Молдованын экс-премьер-министри жана Действие и солидарность партиясынын лидери Майя Санду

Молдованын президенти Додон шайлоонун экинчи турунан дагы жеңилүүдө

148
(жаңыланган 10:27 16.11.2020)
Жекшемби күнү президенттик шайлоонун экинчи туру өтүп, Сандунун атаандашы учурдагы өлкө башчы Игорь Додон болду.

БИШКЕК, 16-ноя. — Sputnik. Молдованын экс-премьер-министри жана "Действие и солидарность" партиясынын лидери Майя Санду өлкө президенттигине болгон шайлоонун экинчи турунда дагы алдыда бара жатат. Бул тууралуу РИА Новости жазды.

Жекшемби күнү Молдовада президенттик шайлоонун экинчи туру өттү. Анда Сандунун атаандашы экинчи мөөнөткө шайланууга ниеттенген Игорь Додон болду.

Жыйынтыгында шайлоочулардын 56,28 пайызы Сандуну колдосо, 43,72 пайызы Додонго добуш берген. Азырынча Борбордук шайлоо комиссиясы протоколдордун 98,69 пайызын эсептеп бүттү. Азыр деле АКШ менен Канадада шайлоо участкалары иштеп жатат.

Мыйзам боюнча, шайлоочулардын жарымынан көп добушун алган талапкер жеңүүчү аталат. Экинчи турда шайлоого келгендерге босого чек коюлбайт. Мамлекет башчы төрт жылдык мөөнөткө шайланат.

БШКнын төрагасынын орун басары Владимир Шарбан экинчи тур шайлоонун жыйынтыгына таасир эте турган олуттуу эреже бузуулары жок өткөнүн билдирди.

Ал эми полиция добуш берүү күнү үгүт ишин жасоо, шайлоочуларды сатып алуу жана башка түрдөгү 200гө жакын мыйзам бузуу катталганын кабарлады.

Эскерте кетсек, 2-ноябрь күнкү шайлоодо бир дагы талапкер 50 пайыздан көп добуш ала албагандыктан, Молдовада президенттик шайлоонун экинчи туру белгиленген.

148
Белгилер:
Майя Санду, шайлоо, Молдова, Игорь Додон
Тема боюнча
Президенттик шайлоого катышууну каалагандардын саны 63кө барып токтоду
Нефть казуучу платформа. Архив

Нефтини кайра иштетүү боюнча Кытай АКШдан озуп баратат. Мындан Россия утабы?

2
Пекин нефтини иштетүү жаатында күчтөнүп, бензин менен дизель майына басым жасоодо. Кийинки жылы КЭР бул көрсөткүч боюнча АКШдан озуп өтөт.

Америкалыктар ИДП боюнча да артта калары боолголонууда. Бирок айрым аналитиктердин айтымында, кытайлыктарга пандемия тоскоол болушу мүмкүн. Абалга РИА Новости сереп салды.

Лидердин алмашуусу

КЭРдин мамлекеттик статистика бюросунун маалыматы боюнча, октябрда нефтини кайра иштетүү эки жарым эсеге көбөйүп, суткасына 14,09 миллион баррелге жеткен. Бул тарыхтагы рекорддук көрсөткүч. АКШда бул убакытта болгону 13,5 миллион баррель болчу.

Кытайлыктар муну менен эле токтоп калгысы жок. Кийинки жылдын соңунда нефтини кайра иштетүүчү эки завод ачыларын Эл аралык энергетика комитети ноябрдагы докладында айтты. Өндүрүш негизи 2023-жылы ишке кирет деп пландалган болчу.

Мындан тышкары, жалпы кубаттуулугу суткасына 1,2 миллион баррелге жеткен дагы төрт завод курулуп жатат. Мынча көлөмдү, мисалы, Улуу Британия өзү араң өндүрөт.

Кытай ондогон жылдардан бери бензин менен дизелге болгон суроо-талапты канааттандырууга аракет кылып келет. Эми минтип берекесин көрө баштаганы калды.

