Бет кап сатып жаткан балдар. Архив

Дүйнөлүк банк пандемия 60 миллиондой адамды жакырлантарын божомолдоду

72
(жаңыланган 09:54 20.05.2020)
Дүйнөлүк банктын маалыматына караганда, коронавирус жакырчылыкка каршы күрөшүүдөгү акыркы үч жылдагы аракеттерди жокко чыгарганы турат.

БИШКЕК, 20-май — Sputnik. Коронавирус пандемиясынын кесепетинен дүйнө жүзү боюнча 60 миллиондой киши өтө жакырланып кетиши мүмкүн. Мындай пикирин Дүйнөлүк банктын жетекчиси Дэвид Малпасс айтканын РИА Новости агенттиги жазды.

"Тилекке каршы, биздин божомол ушундай болуп жатат. Коронавирус жакырчылыкка каршы күрөшүүдөгү акыркы үч жылдагы аракетибизди жокко чыгарышы ыктымал. Элге жардам болсун деген максатта 2021-жылдын жарымына чейин жүздөгөн өлкөлөргө 160 миллион доллар насыя берүүнү пландап жатабыз", — деди Малпасс.

Ошондой эле ал бул аракет жетишсиз экенин айтып, башка кредитор өлкөлөрдү дагы жардамга чакырды. Белгилей кетсек, буга чейин G-20 уюмуна кирген өлкөлөр жаңы өнүгүп келе жаткан мамлекеттердин насыя төлөөсүнө убактылуу мораторий жарыялап берген.

Коронавирус тууралуу

2019-жылдын декабрь айынын аягында Ухань шаарында белгисиз өпкө оорусу жайылып баратканы байкалган. Оору деңиз азыктарын саткан базардан тараган. Адистер дарттын козгогучу коронавирустун 2019-nCoV деп аталган жаңы тиби экендигин боолголошкон. 11-март күнү Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму коронавирус боюнча дүйнөдө пандемия жарыялаган. Учурда вирус 200дөй өлкөгө жайылды, ага каршы вакцина табыла элек.

Жон Хопкинс атындагы университеттин Системалуу изилдөө жана инжиниринг борборунун сайтындагы маалыматка ылайык, 20-майга карата дүйнө жүзү боюнча коронавирус жуктургандардын саны 4 897 492ге жетти.

72
Белгилер:
дүйнөлүк банк, экономика, пандемия, коронавирус
Тема:
Кытайдагы жаңы типтеги коронавирус (758)
Тема боюнча
Кандай адамдар коронавируска тез кабылбайт? Окумуштуулардын пикири
Санаага салган коронавирус. Бүгүнкү абалдан тексттик баяндама
Нью-Йорктогу полиция кызматкерлери. Архивдик сүрөт

АКШда расизмге каршы күрөш мародерлор менен кармашка айланды

54
(жаңыланган 11:42 05.06.2020)
Полициянын колунан каза тапкан афроамерикалык Жорж Флойддун өлүмүнөн улам тутанган массалык башаламандык, карактоо жана өрт коюу басылбай келет. Штаттын жарымына коменданттык саат киргизилген, бирок жергиликтүү бийликтин аракети байкалбайт.

Полициянын күчү жетпей барат, вандализм менен мародерлукту токтотуу үчүн Дональд Трамп регулярдык армияны пайдаланууга ниеттенүүдө. Президент үчүн бул канчалык кооптуу экенин биздин өнөктөш РИА Новости агенттигиндеги кесиптешибиз Софья Мельничук сураштырып көрдү.

Кайрадан мыйзам жана тартип

Америкалыктар өлкө башчысынын улутка кайрылуусун күтүшкөн. Бирок президент создуктуруп отуруп, Вашингтондогу витриналар болушунча талкаланган соң, 2-июнда гана элге кайрылды.

"Жорж Флойддун өлүмү көңүл чөгөртөт, — деп баштады ал. — Бирок жаалданган топтун тынч митингди бузушуна жол бере албайбыз. Жабыр тарткандардын көбү — калктын мыйзамга баш ийген жана жакыр катмары. Аларды коргоо үчүн күрөшөм".

"Мен мыйзам жана тартиптин президентимин", — деп белгиледи Трамп. Америкага бул ураан жакшы тааныш. 1968-жылы да кыйын маалда өлкө президенттик шайлоого даярданып жаткан. Вьетнамдагы согушка каршы массалык демонстрациялар, аялдарды жана расалык азчылыкты колдоо акциялары өтүп жаткан.

