Сириядагы Хмеймим авиабазасындагы аскер кызматкерлери. Архив

Хмеймим гүлдөгөн шаарга айланганда. Россиянын Сириядагы базасы

279
(жаңыланган 12:39 28.08.2020)
Заманбапташтырылган техникалык курулуштар жана бардык шарттары түзүлгөн аскердик шаар, башкача айтканда, россиялык учкучтар беш жылдан бери Сирияда.

Бул убакыт аралыгында Хмеймим авиабазасы өзгө эле өрнөк эмес, мындай объектилерди куруудагы Коргоо министрлигинин тажрыйбасына чет өлкөлөр да таянууда. Жакында эле Дамаск аскер кызматкерлери үчүн саламаттыкты чыңдоочу борборго дагы сегиз гектар жер бөлүп берүүгө Москвага убада берген. Хмеймим кантип өзгөргөнү, анын келечеги туурасында РИА Новости сайтына жарыяланган макаладан окуңуздар.

Чет жердеги россиялык ири авиабазанын курулушу 2015-жылы башталган. Ошол тушта Сирияга "Ислам мамлекети"* террорчуларына каршы согушта өкмөттүк күчтөргө колдоо көрсөтүү үчүн РФ Космостук-аба күчтөрүнүн тобун жөнөткөн. Бул базага Латакия шаарынан 25 чакырымдык ыраактыктагы Басиль Аль-Асад атындагы эл аралык аэропорт негиз болгон.

Сириядагы кыймыл. Ким элдин каарына калып куугунтуктала баштады?

Аскердик учактар үчүн жарандык аэродромду ылайыктоого жаңы инфраструктура түзүп, аэродромдук-техникалык жабдууну топтоштуруп, аскер кызматкерлери үчүн турак жайларды куруу зарыл эле. Жалпысынан, Сирияга жүздөгөн тонна ар кандай жүк жеткирилген.

Операциянын баштапкы баскычында ыкчам топто элүү чакты гана аскердик көлүк: атап айтсак, чабуулчу Су-25, Су-24 жана Су-34 бомбалоочулары, Су-30СМ истребители, Ми-24 жана Ми-8АМТШ тик учактары эле болгон. Мындан тышкары, Хмеймимге ондогон май куюучуларды өтө тездик менен алып келишкен.

Учкучтар жана техникалык персонал КИМБ деп аталган чакан модулдук вагондорго эки же үчтөн жайгаштырылган. Негизи булар — бардык тиричилик шарттары бар, кондиционер жана суу түтүктөрү орнотулган металл контейнерлер. Жанына мобилдик наавайкана, кир жуучу жана үтүктөөчү жайлар, саатына он киши жууна ала турган мончо орнотулган. Көп өтпөй ашканалар, клуб, спорттук аянтчалар жана ал түгүл, авиабазанын тарыхына арналган чакан музей да пайда болгон.

"Ал жакта ээн аэродром жана аба кыймылын тескеген кызмат эле калыптыр болчу, — дейт авиабазага иш сапары менен барып келген Аскердик-өндүрүштүк комплекстин коллегиясынын алдындагы эксперттик кеңештин мүчөсү Виктор Мураховский. — Учуш жана конуштун чакан залын сактап калышкан, бирок ал кошумча роль ойнойт. Негизги имараттарды кайра куруп чыгышты. Учуп-конуу тилкеси оңдоп-түздөлүп, кеңейтилди. Азыр аэродром оор типтеги учактарга, ал тургай, стратегиялык авиацияга дейре кабыл алууга жөндөмдүү. Хмеймимди дүйнөнүн башка аймактарына, маселен, Африкага учуу үчүн да ортодогу пункт катары колдонулганы бир топ мааниге ээ".

Батыш Россиянын Сириядагы аскердик ийгиликтерин биринчи жолу моюнга алды

Бекем чеп

Объекттин коопсуздугуна өзгөчө көңүл бөлүнгөн. Сирияга ыраактан аракет этүүчү С-400 зениттик ракеталык системалары, жакындан аракет этүүчү "Тор-М2" комплекстери жана "Панцирь-С1" зениттик ракеталык-замбиректик комплекстери жеткирилген. Абадан коргонуу базалары 20 чакырымдан 250 чакырымга чейинки аралыктан абадагы буталардын бардык түрүн жок кыла алат.