"2000-жылдан бери өлкө мунай зат өндүрүүнү үч эсе жогорулатты. 2025-жылга чейин суткасына 20 миллион баррелге чейинки көрсөткүчкө жетет", — деди ТелеТрейд маалымат-аналитикалык борборунун башкы экономисти Марк Гойхман.

Маектеш АКШ өткөн кылымдан бери ээлеп келе жаткан биринчи орундан 2021-жылы эле сүрүлөрүн белгиледи.

АКШнын нефтинин кайра иштетүүчү заводдору мунайдын арзандашынан кийин келген төмөнкү маржиналдуулуктан улам жабылууда. Узап бараткан жылы кара алтын минимумун бир нече ирет жаңылаган. Мисалы, 18-мартта Brent үлгүсү 15 пайызга арзандап, 2003-жылдан бери биринчи жолу баррели 24,52 долларга бааланды.

Мунайга дүйнө жүзүндө да суроо-талап төмөндөдү. Андыктан нефтини кайра иштетүү 1,7 миллион баррелге чейин түштү. Мунун басымдуу бөлүгү дал ушул америкалык заводдорго туура келет. "Айрымдары жабылып, дагы бири модернизициялоого муктаж. Кээсин жыл сайын Мексика куймасынын жээгинен өтчү урагандан кийин калыбына келтирүү керек", — деп оюн улантты Гойхман.

Жашыл энергетика: ким жеңип, ким жеңилет

Кытайдын ийгилигинин дагы бир сыры — коронавирус менен натыйжалуу күрөшү. Бул тууралуу "Алор Брокердин" башкы аналитиги Алексей Антонов билдирди. Анын айтымында, КЭР экономикасы калыбына келип, туруктуулугун көрсөтүп жатса, Европа менен АКШ начарлоонун үстүндө.

Кытайлыктардын нефть иштетүүдө эле эмес, металлургияда да алдыда экени кокусунан эмес. Гойхман ушундай эле тенденция Индияда, Жакынкы Чыгышта да байкалып жатканын белгиледи. Мындай көрүнүш бүгүнкү күндүн талабына жооп бербей калган Батыштын, керек болсо Азиянын да компанияларынын жабылышын шарттап жатат.

Мындан тышкары, АКШ менен Европа акырындап көмүр суутегинен баш тартып, энергиянын альтернативдүү булактарына ыктоодо. Кытай болсо экологиялык милдеттемелерден бош.

"Кошмо Штаттар жашыл энергетикага басым жасап, КЭРди кирдеген өнөр жай аянтчасы катары көрсөтүү далалатында. Экономикалык жактан өнүккөн өлкөлөр жаңылаган ресурстарга өтүүнү башкалардын эсебинен каржылап, аларды "экологиялык салык" төлөөгө да мажбур кылышат. Ак үйдө бул маселе менен саясий лөк, жаңы президент келгенден кийин климат маселелери боюнча атайын өкүл боло турган Жон Керри алпурушмакчы", — дейт Hamilton инвестициялык компаниясынын эксперти Антон Гринштейт.

Нефтиден көз каранды болгон Россия үчүн жашыл сценарий компаниялардын карызга батышын жана кирешенин азайышын шарттайт. "Чийки зат структурасын сактоо менен Россия экономикасы үчүн нефтини кайра иштетүү тармагында АКШнын лидерлиги алда канча пайдалуу", — дейт маектеш.

Марк Гойхман Россия 15-20 жылдан кийин нефтиден түшкөн кирешесинин ордун жаба турган башка булактар тууралуу ойлонушу кажет экенин белгиледи.

Жакынкы аралыкта Кытай мунай затты арбын колдонорун эске алып сырьену ушул багытта экспорттоого басым жасоо зарыл.

