Нефть казуучу станция. Архив

Доору бүтүп баратабы? Мунай жаатында эсти оодарчу окуя күтүлүүдө

536
(жаңыланган 18:18 29.07.2020)
Эгер альянстын өзүндө мунай доорунун бүтүп баратышы тууралуу сөз болуп жатса, анда иш чынында чатак. Бул кырдаал Россия, Канада же Норвегия сыяктуу мамлекеттер планын кайрадан карап чыгышы керек дегенди түшүндүрөт.

Россиянын абалы начар, эми мындан да оор болот дечүлөргө кудай берди: "Рейтер" агенттигинин ОПЕКтеги ишенимдүү адамдары альянска мүчө-мамлекеттер нефтиге болгон талап такыр көтөрүлбөйт деген сценарийди карап жатышканын айтышты. Мунай өндүргөн өлкөлөр үчүн мунун кесепети бир топ эле оор болот дейт саясий баяндамачы Иван Данилов.

Британиянын маалымат агенттигинин жазганы боюнча, коронавирус эпидемиясынан жана нефтиге болгон баанын түшүшүнөн улам ОПЕКтин айрым жогорку кызматтагы адамдары эми нефть жаатында байма-бай болчу өзгөрүүлөргө жана аны экспорттоону жөнгө салууга баш оорута баштады. Бул мунайдын доору бүтө турган болсо тушуга турган көрүнүш.

Атаандаштыкка чыдабай... Европа менен Азия АКШнын суюлтулган газынан баш тартууда

ОПЕКтин айрым мүчөлөрүнүн божомолу боюнча, мунай баасы дайым арзандоонун үстүндө болот. Бирок ОПЕКтин өзүнүн расмий позициясы анчалык пессимисттик эмес.

Дал ушул нерседен улам "Рейтердин" жарыялаган материалы өтө чоң кызыгууну жаратты, айрымдарды чуу түшүрдү. Эгер альянстын өзүндө мунай доорунун бүтүп баратышы тууралуу сөз болуп жатса, анда иш чынында чатак. Бул кырдаал Россия, Канада же Норвегия сыяктуу мамлекеттер планын кайрадан карап чыгышы керек дегенди түшүндүрөт.

Ошону менен бирге эле буга окшогон көрүнүш, башкача айтканда, батыш медиалары атын ачык атабаган мартабалуу маалымат булактарына таянып "мунай доорунун" бүтүп бара жатканын жар салган биринчи учуру эмес экенин айта кетүү керек. Коронавирус шарттаган экономикалык шок нефтиге болгон суроо-талап азаят деген божомолду кескин деле өзгөртүп жиберген жок. Күндүн глобалдуу жылышына каршы күрөшүү жана "жашыл энергетиканын" болуп көрбөгөндөй өнүгүүсү деген эки пунктуга коронавирус планетанын экономикасын нефтинин баасы мурунку калыбына таптакыр келбегидей өзгөрттү деген нерсе кошулмакчы. Башкача айтканда, коронавирус керек болсо элдин баары аралыктан иштеп, жумушка баруу үчүн автоунаа колдонулбай кала турган абалга жеткирип коюшу мүмкүн. Мындай шартта эмгек өргүүгө чыккандар да башка өлкөгө барууну токтотушат, анткени эпидемия туризмге да катуу сокку урду.

Биринен сала бири банкрот болуп... АКШ сланец туңгуюгунан чыга албай калабы

Дүйнөлүк экономика эки же төрт жылда калыбына келеби, кандай болгон күндө да нефтиге болгон суроо-талаптын табигый түрдө өсүүсүн жайлатат. Кызматкерлердин көбүн аралыктан иштөөгө өткөрүү туралуу сөз 2004-жылдан бери, интернет өнүккөндөн тарта сөз болуп келе жатат. Бирок бул багытта жүргүзүлгөн бир катар эксперименттер натыйжасыз болуп чыкты. Тартип начарлап, жумуштун майнаптуулугу азайганы байкалган. Мындан тышкары, үйдөн иштеген кызматкерлер жумуштагы кесиптештери жетекчилик менен көзмө-көз сүйлөшүп, кеңсе саясатын мыкты өздөштүргөнүн түшүнгөн. Жыйынтыгында кызматтык тепкичтен дал ошол кеңсеге барып иштегендер көтөрүлгөн да, аралыктан иштөөнүн анча жакшы эмес жагын далилдеген.

