Жо Байденди колдогон шайлоочулар Нью-Йорк шаарында. Архивдик сүрөт

Орус хакерлери бери жакта эле калат: АКШда чыныгы бийликти ким ээледи?

574
(жаңыланган 15:12 14.11.2020)
Бул жолу Америкадагы шайлоо айтылуу "орус хакерлерсиз" өттү көрүнөт. Трансулуттук корпорациялар өздөрү эле аткара алышты.

Жаңы президентти америкалыктарга Google менен Facebook тааныштырды, ал эми Жефф Безоско таандык The Washington Post басылмасына жарыяланган Билл Гейтстин макалалары жалпы америкалык "көрсөткүчтөр" макамына ээ болду. Шайлоого IT тармагынын таасири туурасында Виктория Никифорова ой толгогон.

"BigTech колдоп турбаса, шайлоодон утуп чыкканың болбойт дешти мага. Келгиле ансыз деле мүмкүн экенин аларга эртең көрсөтөлү", — деп кайрылган шайлоо алдында Дональд Трамп өз тарапташтарына.

Эртеси күнү – олуттуу административдик ресурстарга бекитилген маалыматтык технологиялар ага каршы иштеп киргенде президенттин айтканы туура эмес болгону түшүнүктүү болгон.

Ондогон миллион америкалыктардын пикирине, топ-топ бюллетень салуу жана "маркумдардын добуш беришине" байланыштуу сансыз жаңжалдарга карабастан, бүгүн алдыңкы маалымат каражаттары менен биргелешкен интернет-платформалар Жо Байденди Кошмо Штаттардын президенти катары жарыялап койду.

Атаандаштарын шайлоодогу көз боёмочулукка айыптаган президент Трамп сүйлөп жатканда телеканалдардын өчүрүлүшү демократиялык жол-жоболорду шылдыңдоонун жеткен чеги болду.

Соңку айларда IT-корпорациялардын лидерлерин улам АКШ конгрессине жана сенатка сүйрөп келишти, суракка алып, отчёт берүүнү талап кылышты. Негизи Цукербергге (Facebook), Дорси (Twitter), Пичаиге (Google) республикачылар асылса жарашар эле, анткени акыры Трамп менен анын тарапташтарын дал социалдык медиа максаттуу түрдө атайын тепкиге алган. Бирок иш жүзүндө таптакыр башкача.

Конгрессмен-демократтар интернет-платформа жана социалдык медиа ээлерине саясий атаандаштарынан да кем эмес каарын төгүшөт. Республикачылар BigTech топтомун цензурага, ал эми демократтар рынокту монополиялаштырууга айыптады.

Республикачылар мыйзамдын телекоммуникациялар жөнүндөгү 230-бөлүмүн жокко чыгаруу менен опузалашат. Бул операторлорду алардын платформасында жайгашкан ар бир контентке жооптуу кылат. Каалаган колдонуучу каалаган IT-корпорацияны сотко бере алат, ал эми андай доо арыздар (көп болору белгилүү эмеспи) аларды банкроттукка кептейт.

Демократтар IT-корпорацияларга антимонополиялык мыйзамды колдонууну каалашат. Жай жана ыкчам эмес, бирок бул мыйзам чындап эле рынокто диспропорциялуу түрдө чоң үлүштү тартып алган корпорацияларды майдалоого мүмкүндүк берет. Антитресттик мыйзам өз убагында Рокфеллердин мунай бизнесин да, IBM корпорациясын да талкалаган. Шайлоодо кыл чайнашкан ар башка партиялардагы америкалык саясатчылар түшүнүксүз себептерден улам IT-корпорацияларга каршы бириге калышты. Эмнеликтен мындай болуп калды?

