү окуялардан "куралып" калыптыр:

1) Молотов-Риббентроп пакты (Германия менен Советтер союзунун ортосундагы кол салбоо келишими) — Польша жана Катынь кош оккупациясы;

2) Франция оккупациясы жана Улуу Британия үчүн күрөш;

3) Холокост жана Перл-Харбор;

4) Нормандияда түшүрүү, африкалык кампания (1940-жылдын 10-июнунан 1943-жылдын 13-майына дейре) жана Иводзима;

5) Батыш Европаны ырайымсыз улутчулардан бошотуу жана Чыгыш Европанын ырайымсыз орустар тарабынан басып алынышы.

Ошондуктан эгер 1945-жылы СССР туурасындагы терс пикирлер батыш маалымат каражаттарында арзыбаган көлөмдө жарыяланган же учкай эле айтылган болсо, азыр алар өткөндүн элесин жандандырып, кайрадан кеп козгоого мажбур кылууда.

Баары Валлерстайндын концепциясына толук шайкеш, Иммануиль Валлерстайн белгилегендей, өтмүш дайым учурдан көз каранды" экен. Бирок жагымдуу да жаңылык бар. Өткөндүн батыштык тизгинин колго алгандар улуу согуштун өз картинасынан көңүлдөрүнө төп келбеген нерселердин баарын өчүрүп, каалаганын бүт тартышты. Натыйжада биздин шаарлардын эсиндегилер жана эстеликтер, топ бейиттер жана мемориалдар, тасмалар, тил жана маданияттан ушунчалык айырмаланат, сереп салсаң, эки башка тарыхты барактагандай туюлат.

Эскинин укмуштай заманбапташтырылган көчүрмөсү менен эсибизди тымызын алмаштыруунун бир эле жолу — бир кездеги Советтер Союзунун өзөгү болгон мамлекетти кулатып, адамдардын акылынан күч менен тарыхты өчүрүп салуу. Прагалык кыткылыктаган саясатчылар "коло" маршал Коневди "эрдик менен жеңбедиби"!.. (Маршал И.Коневдин Чехиядагы эстелиги былтыр апрелдин башында кулатылган).

Бирок "реалдуулукту таңуулаган" батыштыктардын колунан келчү иш 80 жыл мурун гитлерчилердин кылганынан артык эмес.

212
Белгилер:
жоокер, тарых, Россия, Батыш, Улуу Ата Мекендик согуш
Тема боюнча
Түркөйлүкпү же... Освенцим туткундарын куткарууну неге америкалыктарга ыйгарышат?
Россиянын Вашингтондогу элчиси Анатолий Антонов. Архив

РФ элчиси Европанын гиперүндүү ракеталар боюнча билдирүүсүнө жооп берди

78
(жаңыланган 15:43 29.10.2020)
Аталган келишим глобалдуу стратегиялык коопсуздукту камсыздоо максатында түзүлгөн. 2019-жылдын августунда АКШ "Россиянын эреже бузган кадамдарынан улам" макулдашуудан чыгып кеткен.

БИШКЕК, 29-окт. — Sputnik. Россиянын Вашингтондогу элчиси Анатолий Антонов Европага ракета техникасын жайгаштырууга шашпай туруу керектигин эскертти. Дипломаттын сөзүн РИА Новости жазды.

Эскерте кетсек, АКШ президентинин улуттук коопсуздук боюнча кеңешчиси Роберт О'Брайен шаршемби күнү Вашингтон Россияны тизгиндөө үчүн Европага гиперүндүү куралы менен баллистикалык ракеталарды жайгаштырууга даяр экенин жар салган.

Россияга "кыямат күндүн учагын" кайра жасоонун эмне зарылдыгы бар?

"Мындай билдирүүлөр регионалдык жана глобалдуу коопсуздукту туруксуздаштыруу кооптуулугун шарттайт, каршылашууну күчөтөт. Эгер Вашингтон куралданууга чындап көзөмөл жүргүзүүгө кызыкдар болсо, бул үчүн европа континентине ракеталарды жайгаштыруунун зарылдыгы жок", — деген Антонов.

Ал Владимир Путиндин Орто жана жакынкы ыраактагы ракеталарды жок кылуу боюнча келишимдин (ДРСМД) токтотулган шартында деэслакация сунушун "конструктивдүү альтернатива" деп атады.

Аталган келишим глобалдуу стратегиялык коопсуздукту камсыздоо максатында түзүлгөн. 2019-жылдын августунда АКШ "Россиянын эреже бузган кадамдарынан улам" макулдашуудан чыгып кеткен. Вашингтон Москвага тыюу салынган 9М729 ракетасын иштеп чыгып сынады деп кине койгон. Ал эми Россия бардык ишти уруксат берилген 500 чакырымга чейинки аралыкта жүргүзгөнүн айтып келет.

Суверенитетти коргоо: россиялык С-500 абадан коргонуу тутумун кимдер сатып алат?

Ушул жумада Путин ракета жарышын токтотуу механизмдерин иштеп чыгууну сунуштаган. РФ лидери Москва өлкөнүн европалык бөлүгүнө 9М729 ракетасын жайгаштырбай турганын, бирок НАТО тараптан да ушундай эле жооп күтөрүн билдирген. Ал муну менен бирге альянска Европа жана Калининграддагы объектилерде жайгаштырылып жаткан Мк-41 жана 9М729 техникасын текшерүүнү сунуштаган. Ал эми Германия ТИМинин өкүлү Андреа Зассе бул демилге "ишеним жаратпай турганын" билдирди. 