Мунайга болгон суроо-талапка чынында электромобилдерди, электр кубаты менен жүргөн жүк ташуучу унааларды, деңиз менен жүрө турган контейнер ташуучулардын атаандаштыкка жөндөмүн арттыруучу кандайдыр бир технологиялык ачылыш гана кооптуулук жаратышы мүмкүн. Бирок коронавирус бул жаатта эч жаңылык алып келген жок — жаңы технологиялар кооптуулугу буга чейин да боло келген. Ал эми нефтиден мажбурлап баш тарттыруу же "климатты сактап калуу" идеясы менен ооруган өлкөлөрдө көмүр суутекке тариф киргизүү тууралуу айтсак, Эммануэль Макрон менен "сары жилеттердин" тажрыйбасы углеродсуз экономиканы түзүү өтө начар демилге экенин көрсөттү.

Газ жана Израиль: Европа дагы бир жол таптыбы?

Бирок күнү бүтүп бараткан тармакка салынган инвестиция адатта бир топ пайдалуу экени кызык. Балким бир-эки жылдан кийин мунай жаатындагы азыркы айтылып жаткан көйгөйлөр күлкүлүү болуп чыга келер. Мында суроо-талап гана эмес, сунуш дагы азайышы мүмкүн.

Мисалы, көз карандысыз Parsley Energy сланец компаниясынын президенти Мэтт Гэллэхер Financial Times гезитине маек куруп жатып, АКШ мунай казуунун жеткен чегинен өткөнүн, бир күндө 13,1 миллион баррель өндүргөн рекорддук учурга кайтуу мүмкүн эместигин айткан.

Андан тышкары, АКШ мунайынын сланецтик запасы көбүнесе апыртылып айтылганы ачыкталды. Бул "Кремлдин пропагандасы" эмес, америкалык Bloomberg маалымат агенттигинин изилдөөсүнүн жыйынтыгы.

Европа менен Америка Россиянын газ түтүгүнөн улам тирешүүгө барабы?

Акыркы жылдары мунай казууга инвестициянын жетишсиздигин эске алсак, эпидемиядан кийин суроо-талап калыбына келип, аны канааттандыруу үчүн нефтинин өзү жетпей калышы да мүмкүн. Анда ОПЕК+ альянсынын алдында мунай казуунун менеджментин туура уюштуруу маселеси жаралат. Болгону нефтинин баасы алда канча жогору болмокчу.

536
Белгилер:
Мунай, казуу, ОПЕК, өндүрүш, АКШ, нефть
Тема боюнча
Мунай мунасасы: жаңы келишим жалпыга тегиз пайдалуубу?
НАТО желеги. Архив

"Талуу жерден согобуз": НАТО эмнени көздөп турат?

29
(жаңыланган 12:15 25.01.2021)
Аскердик контингентти көбөйтүү, армиялык инфраструктураны куруу жана эл аралык консолидацияны өрчүтүү... 2021-жылы НАТО Россиянын батыш чек араларына кысым көрсөтүүнү күчөтөт.

Быйыл май-июнь айларында альянс кансыз согуш убагынан берки ири – Defender Europe 2021 машыгууларын өткөрөт. Масштабы боюнча кем калышпаган Россия менен Беларустун сентябрга белгиленген "Запад-2021" биргелешкен машыгуулары аларга жооп болот. Булардын баары эмне менен аяктаарына Андрей Коц сереп салган.

Машыгуу майданы — Европа

Defender Europe 2021 окууларында мурдагыдай эле Чыгыш Европа жана Прибалтикадагы коргонуу жана чабуул коюу операцияларына көнүгүшөт. Машыгуулардын "уламышына" ылайык, НАТОнун күчтөрү Калининград облусуна чабуул коюп, Россиянын батыш облустарын бөгөттөшөт, ошондой эле "орустардын топтоштурулган чабуулун" чагылдырышат.

Өткөн жылдардан айырмаланып 2021-жылы Чыгыш Европага эмес, Түштүк Европага өзгөчө көңүл бурулат. Машыгуулар Черногория, Косово жана Албанияга пландалган. Болгария жана Румынияда абадан коргонуу тутуму боюнча жана "жер – жер" классындагы ракеталарды атууга машыгышат. Венгрия "согуш" үчүн терең тыл катары кызмат кылат.