"Хмеймимде эшелондоштурулган абадан коргонуу тутуму түзүлгөн, — деп түшүндүрөт Мураховский. — Ар кандай аралыктагы жана ар кыл типтеги каражаттар пайдаланылат. С-400 зениттик ракеталары, "Тор" зениттик-ракеталык комплекстери жана "Панцирь" зениттик ракеталык-замбиректик комплекстери дайым аскердик нөөмөт өтөйт. Мындан тышкары, ЗУ-23 зениттик артиллериялык түзүлүштөрү бар. Чалгындоо, мээлөө жана бута көрсөтүүгө абадагы бардык, кичине өлчөмдөгү учкучсуз аппараттар, реактивдүү дүрмөттөр, анын ичинде колго жасалгандарын да таба ала турган радиолокациялык станциялар жооп берет".

Сириядагы чыр: АКШ Россиянын "колу канган малынганын" айтты

Авиабазанын коргоо тутумунда эки периметр бар. Тышкы периметрде россиялык аскерлер Сириялык араб армиясынын жоокерлери менен биргеликте көзөмөлдөйт. Ичкиси чет элдиктерди киргизбейт. Коопсуздукту учкучсуз авиация да камсыз кылат. Хмеймимди абадан бир убакта жана күнү-түнү ондогон учкучсуз учуучу аппараттар кайтарат.

Тышкы дүйнө менен байланыш бирдиктүү системага кошулган УКВ-радиостанциялардан спутниктик комплекстерге чейинки бардык жеткиликтүү каражаттар түзүлөт. Бул система өз кезегинде Аскердик башкармалык борборуна коюлган.

"Топтун командачысы жана аскердик башкармалык штабы Москвадагы Коргоо башкармалыгынын Улуттук борбору менен түз байланышта, — деп тактайт Мураховский. — Командачынын Ирактагы коалициялык топтун өкүлдөрү менен деконфликтация линиясы бар. Бул америкалыктар менен түзүлгөн Сириядагы инциденттердин алдын алууга мүмкүндүк берген келишим".

Сириялык курорт

Сириядагы авиабазаны жабдуу үчүн жүктөрдү деңиз жана аба жолу аркылуу ташып келишкен. Бир нече ай аралыгында кеме жана транспорттук учактардын тобу келген. Иштер айыгышкыс жарандык согуш убагында жана катаал климаттык шартта жүрсө да россиялык адистер кыска убакыт ичинде дүйнөдөгү заманбап жана бекем корголгон аскердик объектилердин бирин курууга үлгүрүштү.

Ушул тапта авиабаза учактардын бардык түрлөрүн, анын ичинде ыраактан бомбалоочу Ту-22М3, Ту-95 жана Ту-160 стратегиялык ракета ташуучуларды да кабыл алууга даяр. Аэродромдо бир убакта ондогон учуучу аппараттарга борборлоштурулган май куюучу системаны түзүп, авиациялык техника үчүн бекем корголгон калкалануучу жай курушкан.

Серепчилердин баамында, Хмеймим азыркыга карганда алда канча көп учактарды батырып, аскердик иштерге даярдоого жөндөмдүү. Ал тургай, террордук топторго сокку урулган согуштук аракеттер күч алып тургандагы маалдагыдан да көп учак жайгаша алат.

"Армата" экспортко чыгат: россиялык жаңы Т-14 танкын биринчи ким алат?

"Учактарды ишенимдүү калкалануучу жайларда жашырууга болот, — деп баса белгилейт эксперт. — Атайын имараттарда күйүүчү май, ракета, курал-жарактардын кору сакталат. Башкача айтканда, ракеталык-артиллериялык куралдарды ташуу үчүн бардык зарыл техника бар. Жарандык согуштун эң оор убактарында учактар суткасына толук курал жабдык менен бир нече ирет каттам жасаганы белгилүү".