78
Белгилер:
коопсуздук, келишим, Владимир Путин, АКШ, Россия, ракета
Тема боюнча
Казакстанда ракетадан коргонуу боюнча Россиянын жаңы системасы сыналды. Видео

Казакстанда ракетадан коргонуу боюнча Россиянын жаңы системасы сыналды. Видео

125
(жаңыланган 14:26 29.10.2020)
Россиянын Коргоо министрлиги Казакстандын Сары-Шаган полигонунда ракетадан коргонуу боюнча жаңы системасын сыноодон ийгиликтүү өткөрдү.

Жеринен тартылган видео ведомствонун YouTube каналына жарыяланды. Кадрларда алгач системаны алып келе жаткан аскер автоунаалары, кийин аны орнотуу учурлары көрсөтүлөт. Андан соң рекетанын атылып, көз ачып-жумгуча асманга көтөрүлүшү бир нече ракурстан тартылган.

Күн бүркөк болуп тургандыктан ракета коюу булутту аралап кеткен соң көрүнбөй калат.

Россияга "кыямат күндүн учагын" кайра жасоонун эмне зарылдыгы бар?

Маалыматка караганда, ракета ийгиликтүү учуп барып, тапшырманы толугу менен аткара алган.

Буга чейин Россиянын Коргоо министрлиги өз рекеталарын Сары-Шаган полигонунда 2017, 2018 жана 2019-жылдары сынаган.

125
Белгилер:
сыноо, ракета, Казакстан, Россия
Тема боюнча
Трамп АКШнын гипер үндүү, укмуштуудай ракетасы бар экенин айтып мактанды
Суверенитетти коргоо: россиялык С-500 абадан коргонуу тутумун кимдер сатып алат?
Кыргызстандын тышкы иштер министри Руслан Казакбаев Нур-Султанга болгон иш сапарынын алкагында Казакстандын өкмөт башчысы Аскар Мамин менен жолугушуусу

Жардам суралды. Руслан Казакбаев Казакстандын премьер-министри менен жолукту

21
(жаңыланган 21:44 29.10.2020)
Министр Казакбаев коңшу өлкөдөн Кыргызстандын социалдык-экономикалык абалын эске алып каржылык жардам көрсөтүү мүмкүнчүлүгүн карап чыгууну өтүнгөн.

БИШКЕК, 29-окт. — Sputnik. Өлкөнүн тышкы иштер министри Руслан Казакбаев Нур-Султанга болгон иш сапарынын алкагында Казакстандын өкмөт башчысы Аскар Мамин менен жолукту. Бул тууралуу ТИМдин маалымат кызматы кабарлады.

Коңшу өлкөнүн өкмөт башчысы Казакбаевди тышкы саясат мекемесинин жетекчиси болуп дайындалышы менен куттуктап, ишине ийгиликтерди каалады.

Өз кезегинде КРдин ТИМ башчысы президенттин милдетин аткаруучу, премьер-министр Садыр Жапаровдун атынан салам айтты.

"Ошондой эле ал Кыргызстандагы кырдаал турукташып баштаганын, саясий процесстердин укуктук талаага кайтып келе жатканын айткан. Кыргыз тарап өзүнүн бардык эл аралык милдеттенмелерин жана буга чейин кол коюлган бардык эки жана көп тараптуу эл аралык келишимдердин так аткарылышын камсыздай турганына ишендирди. Мындан тышкары, өкмөт өлкөнүн мыйзамдарына ылайык, казак инвестицияларынын коопсуздугун камсыз кылуу боюнча зарыл чараларды көрөрүн билдирди", — деп айтылат маалыматта.

ТИМ жетекчиси Казакбаев: өлкөдөгү башаламандыкка сырткы күчтөр да аралашты

Сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө тараптар саясий, соода-экономикалык, суу-энергетикалык, транспорт, логистика жана маданий-гуманитардык чөйрөлөрдөгү кыргыз-казак кызматташтыгынын актуалдуу маселелерин талкуулашкан.

Тараптар өзгөчө көңүлдү COVID-19 пандемиясынын жайылышына каршы күрөшүү маселелерине бурушту.

"Министр Казакбаев казак тарапты өлкөнү дары-дармек жана жеке коргонуу каражаттары менен камсыздоо мүмкүнчүлүгүн сураган. Ошондой эле Кыргызстандын социалдык-экономикалык абалын эске алуу менен өлкөнүн бюджетин колдоо жана азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуу үчүн каржылык жардам көрсөтүү мүмкүнчүлүгүн карап чыгууну өтүндү", — деп айтылат билдирмеде.

Жолугушуунун аягында жакынкы аралыкта эки тараптуу жолугушууларды жогорку деңгээлде өткөрүүнү макулдашты.

21
Белгилер:
экономика, коронавирус, жардам, Руслан Казакбаев, Казакстан, Кыргызстан
Тема боюнча
Министрлер ЕАЭБ менен Кытай кызматташтыгын талкуулайт
Кайсы өлкөлөрдүн жарандары Кыргызстанга кирип-чыга алат? Тизме