Ынды каралардын укугу үчүн күрөшкөн Мартин Лютер Кинг (кенже), андан кийин эл чоң үмүт арткан сенатор Роберт Кеннеди өлтүрүлгөн соң Ричард Никсон шайлоого "мыйзам жана тартип" деген ураан менен чыккан.

"Көйгөйдүн баары чындап эле ынды караларда экенин моюнга алуу зарыл", — деп түшүндүргөн ошол убакта Ак үй администрациясынын башчысы Гарри Холдеман. Ошондон бери "мыйзам жана тартип" дегенди ынды кара америкалыктар полициянын зордугу катары кабыл алат.

Тынч митинг башаламандыкка өтүп кетти

Ушул таптагы окуяларды Трамп ички терроризм деп атады. Улутка кайрылуусунда президент козголоңчулардын колу менен "кыялдары көз алдында талкаланып" жаткан чакан бизнес ээлери боюнча да токтолду. Көчөдөгү мародерлук тууралуу видео далилдер интернетте жайнап кетти. Демонстранттар витриналарды талкалап, товарларды алып чыгып, дубал, каалга-терезелерге чиймелеп кетип жатышат. Мисалы, Санта-Моникада Vans спорттук кийим дүкөнүнөн дээрлик баарын тоноп кетишти.

Fox 11 телеканалынын журналисттери көчөдөгү кишилерден кроссовки салынган кутуларды кайдан алгандарын сурашканда алар унчукпай эле жай өтүп кетип жатышты. Айланада бир дагы полиция кызматкери көрүнгөн эмес.

Ушундай эле нерселер өлкөнүн булуң-бурчунда болуп жатат. Бийликтин вандализмди токтотуу чакырыктары куру эле жаңыргандай. Менчик жайларды тынч демонстранттар жана бизнес ээлери өздөрү коргоп жатышат. Ошол эле Санта-Моникадагы дүкөндөрдүн биринин эшигинде "Зордукту токтоткула" деген жазуу менен бир кыз туруп алган. Аны түртүп салууга аракет кылып, ал түгүл түтөмө шашканы ыргытышкан, бирок кыз корккон эмес.

Көп өтпөй ага "Биз протестке чыктык, мародерлук кылган жокпуз" деген плакат менен ынды кара киши кошулган. Бул жаштар тынч митингди жаманатты кылып жаткан талап-тоноочуларга жолтоо болуу үчүн атайын шаардын борборуна келген.

Вашингтондогу митингчилер

Сан-Диегодогу окуя орус мафиясы тууралуу тамашаны эске салды. Ал жакта мурдагы СССРдин курамындагы республикалардан келгендер Pushkin аталган ресторанын талоончулардан коргоп калышты. Аталган жайдын кожоюну Айк Газарян өзү аракет кылышы керектигин тез эле түшүнгөн.

"Мендей эле республикачыл маанайдагы (митингчилерден айырмалана – ред. тактоосу) досторум көп. Жекшемби күнү жаман нерселер болорун аңдап баарына телефон чалып чыктым. Жарым саат өтпөй ресторандын алдына чогулушту. Тапанча, курал көтөргөн он эки киши элек. Курал-жарагыбыз расмий катталган, кантип колдонуу керектигин үйрөнгөнбүз. Менчигибиздеги жайларда жеке коргонуу үчүн аларды пайдаланууга укугубуз бар", — деп түшүндүрөт Газарян.

Алар Pushkin ресторанын гана эмес, ага удаа жайгашкан бир нече жайды, анын ичинде улгайган ирактык кишинин да алкомаркетин коргоп калышкан. Өлкөнүн бөлөк бурчунда, тагыраак, Нью-Йорктогу Бруклинде полиция аракет көргөнчө эле шаардыктар топтолуп, тартипти сактоону колго алышууда. "Биз коргоо үчүн чыктык. Расизмге каршы күрөштү жана протест кылуу укугун сыйлайбыз. Бирок үй-бүлөбүз менен жашаган жерди талкалоого эч кимдин укугу жок, — дешет күзөттүн уюштуруучулары Айзек Болтянски жана Дэвид Бродски. — Бизди коргобогон Нью-Йорктун мэрине уят эле".

Карантинден каршылык акциясына карай

Жергиликтүү бийликтин аракетсиздигине көпчүлүк нааразы. Нью-Йорктун мэри Билл де Блазиону мародерлорду жактоодо деп айыпташууда, өткөндө эле анын кызы көчөдөгү кагылышта кармалды. Штаттын губернатору Эндрю Куомого да ушундай эле күнөө тагышууда. Болбосо жакында эле аны коронавирус эпидемиясына каршы күрөштө баатыр катары көкөлөтүп жатышкан. Дүйшөмбүдө Де Блазио аскерлерди киргизүү кооптуу, бул кырдаалды курчутуп жибериши мүмкүн деген ойдо: "Куралдуу күчтөр киши жайгашкан райондорго кирсе, аягы жакшы бүтпөйт". Ошондой болсо да көчөдө полиция санын эки эсеге арттырып, төрт миңден сегиз миңге көбөйтүлдү. Шаарда коменданттык саат жарыяланган.

