Ракета сыноо. Архив

Шылтоого жамынып... АКШ "россиялык агрессияны" жар салууда эмнени жашырат?

102
(жаңыланган 11:24 25.12.2020)
Спутниктик топторду жок кылуу, ракетага каршы коргонуу тутумдарын кыйратуу жана космостон Жерге сокку уруу... АКШ кайрадан Россияны Жердин тегерегиндеги мейкиндикти максаттуу түрдө аскерлештирүүгө айыптоодо.

Пентагондогулар жакында эле Москва тарабынан сыналган ракетага каршы система өзөктүк куралдарды колго түшүрүүгө эмес, спутниктерди кыйратууга багытталганын мисал келтиришет. Ошол эле учурда америкалыктар өздөрү иштеп чыгып жаткан орбиталык куралдары туурасында ооз ачышпайт. Батыштын "жылдыздуу согушту" тутандырууга камылгасы тууралуу Николай Протопопов ой толгогон.

Коргонуу тутуму

АКШнын Космостук командачылыгынын аскер кызматкерлерин азыр расмий түрдө "сакчылар" деп коюшат. Алар Россиядагы спутникке каршы ракеталарды сыноо жөнүндө улам кабарлап турушат. Соңку ирет АКШнын Коргоо министрлиги ушундай маалыматтарды апрелде беришкен. Вашингтон "спутник менен иштеген" россиялык системанын сегиз ирет сыналганын маалымдаган.

Америкалыктар ракетага каршы жана космоско каршы коргонуучу А-235 "Нудоль" тутумун айтып жатканы шексиз, бул системага Пентагондо PL-19 индексин беришкен. Бул – Россиялык аскердик-өндүрүштүк комплекстин эң купуя иштелмелеринин бири.

"Нудоль" Москваны жана Борбордук өнөр жай районун калкалап турган А-135 "Амур" ракетага каршы коргонуу системасынын ордун басары болжонууда. Ракетага каршы жаңы системаны сыноо иштери 2014-жылы Плесецк полигонунда башталган.

А-235 үчүн негизги буталар — континенттер аралык баллистикалык ракеталарга чабуул коюучулар. Бир жарым миң чакырым аралыктан аракет эте алат. Колго түшүрүүчүлөрдүн ылдамдыгы он Махка чейин жетет. "Нудоль" куралдары космостук багыттагы ракеталар катарында. Ушул жагы Россияны космосту милитаризациялоого айыптоого шылтоо болду өңдөнөт.

АКШ түз колго түшүрүүчү спутникке каршы ракета деп атаган PL-19 коммуникациялык спутниктерге, орбиталык фото тартуу аппараттары жана башка космостук объектилерге багытталган. Америкалык аскерлердин пикиринде, бул алардын жердин тегерегиндеги орбитадагы мүмкүнчүлүктөрүн катуу чектейт.

Аскерий серепчи Алексей Леонковдун айтымында, АКШ ракетага каршы бул системадан улам көңүлдөрү тынч эмес, анткени анын башкы бөлүгүнүн аракеттеринин принцибин толук түшүнө беришпейт.

"Алар А-135тин мурдагы тутуму өзөктүк курал болгонунан кабардар, аны менен баллистикалык ракеталардын массалык чабуулун чагылдырууга мүмкүн эле, — деп түшүндүрөт Леонков. — "Нудоль" — ага караганда заманбап, 1600 чакырым бийиктиктен сокку урат. Биз анын аскердик бөлүгүн ачыктаган жокпуз, ошондуктан америкалыктар аны термоөзөктүк дешүүдө. Мен андай эмес дебейм, АКШнын глобалдык соккусунун концепциясы массалык ракеталарды колдонууну боолголойт. Ага каршы өзөктүк куралдуу системалардын болушу зарыл".

Глобалдык түйүн

Америкалыктар Россия тарапка кине тагуу менен орбитадагы согуштук аракеттерге өздөрү кызуу даярдык көрүүдө. Москва менен Пекин сунуштаган космостук мейкиндиктеги куралданууну көзөмөлдөө боюнча эл аралык сүйлөшүү процессине алар бардык жагынан тегин жерден бөгөт болуп жатышкан жок.