Тылдык камсыздоо жагынан россиялык аскерлерге кыйла жайлуу шарттарды түзүп беришти. Негизинен сырттан алып келинген азык-түлүктөр менен тамактанышат, бирок рационго катуу санитардык көзөмөл менен жергиликтүү азыктар да кошулат.

Сирия өкмөтү тарабынан Россияга бөлүнгөн жаңы жер тилкеси эң оболу медициналык-ден соолукту чыңдоочу комплексти курууга багытталган.

"Борборду Сириядагы кызматтык сапардагы аскер кызматкерлери эле эмес, дегеле Россиянын Куралдуу күчтөрү да пайдаланышы мүмкүн, — деп белгилейт Мураховский. — Биздин аскерлер үчүн чет элдик курорттор жабык экени анык эмеспи. Ал эми Латакиянын сириялык жээги — бейиштин төрү. Бул жакка Араб эмирлигинен да келишет. Жергиликтүү калктын бул комплекске келери күмөн, алардын деңизде эс алууга ансыз да мүмкүнчүлүгү көп".

"Искандерлер" РФтин деңиз чегин коргомокчу. Себеби эмнеде?

Кандай болсо да, бир нече ангар жана терминалы бар чакан аэродромдон турган Хмеймим авиабазасы беш жыл аралыгында көчөлөрү, аянтчалары, ал түгүл сейил багы да бар чыныгы калаага айланды.

Көчөлөргө сириялык операциялардын баатырлары же аскердик жетекчилердин, атап айтсак, Сирияда окко учкан Россиянын баатырлары генерал Валерий Асапов, учкучтар Олег Пешков жана Роман Филиповдун, СССР баатыры, армия генералы Василий Маргеловдун ысымдары ыйгарылган.

* Россия жана бир катар өлкөлөрдө ишмердигине тыюу салынган террордук уюм

279
Белгилер:
коргонуу, техника, учак, Аскер, курорт, база, Хмеймим авиабазасы, Сирия, Россия
Тема боюнча
АКШ Сирияны колдоого алган Россия менен Кытайды жазаламай болду. Видео
Армениянын премьер-министри Никол Пашинян менен Азербайжандын президенти Илхам Алиев. Архив

Армения менен Азербайжандын башчылары телеэфирде катуу билдирүү жасашты

96
(жаңыланган 01:15 30.09.2020)
Пашинян жаңжалга Түркиянын аралашканын сындап чыкса, Алиев аталган өлкө Азербайжанга моралдык гана колдоо көрсөтүп жатканын билдирди.

БИШКЕК, 30-сен. — Sputnik. Армениянын премьер-министри Никол Пашинян менен Азербайжандын президенти Илхам Алиев "Россия 1" телеканалынын "60 минут" программасынын эфиринде Тоолуу Карабахтагы жаңжал тууралуу бири-бирине комментарий беришти.

Маанилүү билдирүүлөрү:

  • Илхам Алиев Азербайжан тараптан 11 жай тургун, анын ичинде эки жаш бала каза таап, аскерлер дагы набыт болгонун билдирди. Мындан улам Баку тийиштүү жооп кайтарганын айтты;
  • Никол Пашинян Түркия Карабахтагы жаңжалга кадимкидей аралашып, жадагалса Түркиянын жогорку даражалуу адамдары аскердик аракеттерди жетектеп турганын билдирди;
  • Алиев Түркия Ереван менен болгон жаңжалга катышып жатканы туурасында маалыматты четке кагып, "фейк" деп атады;
  • Пашинян армян элине коркунуч жаралып жатканын айтып, дүйнөлүк коомчулукту Баку менен Анкаранын аракеттерин талкуулоого жана Түркияны "Түштүк Кавказдан кетүүгө" аргасыз кылууга чакырды.
  • Алиев Армениянын талаптары Карабах боюнча сүйлөшүүгө ылайыксыз деп атады. Ал "Армениянын премьер-министри "Карабах — бул Армения, ошону менен чекит коюлушу керек" деп ачык эле айтууда. Мындай учурда кандай сүйлөшүү процесси тууралуу кеп кыла алабыз?" — деди;
  • Пашинян Карабахтагы жаңжалга түркиялык учактын катышканы көрүнүп турган факт экенин айтты;
  • Алиев Түркия Азербайжанга моралдык гана колдоо көрсөтүп жатканын билдирди.