Улуттук гвардияны киргизүүгө башка аймактар да, негизинен демократтар эч ашыкпайт. Билл де Блазио келтирген аргументтерди Орегондун губернатору Кейт Браун, Иллинойстуку Жей Роберт Прицкер, Неваданыкы Стив Сисолак жана Мичигандын губернатору Гретчен Уитмер да кайталоодо. Вашингтон штатынын башчысы Жей Инсли аскердик бөлүктөрдү даярдыкка келтиргени менен шаарларга азырынча киргизбеди.

Анткен менен Трамп көчөгө аскерлерди өзү чыгарарын айтып коркутту. Башкы командачы болгону менен президент штаттардын аймагында федералдык куралдуу күчтөрдү өз билгениндей пайдалана албайт.

Бирок ал 1807-жылкы "Көтөрүлүш жөнүндөгү мыйзамга" таянса, Улуттук гвардия анын буйругу менен губернаторлорго карабастан аракетке кирет. Акыркы ирет аны Жорж Буш (улуусу) Лос-Анджелесте төрт ак жуумал полиция кызматкери тарабынан ынды кара киши сабалганда тутанган протест маалында колдонгон.

Бирок губернаторлордун митингчилер менен мамилени курчутпоого аракет кылганында саясий өңүт бар деп эсептейт Америка боюнча саясат таануучу Дмитрий Дробницкий. "Демократтардын башкы милдети – Трамптын экинчи мөөнөткө шайлануусуна жол бербөө. Протесттер баштала электе адамдарды карантинде кармап турууга мүмкүн болчу. Эми аларга ачуулануу акысын беришти, — дейт ал. — Демократтардын риторикасына ылайык, азыркы президент расист, коомдо жек көрүүнү жаратканы үчүн Трампты элге жаман көрсөтүү керек".

Эгер бүлгүнгө салган ушунча күндөн кийин президент башкарууну Улуттук гвардия менен колго алса, анда саясий упай топтойт. Анда демократтардын айткандары маанисин жоготот. Тартипке салган Трампка добуш беришет", — дейт серепчи.

Өлкөдөгү расалык дискриминацияга байланышкан кырдаал чындап эле үрөй учурарын баса белгилейт саясат таануучу. Протесттен кеп козгогондо муну да унутта калтырбоо абзел.

Демократтар Трамптын натыйжасыздыгын гана көрсөтпөстөн, азчылык арасында шайлоочуларды чочутуп албоого да тырышып жаткандарын айтат РФ Жогорку экономикалык мектеби улуттук изилдөө университетинин Европалык жана эл аралык комплекстик изилдөөлөр борборунун директорунун орун басары Дмитрий Суслов.

"Калктын ак жуумал эмес катмарынын колдоосунан ажырап калуудан абдан коркушат, дал афроамерикалыктар — шайлоодо Жо Байдендин негизги таянычы болуп саналат", — деп эске салат эксперт.

Анткен менен эки тарап тең кылдын кырында экенин кошумчалайт ал.

"Демократтар токтоо жана оома электоратты чочутуп алууну да тобокелге салып, Трампты жок кылууга аракет кылышууда. Ал эми Трамп дагы зордуктун күч алышына жана дагы көп өлүмгө алып келчү катуу чараларга барууда", — деп түшүндүрөт ал.

Америкалык коомдо ансыз деле жик кеткен. Протесттер тирештин тереңдигин даана көрсөттү. Карапайым адамдар полициянын кордугуна, талап-тоноолорго нааразы. Ал эми демократтар менен республикачылар мурдагыдай эле тил табыша албай келишет.

Жорж Буштун (улуусу) саясий карьерасында "Көтөрүлүш жөнүндөгү мыйзамдын" ролу кандай болгонун айтыш кыйын. Бирок 1992-жылы өткөн шайлоодо ал утулган. Трамп болсо катаалдыкка басым жасаганы айдан ачык. Эми аягы эмне менен бүтөрүн убакыт көрсөтөт.