Өткөн жыл Кошмо Штаттардагы бийлик тутуму кандай өзгөргөнүн элестүү көрсөтүп берди. Бүт дүйнө көз алдында президент Трамп өлкөнүн көзөмөлүн колдон чыгарды. Бул убакыт бою жалпы америкалык (көбүнесе дүйнөлүк) күн тартибин IT-гиганттар түзүп келген. Социалдык медиа Трампты элге жаман көрсөтүп, анын тарапташтарын кодулап, Black Lives Matter протесттерин шыкактаган.

Жер-жерлерде Гейтс, Безос, Цукербергдин "көрсөтмөлөрү" Демократиялык партиялардан чыккан мэр жана губернаторлор тарабынан аткарылып жатты. Президент өлкөнү башкаруу процессинен таптакыр эле четте калган. Анын түз көрсөтмөсүнө баш иймек түгүл Нью-Йорк мэри өз шаарынын көчөлөрүндөгү ызы-чууну шыкактап жана кубаттаган. Ал эми Сиэтлдин мэри Трамптын тартипке келтирүү талабына жооп катары Twitter баракчасына: "Бункериңде отура бер!" – деп жазган.

Ноябрдагы шайлоо бул багытта эч нерсени өзгөртө албады. Жо Байден дагы бийликтин бардык рычагдарынан ажыратылган, декоративдик ролду гана ойногон президент-марионетканын ролуна эң ылайык келет.

Жер-жерлерде мэр жана губернаторлор өз күч жана жөндөмдөрүнө жараша башкарышат. Ал эми аларды Дублинде каттоосу бар трансулуттук компанияларга ээлик кылган кайдагы түшүнүксүз мультимиллиардерлер, же алардын аркасындагы андан да булганган адамдар тескемекчи.

Кошмо Штаттардын президентине, дегеле америкалык саясатчылардын жалпы классына башкаруунун бул эки кабат схемасында орун жок. Дал ушул нерсе партиялык ориентациясына карабай америкалык конгрессмен жана сенаторлорду катуу чочулатат. Алардын баары капыстан өздөрүн ашыкча топ катары сезе түшүштү.

Тегин жерден америкалыктар орус хакерлерин унутта калтырышпаптыр. Көрсө, кириллицадан айырмалантпай программалык код жазган фейктер жөнөкөй жана түшүнүктүү коркунуч гана экен.

Улуттук мамлекеттердин атайын кызматтары дайым бири-бирине ыпластыктарды жасап келишет. Бирок IT-корпорациялардын таасиринин эбегейсиз деңгээлин ушундан билиңиз, бардык улуттук мамлекеттерди алардын атайын кызматтары, саясатчылары, аткаминер, лоббисттери менен бирге, ал түгүл өлбөс Нэнси Пелосини да буттан чалып кое алат.

Жеке бизнесте идеология жок дегенге карабастан интернет-корпорациялар белгилүү жана түшүнүктүү саясий программаны бүт дүйнөгө таңуулоодо. Анын маңызы – ак жуумал көпчүлүктүн укугун бузууда, радикалдуу жашыл программада, деиндустриализация, деулутташтарууда, дүйнө жүзү боюнча эч бүтпөгөн "маданий" согуштарды тутантуу аракетинде.

Жөнөкөй демилгелер эбак өздөрүнүн басылмасын жана татаал курулган саясий цензура тутумун түзгөн. Бул күн тартиби бардык өлкөлөргө, бардык континенттерге жеңил көчүрүлүп, аткарылууда. Кээде күлкү келтирерлик, Япониянын тургундары Black Lives митингдерине жапырт чыгууда. Алар кайда, кызыл терилүүлөрдү басмырлоо кайда?! Ошондой эле ийгилик менен бийликтин эки кабат тутумун киргизүүгө болот. Бүгүн Кошмо Штаттар ага сыноо полигону болуп берди.

Интернетке улуттук көзөмөлдүн сынчылары IT-империялардын жеке макамына кайрылат. Социалдык медианын кожоюндары өз "дүкөнүндө" каалаган эрежелерин орнотууга акысы бар имиш. Бирок алардын ишмердигинин монополиялык мүнөзү интернет-гиганттардын кожоюндарына миллиарддаган адамдардын эркин оюн жана каалаган, ал тургай мыкаачылык демилгелерди таркатууну цензуралоого жол берет.