Кыргызстан Азербайжан менен Армениянын жаңжалы боюнча позициясын билдирди

Карабахтагы жаңжал

27-сентябрга караган түнү Армения менен Азербайжан чектешкен аймактагы өзүн-өзү эркин деп жарыялаган Тоолуу Карабах Республикасында аскердик кагылышуулар башталган. Мунун келип чыгышына тараптар бири-бирин күнөөлөп жатат. 28-сентябрь күнү эртең менен эки тараптан тең жүздөгөн аскерлер жарадар жана каза болгону айтылды. Армения өз аймагында аскердик абал жарыялады.

Белгилей кетсек, Карабах чыры 1988-жылдын февраль айында башталган. Анда Карабах автономдук облусу Азербайжан ССРинин курамынан чыгарын жар салган. 1992-1994-жылы куралдуу тирештин жыйынтыгында Азербайжан Карабахты колдон чыгарган. 1992-жылдан бери бул кырдаалды тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча Европадагы Коопсуздук жана кызматташтык уюмундагы (ЕККУ) Минск кеңешмесинин алкагында сүйлөшүүлөр жүрүп келет. Анда Азербайжан өз аймагынын бүтүндүүлүгүн көздөсө, Армения сүйлөшүүлөргө аралаша албаган Карабах Республикасынын кызыкчылыгын коргойт.

96
Белгилер:
Жаңжал, Тоолуу Карабах, Армения, Азербайжан
Тема боюнча
ЖККУ Карабахтагы абал боюнча тынчсыздануусун айтты. Башкы катчынын билдирүүсү
Карабахтагы абалдын курчушу Кавказдагы чырга Россияны аралаштыруу аракетиндей...
Тоолуу Карабахтагы Тертер шаары

Карабахтагы абалдын курчушу Кавказдагы чырга Россияны аралаштыруу аракетиндей...

97
(жаңыланган 22:30 29.09.2020)
Тоолуу Карабахтагы куралдуу тирештин курчушу, Баку менен Еревандын ортосундагы көп жылдан берки саясий тиреш бүгүн үчүнчү күчтөр тарабынан кара ниеттерин ишке ашыруучу курал катары пайдаланылууда.

Беларусь, Сирия, "Түндүк агым – 2" долбоору жана геосаясий тирештердин башка жерлеринен күч жана каражаттарын алагды кылуу максатында Россияны Кавказдагы чоң согушка тартууга аракет жүрүп жаткандай. Карабахтагы абал жаатында аскерий баяндамачы Александр Хроленконун макаласынан окуңуздар.

Жаңжалдын түздөн-түз катышуучулары – Баку жана Ереван билип туруп же аргасыз Москваны ыңгайсыз абалда калтырып, КМШ жана ЖККУнун коопсуздук тутумун кыйратууда.

Тоолуу Карабах: Азербайжан менен Армения согушту токтотуп, кепке келеби. Видео

Кавказда жеке кызыкчылыктары бар бир катар батыш өлкөлөрүнүн "күчтөрүнүн тышкы проекциясына" байланышкан геосаясий тобокелдиктер да бар. Тоолуу Карабахтын көйгөйлөрү согуш жолу менен чечилбейт. Жөнгө салуунун бул постулатына жаңжалдашкан эки тарап тең – Азербайжан жана Армения (сүйлөшүүлөрдүн тарабы болуп саналбаган, жарыяланбаган Тоолуу Карабах Республикасынын кызыкчылыктарын коргогон жак) да макул. Ошондой эле ОБСЕнин үч өлкө – Россия, АКШ жана Франция тең төрагалык кылган Минск тобуна да бул белгилүү.

Сүйлөшүү процесси жай жана татаал өтүүдө, бирок 27-сентябрда оор артиллерия, танк, ракеталык комплекс жана сокку уруучу авиацияны колдонуу менен активдүү согуштук аракеттерге өтүү үчүн объективдүү себептер жок эле.