54
Белгилер:
кайрылуу, Дональд Трамп, шайлоо, тополоң, расизм, башаламандык, АКШ
Тема:
АКШда афроамерикалыктын өлүмүнөн кийинки башаламандык
Тема боюнча
Унчукпай кутулушту. Ак үйдү митингчилерден кайтарган аскерлердин видеосу
Пентагон Вашингтондун аймагына 1,6 миң аскер жиберди
Учактагы стюардессалар жүргүнчүлөргө тамак алып келүүдө. Архивдик сүрөт

Учактан оору жуктуруп албаш үчүн эмне кылуу керек. Кеңеш

85
Адистер жүргүнчү оору жуктуруп албаш үчүн иллюминаторго башты, бетти тийгизип, кармалабаш керектигин эскертти.

БИШКЕК, 5-июн. — Sputnik. Авиажүргүнчү учактын ичинен ар кыл вирустан сактаныш үчүн биринчи иретте төбө жагында турган желдеткичти иштетип коюшу керек. Бул туурасында жугуштуу оорулар боюнча адис Марк Жандро Daily Express басылмасына айтып берген.

"Негизи сиз дем алган аба учактын ичинде өзүңүз отурган креслону эсепке алганда экинчиден тарта бешинчи катарга чейинки жерде болот", — деген адис. Андыктан кондиционердин бетти көздөй урган абасы ошол жерге бактериялардын топтолушуна жол бербейт.

Вирус жуктуруп албаш үчүн гигиенаны сакташ керек, тагыраагы, колду таза кармаган маанилүү. Мындан сырткары, иллюминаторго башты, бетти тийгизип, кармалабаш керек. Башка жүргүнчүлөр дем алганда, жөтөлгөндө чыккан микробдор дал ошол жерге конуп калышы мүмкүн.

Эгерде жаныңыздагы киши ооруп жатса, сизге жугуу ыктымалдыгы 80 пайыз деп эсептей бериңиз.

Буга чейин окумуштуулар учакта аба аркылуу жуккан ооруларга жүргүнчүнүн чалдыгып калуу тобокелдигин изилдеп көрүшкөн. Андагы жыйынтык аба кемесиндеги кооптуу жер киши өткөн катар экенин көрсөткөн. Ал эми терезе, иллюминатор жакты коопсуз тарап дешкен. Адистер колдон келсе лайнердин ичинде көп баспай, тынч отурууга кеңеш берген.

85
Белгилер:
оору, кеңеш, вирус, жүргүнчү, учак
Тема боюнча
Коронавирустун экинчи толкуну башталары болжонууда. Кантип сактануу керек
Таиланддын королу коронавирустан 20 күң кызы менен мейманканада сактанууда
Ухандан чыккан эмес. Кытай окумуштуулары коронавирустун очогун иликтөөдө
Кыргызстандын чек арасындагы күзөт мунарасында чек арачы. Архив

Чек ара кызматы интернетте тараган чуулуу видео боюнча түшүндүрмө берди

33
(жаңыланган 13:23 05.06.2020)
Мамлекеттик чек ара кызматы коомчулукка жалган кабар тарап кетпеши үчүн бардык маалыматты расмий такталгандан кийин гана берүүнү өтүнөт.

БИШКЕК, 5-июн. — Sputnik. Кыргызстандын бардык чек ара аймактарында абал тынч. Бул тууралуу Мамлекеттик чек ара кызматынан билдиришти.

Белгилей кетсек, бүгүн интернеттин кыргыз сегментинде чек арада кайрадан чатак чыкты делип, массалык башаламандык болуп жаткан видео тараган.

"Социалдык тармактарда жана айрым ЖМКларда чек арада чыр чыгып, кагышуулар болду деген маалымат чындыкка туура келбейт. Видео кыргыз-өзбек чек арасында 2020-жылдын 31-майында тартылган", — деп айтылат билдирүүдө.

вице-премьер-министр Эркин Асрандиев Ак-Тилек көзөмөл-өткөрүү жайында
© Фото / Пресс-служба правительства/ Алишер Алиев
Мамлекеттик чек ара кызматы коомчулукка жалган кабар тарап кетпеши үчүн бардык маалыматты расмий такталгандан кийин гана берүүнү өтүнөт.

Баса, бул видео тартылган 31-майда Кадамжай районунун Чечме айылы менен Өзбекстандын Сох районунун Чашма айылынын тургундарынын ортосунда чыр чыккан. Андан 25 киши жаракат алып, төрт адам ооруканага жаткырылган.

33
Белгилер:
маалымат, видео, Мамлекеттик чек ара кызматы
Тема:
Чечме айылындагы чек арадагы кыргыз-өзбек чатагы
Тема боюнча
Кыргыз-казак чек арасындагы тыгын. Айдоочулардын көйгөйүн баяндаган видеорепортаж
Ысыкта зарыгып, күнгө какталган айдоочулар. Кыргыз-казак чек арасынан сүрөт баян