Америкалыктар Европага бир далай күчтөрдү, анын ичинде 1-кавалериялык жана 82-аба-десанттык дивизияларын жеткирет. Атлантика аркылуу ар кыл багыттагы жүздөгөн бирдик аскердик техника жөнөтүшөт. Мындан тышкары, Флорида штатынан 53-пехоталык бригаданы алып барышат. Америкалыктар машыгуулардан кийин куралдардын бир бөлүгүн мурда да кайталангандай, Европада дагы "унутуп" калышары ажеп эмес. Адистердин пикиринде, Пентагон ушундай жол менен аймактагы чабуулдук мүмкүнчүлүктөрүн жыл сайын көбөйтүп келет. Defender Europe 2021ге жооп иретинде Россия жана Беларусь быйыл сентябрда "Запад-2021" машыгууларын өткөрмөкчү.

Апта башында Беларустун коргоо министри Виктор Хренин "чогуу машыгуулар жогорку урбанизацияланган жерлерде бирдиктүү штурмдук бөлүктөрдүн биргелешкен аракеттеринин жаңы ыкмаларын сыноого", ошондой эле "курал жана техниканын жаңы жана заманбап үлгүлөрүнүн майнаптуулугун баалоого" мүмкүндүк берерин айтып чыкты.

Минскиден белгилешкендей, стратегиялык машыгуулар "Беларусь менен Россиянын коргоо мекемелеринин бекем союздук мамилелерин жана союздук мамлекеттин аскердик коопсуздугун камсыздоого карата бирдиктүү көз караштарын чагылдырат".

Күч көрсөтүү

Эки тарап тең машыгуулардын кайсы бир мамлекет жана аскердик блокко каршы багытталбагандыгы жөнүндөгү көнүмүш дипломатиялык билдирүүнү пайдаланышкан жок.

Калининградга НАТО күчтөрү тарабынан чабуул жасоону машыгуу жана россиялык аскерлерди шаардагы кармашка даярдоо кимдин  ким менен согушарынан так кабар берип турат. Албетте, толук масштабдуу куралдуу жаңжалдын мүмкүндүгү аз, бирок абдан реалдуу. Адистердин пикиринде, 2021-жылы НАТОнун аракеттерине АКШдагы бийликтин алмашуусу түз таасир этет. Дональд Трамптын тушундагы төрт жыл ичинде түндүк атлантикалык блоктун биримдиги кыйла чабалдай түшкөн.

Ак үйдүн мурдагы кожоюну эң оболу америкалык кызыкчылыктарды көздөй турганын жашырбай, ал түгүл альянстын курамынан чыгуу мүмкүндүгүн да кыйытып келген. Мындай риторика Европаны катуу тынчсыздандырып, Европа биримдигинин армиясы жөнүндөгү маселени кайра көтөргөн. Жаңы президент баарын оңдоого тырышары айдан ачык.

"Россия менен НАТОнун ортосундагы мамиле быйыл начарлайт, — деп эсептейт Геосаясий көйгөйлөр академиясынын биринчи вице-президенти Константин Сивков. — Байден альянсты калыбына келтирип жана мобилдештирүүнү көздөйт. Ал эми бул үчүн тышкы душман зарыл. Кытай өтө ыраак болгондуктан Россия бул ролго баарынан ылайык келет. Сырткы кастын образы Вашингтонго америкалык коомдун башын бириктирүү үчүн да зарыл".

Акча табуу

Анткен менен эксперттер чындыгында НАТОнун Россияга карата көрүнүктүү агрессивдүү пландары жок деп эсептешет. Ал эми альянсты дагы кеңейтүү америкалыктар үчүн — акча табуунун жана Европаны өзүнө дагы бекем кармоонун ыкмасы. Вашингтон Трампка чейинки доорго кайтып, Эски дүйнөнүн (Европа, Азия жана Африка) иштерине кийлигишүүнү күчөтөт.

"Менимче, быйыл НАТО аскердик уюмдан кандайдыр глобалдык корпорацияга айланууну көрсөтөт, — деп түшүндүрөт саясат таануучу-американист Сергей Судаков. — Альянстын негизги көйгөйү – каржылоо мурдагыдай эле актуалдуу. Ким акысын төлөсө, ошонун обону созулат эмеспи. Уюмдун бюджетинин үчтөн бир бөлүгүн АКШ камсыздайт, бул эч кимге жашыруун эмес. Чыгымдары триллион доллардан ашып кеткенин биз жакшы билебиз. Эң оболу Вашингтондун айынан... Европа мамлекеттери аскерлер үчүн кургак азыктарга чейин АКШдан күтүшөт. Муну эбегейсиз америкалык коргоо бюджети колдойт, анткени НАТОнун кызыкчылыгына иштеген корпорациялар ири киреше табышат".