Кезегинде "Фелькишер Беобахтер" (германиялык Völkischer Beobachter – "Элдик баяндамачы", экинчи дүйнөлүк согуш убагында чындыкка коошпогон маалыматтарды жарыялоого жол берилсе да, нускасы арбыгандан арбыган басылма) да өтө эле жеке гезит катары ишин баштаганын эстен чыгарбайлы.

574
Белгилер:
хакерлер, Россия, шайлоо, президент, АКШ
Тема боюнча
АКШдагы шайлоо: Башкы прокуратура айтылып жаткан мыйзам бузууларды иликтейт
Эмне себептен Путин Байденди куттуктай элек. Кремль себебин айтты
Футболчу Диего Марадона кесипкөй бокстун эки салмак боюнча дүйнө чемпиону Сантос Ласьяр менен 1996-жылы бокс беттеши учрунда. Архив

Соцтармак Марадонанын бокстагы дебютун эскерди. Видео

47
Беттештен бир күн мурда мушкерлер салт катары таразага түшүшүп, Марадона атаандашынан 14 килограммга оор болгон.

БИШКЕК, 27-ноя. – Sputnik. Диего Марадона 1996-жылы бокс спортунда өз күчүн сынап, досу, кесипкөй бокстун эки салмак боюнча дүйнө чемпиону Сантос Ласьяр менен рингге чыккан. Бул тууралуу World Boxing Council (Дүйнөлүк бокс кеңеши) уюму футболчунун бокстагы дебютун эскерип, анын беттешиндеги үзүндүлөрүн Instagram баракчасына жарыялады.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от World Boxing Council (@wbcboxing)

Марадона ошол кезде өзү ойногон "Бока Хуниорс" футбол командасынын кийимине түспөлдөш көк-сары түстөгү чолок шымчан мушташкан. Атаандашы Ласьяр WBA (Дүйнөлүк бокс ассоциациясы) уюмунун титулу үчүн түштүк африкалык Питер Матебуланы уткандан кийин 15 жылдан соң рингге чыккан.

Маалыматтарга ылайык, беттештен бир күн мурда мушкерлер салт катары таразага түшүп, Марадона (75,3 килограмм) атаандашынан (61,45 килограмм) 14 килограммга оор болгон.

Тамашалуу маанайдагы беттеш үч раундга созулуп, айрым жеринде боксчулар бири-бирине эмес, калыска чабуул жасап, соккулашкан. Беттештин соңунда легендарлуу футболчу топту бут менен ойноонун керемет ыкмаларын жасап, көрүүчүлөрдүн көңүлүн көтөргөн.

Эске салсак, Диего Марадона 25-ноябрда 60 жаш курагында Буэнос-Айрес шаарынан анча алыс эмес жайгашкан Тигре шаарындагы жашап жаткан үйүндө жүрөк кемтиги оорусунан улам көз жумган.

Аргентинанын президенти бул кайгылуу окуяга байланыштуу үч күндүк аза күтүү күнүн жарыялаган.

47
Белгилер:
эскерүү, бокс, Диего Марадона
Тема боюнча
Легендарлуу футболчу Диего Марадона көз жумду
Көчөдө бараткан адамдар. Архив

COVID-19га кабылган эркекте кийин төшөк маселесинде көйгөй жаралышы мүмкүн

108
Адистин айтымында, коронавирус аялдарга караганда эркектерге көбүрөөк кыйынчылыктарды жаратат.

БИШКЕК, 27-ноя. — Sputnik. Эркектин тукум улоо органдарындагы ACE2 деп аталган рецепторлор организмге коронавирустун кирип кетишине көбүрөөк себепкер болот. Мындан улам COVID-19дан сакайгандан кийин эркектердин жыныстык жашоосунда көйгөйлөр жаралышы мүмкүн экенин Sputnik радиосунун эфиринде эндокринолог Зухра Павлова билдирди.