Пандемия: азиялык сценарий

Бирок бардык нерсе качандыр бир кезде соңуна чыгат. 2025-жылы КЭРдин өндүргөн продукциясынын көлөмү суроо-талаптан ашып кетиши толук ыктымал. Кытайдын CNPC нефть-газ корпорациясынын маалыматы боюнча, беш жылдан кийин нефть продуктулары суткасына 1,4 баррелге ашык өндүрүлө башташы мүмкүн.

"Азыр кытай нефть өндүрүүчүлөрү тышкы соодадагы чектөөсү үчүн АКШдан өч алып жаткандай. Мындай аракет менен өлкөнүн кадырын арттырууга да жан далбас жасалып жатат", — деп боолголоду Алексей Антонов.

Демек, алдыдагы 3-5 жылга саресеп салып отуруп, нефтини кайра иштетүүчү тармакта эле эмес, экономиканын башкы көрсөткүчү болгон ИДП боюнча да лидердин алмашуусу күтүлүп жатканын болжолдоого болот.

"Пандемияга чейин Кытайда АКШ экономикасын озуп өтүү үчүн беш жыл керек эле. Эми коронавируска каршы майнаптуу күрөшүүнүн негизинде кытайлыктар алдыга эртерээк чыга алышат", — деди Гринштейн.

Ал эми АКШ позициясын алдырууга даярбы? Бул башка маселе. Америка истеблишменти көйгөйдү экономикалык жактан да, дипломатиялык жол менен да чечүүгө аракет жасаган. Бирок ишке ашкан жок. Эми бийликке бизнесмен-президенттин ордуна саясатчы-президент келе турган болду.

Анын үстүнө Кытайда кайра иштетилген мунай затка суроо-талаптын өсүшү эпидемиологиялык абалдын жакшырганынан кабар берет. Бирок экинчи толкун Азиядан кыйгап өтөрү күмөн. Индонезия, Япония жана Түштүк Кореяда оору катталып жатат. Мындай көрүнүш тараза ташын оодарып жибериши мүмкүн.

2
Белгилер:
пандемия, экономика, завод, Мунай, нефть, Россия, АКШ, Кытай
Тема боюнча
Доору бүтүп баратабы? Мунай жаатында эсти оодарчу окуя күтүлүүдө
Россиянын президенти Владимир Путин. Архив

Путин Кыргызстан, Беларусь жана Карабахтагы окуялар боюнча оюн айтты

139
Белгилей кетсек, саммитти быйыл Россия уюштуруп жаткандыктан, жыйын Путиндин жетекчилигинин алдында өтүүдө.

БИШКЕК, 2-дек. — Sputnik. ЖККУга мүчө мамлекеттерде кырдаал жалпы жонунан тынч болгон жок. Бул тууралуу Россиянын президенти Владимир Путин Жамааттык коопсуздук жөнүндө келишим уюмунун саммитинде билдирди.

Белгилей кетсек, саммитти быйыл Россия уюштуруп жаткандыктан, жыйын Путиндин жетекчилигинин алдында өтүүдө.

"ЖККУга мүчө мамлекеттерде кырдаал анчалык тынч болгон жок. Айтайын дегеним, Тоолуу Карабах районунда ЖККУга мүчө мамлекеттин катышуусу менен кан төгүлгөн кагылышуу болду. Бул жерде Беларустагы шайлоодон кийинки окуялар, Кыргызстандагы ички саясий кырдаал тууралуу да кеп болуп жатат", — деди Путин.

Ал Тоолуу Карабахтагы кагылышууну жана кан төгүүнү токтотуу үчүн Россиянын кийлигишүүсү зарыл болгонун белгилеген.

139
Белгилер:
Владимир Путин, Тоолуу Карабах, Беларусь, Кыргызстан, Россия
Тема боюнча
ЖККУнун коргоо министрлеринин отуруму өттү. Талкууланган маселелер
Бүгүн Талант Мамытов Кыргызстандын атынан ЖККУнун сессиясына катышат
Россияга рахмат: Тоолуу Карабахта мектеп, ооруканалар ачыла баштады