Душмандын талкаланган танктарынын тасмасын чагылдыруу жаатындагы Армения менен Азербайжандын аскердик мекемелеринин "мелдеши", эки тараптын жоготуулары туурасындагы коркунучтуу статистикага Россия катуу кейип, армениялык жана азербайжандык элге чын дилден көңүл айтат.

Согуштук аракеттер объективдүү түрдө жаңдалдашкан тараптардын эч бирине пайдасыз. Дагы күчөй бере турган болсо, аягы эч күтүлбөгөндөй кесепеттерге алып келиши ыктымал. Чет өлкөлүк тынчтык орнотуучулар киргизилип (коопсуз аймактар түзүлүп) же абал кескин курчуп кетсе, Түштүк Кавказда ЖККУ өлкөлөрүнүн (эң оболу Россиянын) жана НАТОнун (Түркия кыйытып жаткандай) катышуусунда кеңири масштабдагы согуш тутанып кетиши мүмкүн. Эске салсак, азербайжан-армяндар аралаш жайгашкан калктуу аймакта жаңжал 1988-жылы чыккан. Ошол убакта Тоолуу Карабах автономдук облусу Азербайжан ССРинин курамынан чыкканын жарыялаган.

Биринчи баскычта тынчтык орнотуучулардын ролун СССР ИИМ Ички күчтөрү аткарган. Алар үч жыл аралыгында активдүү куралдуу тирешти басып тура алган.

Советтер Союзу ыдыраган соң жана Ички күчтөр чыгарылгандан кийин салгылаш дагы күч алып, 1994-жылы Азербайжан Тоолуу Карабахтын басымдуу бөлүгүн жана ага чектеш жети райондун көзөмөлүн колдон чыгарган.

Жаңжалды тынч жөнгө салуу боюнча сүйлөшүүлөр 1992-жылдан тарта ОБСЕнин Минск тобунун алкагында жүрүп, ал эми аймакта куралдуу тиреш улам тутанып, кайра басылып келген.

Кыргызстан Азербайжан менен Армениянын жаңжалы боюнча позициясын билдирди

Координаттардын жаңы тутуму

Тоолуу Карабахтагы согуштук аракеттердин жүрүшүнөн бири-бирине коошпогон маалыматтар түшүүдө. Азербайжан менен Армения жаңжалдын ырбап кетишине бири-бирин айыптап, куралдуу чагымчылыктарга гана жооп берип жатышканын айтышат. Мындан улам Азербайжанда дүйшөмбү күнү жарым-жартылай мобилизация жарыяланды. Президент Ильхам Алиев республиканын бир катар калааларында жана аймактарына аскердик абал киргизген. Арменияда андан бир күн оболу жалпы мобилизация жана аскердик абал жарыяланган.

Азербайжан бийлигинин маалыматы боюнча, 27-сентябрда армениялык күчтөр "коопсуздук кемери" деп аталган жети айылды калтырышкан (совет убагында Азербайжан ССРинин бул аймагы Тоолуу Карабах автономдук облусуна караган эмес. 1990-жылдардын башында армениялык күчтөрдүн көзөмөлүндө калган).

28-сентябрдын таңында таанылбаган Тоолуу Карабахтын президенти Араик Арутюнян: "Биз позициябызды жоготтук, дагы жоготушубуз мүмкүн, бирок биз кайрадан позициябызга ээ болобуз" деди. Позициялык салгылаштар уланууда. Тараптардын эч биринин жапырт артыкчылыгы байкалбайт.

БУУнун Коопсуздук кеңеши Карабахтагы абалды талкуулай турганы айтылды

Согуштук кубаттуулуктагы залптык октун реактивдүү тутумун жана "Искендерлерди", сокку уруучу авиация жана учкучсуздарды пайдалануу менен Баку да, Ереван да бирдей даражада "тарыхий акыйкаттыкты калыбына келтирүүгө" даяр. Согуштук аракеттердин ар күнү жаңы курмандыктарга жана кыйроолорго алып келет.