Эксперт түндүк атлантикалык альянстын ишмердиги эмитен эле бир чөнтөктөн экинчисине салып жаткандай көрүнөрүн да белгиледи. Вашингтон НАТОго каражат бөлөт, союздаштары ага америкалык техника жана куралдарды сатып алат, башка аргасы жок.

Байдендин тушундагы АКШ үчүн Европа аскердик өндүрүмдү өткөрүүчү негизги рыноктордун бири бойдон калат. Демек, океандын ары жагынан антироссиялык риториканын күчөшүн күтө берсе болот. Бирок адистердин көпчүлүгү Вашингтон жана Брюсселде күчү жагынан дүйнөдөгү экинчи армиянын күчүн чындап сыноо чечилери арсар деген ойдо.

29
Белгилер:
сокку, машыгуу, Аскер, НАТО, Россия
Тема боюнча
"От менен ойногондой". НАТО эмнеге Россиянын чек арасында машыгат?
Асмандагы учак. Архив

Бразилияда учак кулап, мелдешке бара жаткан төрт футболчу каза тапты

54
(жаңыланган 10:58 25.01.2021)
Бортто пилоттон тышкары футбол клубунун президенти жана төрт спортчу болгон. Футболчулардын курагы 23 жаштан 28 жашка чейинки жигиттер экени айтылат.

БИШКЕК, 25-янв. — Sputnik. Бразилияда учак кулап, анын кесепетинен алты киши көз жумду. Маркумдардын төртөө футболчу  экенин "Известия" жазды.

Авиакырсык кечээ Токантис штатынын Порту-Насиунал шаарында болгон. Аба кемеси учуучу тилкеден көтөрүлгөндөн бир аздан кийин эле кайра кулап түшкөн.

Бортто пилоттон тышкары "Пальмас" футбол клубунун президенти жана төрт спортчу болгондугу кабарланды. Апаатта бирөө да аман калган эмес. Спортчулардын бардыгы 23 жаштан 28 жашка чейинки жигиттер экени айтылат.

"Пальмас" клубу бүгүн, 25-январда, Гояния шаарында жергиликтүү команда менен беттешмек. Эми оюнду кийинкиге жылдыруу каралып жатат.

Басылма авиакырсыктын эмнеден келип чыкканы аныкталып жаткандыгын да жазды.

54
Белгилер:
футбол, өлүм, кырсык, учак, Бразилия
Тема боюнча
39 кишинин өлүмүнө ким күнөөлүү? Дача СУдагы авиакырсыктын анык себеби
Индонезияда Boeing 737 учагы деңиздин үстүнө кулады
Нуска китеп борборунун жетекчиси Анаркан Садыкулова

Садыкулова: жаман китеп болбойт

0
(жаңыланган 12:28 25.01.2021)
"Нуска" китеп борборунун жетекчиси Анаркан Садыкулова "жаман китеп" деген түшүнүк жоктугун,  жаман окурман болушу мүмкүн экендигин айтты.
Садыкулова: жаман китеп болбойт

Китеп жазып жаткан авторлор өзүнүн гана кызыкчылыгын ойлобой, окурмандын пикирин эске алуу менен китептин мазмунуна, түпкүлүгүнө да маани берсе жакшы болот эле. Мындай оюн Анаркан Садыкулова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, ар бир китептин өзүнө тиешелүү окурманы болот.

"Жаман китеп болбойт. Биз жерип жаткан китептин ичинде деле тарбия же кандайдыр бир туура багытты көрсөткөн тарабы сүрөттөлөт. Мисалы, бирөөнүн басып өткөн катасы аркылуу башканы оңдогонго болот. Бул китеп жаман деп ыргытып жиберген туура эмес. Бирок китеп жазып, элге пайда келтирем дегендер кичине ойлонуп, түпкүсүнө маани бериши зарыл", — деди Садыкулова.

Маектеш, ошондой эле, жаштар арасында кыргыз адабиятын окугандар абдан аз деген пикирин кошумчалады.

0
Белгилер:
жаштар, билим, китеп
Тема боюнча
Өлкөдө көзү азиздер үчүн окуу китептер басып чыгарылды