"Коронавирус аялдарга караганда эркектерге көбүрөөк кыйынчылыктарды жаратары байкалууда. Бир нече иликтөөлөрдүн жыйынтыгын карап көрсөк, коронавирустан айыккан соң эркектерде тестостерон гормонунун бөлүнүшүндө көйгөйлөр жаралат экен. Мындан улам алардын тукум улоо функцияларында түйшүк жаралышы ыктымал", — деди дарыгер.

Тестостерон гормонунун эркектин жашоосунда мааниси чоң. Бул гормон жетиштүү кезде эркектин энергиясы ашып-ташып, кандай иш баштабасын майын чыгара жасайт. Тестостерондун жардамы менен эркекке сакал-мурут өсөт, булчуң эт толот, кандын курамы жакшырат. Эң негизгиси — эркектин бел суусунун иштелип чыгышына, тагыраагы, тукум улоосуна шарт түзүлөт.

Ошондой эле тестостерон акыркы изилдөөлөр боюнча вирустук инфекцияларга туруштук берүүдө маанилүү роль ойнойт. Анын деңгээлинин төмөн болушу респиратордук инфекция, сасык тумоо, сезгенүү, жүрөк-кан тамыр ооруларынан жана кан басымдын көтөрүлүшүнөн улам өлүм коркунучу жогорулашы мүмкүн экени айтылып келет.

108
Белгилер:
кесепет, коронавирус, эркек, тестостерон
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус
Тема боюнча
Коронавирус эркектин сексуалдык каалоосун жок кылат. Жаңы изилдөө
Адис: коронавирус сасык тумоо менен грипптин катарына кошулуп келе жатат
АКШ долларлары. Архив

Тыным албай... Улуттук банк ноябрдан бери долларды тогуз жолу сатыкка чыгарды

10
(жаңыланган 10:40 27.11.2020)
Улуттук банктын алтын-валюта запасы сомдун курсун кармап турууга, ошондой эле валюта базарындагы өзгөрүүлөрдү турукташтырууга мүмкүндүк берет.

БИШКЕК, 27-ноя. — Sputnik. Кечээ, 26-ноябрда, Улуттук банк америкалык валютанын курсун турукташтыруу үчүн 5,8 миллион доллар сатты. Бул тууралуу мекеменин сайтында кабарланды.

Ушуну менен чет элдик валюта ноябрь айында тогузунчу ирет сатылды. Интервенция биринчи жолу 12-ноябрда өткөрүлүп, башкы банк 26,8 миллион доллар саткан. 

Ушул жумада каржылык көзөмөлдөөчү орган 24-ноябрдан 26-ноябрга чейин үч күн катары менен валюта сатты.

Натыйжада айдын башынан бери 67 миллион 550 миң доллар сатылды. Соңку аракеттердин аркасы менен сатып алуу үч тыйынга жогорулады.

Эскерте кетсек, 11-ноябрда доллардын наркы 83,94 сомду (сатып алуу) жана 84,33 сомду (сатууну) түзүп, ошол жуманын аягында 84,9га (сатуу) жеткен. Азыр сатуу курсу ушул көрсөткүчтү кармап турат.

Улуттук банктын алтын-валюта запасы (эл аралык валюта запастары) сомдун курсун кармап турууга, ошондой эле валюта базарындагы өзгөрүүлөрдү турукташтырууга мүмкүндүк берет. Резервдин көлөмү дээрлик 3 миллиард сомду түзөт. Бул товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн алдыдагы алты айлык импорту үчүн жетиштүү деп саналат.

10
Белгилер:
сатуу, валюта, курс, Улуттук банк, Кыргызстан
Тема боюнча
Доллар курсу ооздукталбай... Улуттук банк кайра интервенция жасады
КР экономикасын 2021-жылы эмне күтүп турат? ЕАБРдин сценарийи