Түзүлгөн кырдаалда 27-сентябрда ким биринчи болуп оор артиллерия жана танктан ок атканы, согуш талаасындагы ыкчам искусство жаатында ким үстөмдүк кылары эми принципиалдуу маселе эмес. Башкысы – Тоолуу Карабахтын чек арасындагы тирешти токтотуу, сүйлөшүүлөргө кайтуу, адамдардын өмүрлөрүн сактоо. Союздук милдеттенмелер жөнүндө да унуткарбоо абзел.

Эгер Баку жана Ереван өздөрүн Москванын союздашы катары эсептешет. Алар россиялык позицияны эске алып, өз ара мамиленин азыркы тутумун жана регионалдык коопсуздук системасын кыйратуунун кесепеттерин боолголоого тийиш.

Карама-каршылыктардын татаал комплексин, куралдуу тирештин тараптарынын салмактуу аргументтери жана себептерин эске алган күндө да Россияга Кавказдагы согуштун зарылдыгы жок. РФ Тышкы иштер министрлиги Тоолуу Карабах жаңжалынын тараптары "атышууну тезинен токтотууга" чакырды. Эки жак тең эстерине келип, аймакта коалициялык топтун катышуусундагы кеңири масштабдуу согуштук эскалацияга жеткиришпейт деп үмүттөнөм. Анан калса, Карабах жагдайына эл аралык реакция жалпысынан конструктивдүү. Европа биримдигинин өлкөлөрү, АКШ, Иран тынчсызданып, ортомчулук кызматтарын сунушташат. Күч колдонулган сценарийдин өнүгүшүн Түркия президенти Режеп Тайип Эрдоган гана, бирок сөз жүзүндө гана колдоодо.

Ал түгүл согушчул Анкара да Түштүк Кавказдагы кооптуу оюнда жогото турганы бар. Арменияга чабуул жасалса, ЖККУнун жообунан, башкача айтканда, Россия менен согуштан кача алышпайт (бул Кипр менен Греция эмес). Дегеле, кан күйгөн оттун негизги буюртмачысы жана демилгечиси ким?

ЖККУ Карабахтагы абал боюнча тынчсыздануусун айтты. Башкы катчынын билдирүүсү

Таң каларлык кыраакылык

Окуяларды жана Вашингтондун аларга расмий реакциясына алдын ала көрөгөчтүк кылуу менен АКШнын Азербайжан жана Армениядагы дипломатиялык өкүлчүлүктөрү 25-сентябрда өз жарандарын жагдайдын курчуп баратканы тууралуу эскерткен.

Армениядагы АКШ элчилиги Тоолуу Карабахты, Дилижан улуттук паркынан түндүккө карай аймактарга, Тавуш облусундагы Грузия чек арасына чейин барбоону өтүнгөн.

Ошол эле күнү Азербайжандагы АКШ элчилиги өз жарандарын Абшерон жарым аралынан тышка чыкпоого чакырып, армян-азербайжан чек араларындагы тилкелердеги абалдын курчушуна байланыштырган. Балким, бул – жөн гана дал келүү эмес, татаал саясий-аскердик комбинациясынын кесепети.

Карабах чыры: Түркия Азербайжанга жан үрөсө, РФ эч кимди кийлигишпөөгө чакырды

Кошмо Штаттардын Россия чек араларындагы экономикалык жана аскердик чөйрөдө үстөмдүк кылуу далалатына Кавказ жана башка аймактардагы орто интенсивдүүлүктөгү пландалган куралдуу жаңжалдардын түрмөгү кыйла шайкеш келет.

КМШ өлкөлөрүнүн тургундарына алар жан тартпайт, ал эми россиялык ресурстар кепилденген түрдө согуш коркунучун жоюуга багытталган. Башкача айтканда, Москванын дүйнөнүн бөлөк бөлүктөрүндө Вашингтон менен атаандашууга күчү жана каражаты азая түшөт. Тоолуу Карабах жаңжалынын күчөшү Россияга көйгөй жаратып, ал эми АКШнын улуттук кызыкчылыктарына толук төп келүүдө.

97
Белгилер:
Чыр-чатак, согуш, Россия, Азербайжан, Армения, Тоолуу Карабах
Тема боюнча
Арменияда эркектерге өлкөдөн чыгууга чектөө коюлду