"Россия менен Кытай тараптан жаралган коркунучтарга жооп" деген шылтоо менен Пентагон "Космосто коргонуу стратегиясын" иштеп чыккан. Негизги ой – душмандан озуп стратегиялык артыкчылык алуу үчүн жердин тегерегиндеги орбитаны кармап алып, көзөмөлдөө. Стратегиянын авторлорунун пикиринде, бул согуштук операцияларды пландоо жана өткөрүүдө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат.

Азырынча америкалыктардын орбитадагы негизги куралдары — спутниктер. Акыркы жылдары Пентагондогулар буга чоң көңүл бөлүп, коргонуучу да, чабуул коюучу да космостук аппараттарды активдүү иштеп чыгууда. Космоско америкалыктар күчтөрдү башкаруу, байланыш жана чалгындоонун негизги каражаттарын жайгаштырганы белгилүү. Кеминде эле орбитада алардын миңге чукул аппараты турат.

Мындан сырткары, жакынкы келечекте АКШ өндүрүшкө жана космоско чакан арзан спутниктерди коюуну ойлоп жүрүшөт. Мисалы, DARPA Blackjack келечектүү изилдөөлөр агенттигинин программасында айтылат. Анын алкагында орбитага бир түйүнгө туташтырылган майда габариттик жүздөгөн аппараттарды чыгаруу боолголонот.

Пентагон аларды ракетага каршы коргонуу тутумунда, ошондой эле кең тилкелүү байланыш же навигацияда пайдаланышы мүмкүн. Орбитада узакка кала ала турган X-37B кичи-шаттлдын багыты толук анык эмес.

Соңку сынамык учушунда аппарат космосто эки жылдан ашуун болгон. Айрым адистер X-37В планетанын белгилүү бир бурчуна кое берүүгө боло турган майда габариттик чалгындоочу спутникти алып жүрүүчү экенин белгилешет. Кай бирлери шаттл менен аскердик космостук колго түшүрүүчүлөрдүн технологиялары иштелип жатканын айтышат.

Космостон сокку

"Космосто Россия менен Кытайдын агрессиясына каршы" деген шылтоого жамынып Пентагон Жердин үстүнө чыныгы сокку уруучу курал жайгаштырар күн алыс эмес экени айдан ачык.

Спутникке каршы каражаттарды ийгиликтүү сыноолору да муну тастыктайт. 1980-жылдардын ортосунда эле F-15 истребителинен атылган ASM-135 ASAT ракетасы 555 чакырым бийиктиктен Solwind илимий спутнигин атып түшүргөн. Ал эми 2008-жылы ракетага каршы деңиздеги SM-3 250 чакырым бийиктиктен USA-193 аскердик спутнигин жок кылган.

Леонков белгилегендей, соңку жылдары америкалыктар космостук куралдардын негизги эки: кинетикалык жана энергетикалык түрү менен алек. Биринчиси баллистикалык жана гипер үндүү ракеталарды кыйратууга багытталган. Мисалы, чакан колго түшүргүч каражаттарды ташуучу Multiple Kill Vehicle. Анын бортуна алтыдан 20 спутникке чейин курал жайгаштырылат.

"Ал баллистикалык ракеталардын стартын аныктаганда жасалма интеллект чабуул коюу боюнча өз алдынча чечим кабыл алат. Колго түшүргүчтөр ишти баштап, буталарын жок кылууга киришет. Мындан сырткары, тийиштүү түзөтүүлөрдө бул курал жердеги объектилерге да сокку ура алат", — деп тактайт эксперт.

Энергетикалык курал туурасында айтсак, америкалык инженерлер сегиз мегаваттык кубаттуулуктагы космостук химиялык лазер боюнча Space-based Lazer программасынын алкагында кызуу иш алып барып келишет. Андай аянтчалардан космосто жыйырма чакты жайгаштыруу пландалган. Лазерлер баллистикалык жана гипер үндүү ракеталарды кармайт, бирок күн ачык маалда жакшы аба шарттарында жердеги стационардык объектилерди жок кыла алышары боолголонот.

102
Белгилер:
курал-жарак, коргонуу, сокку, жер, Россия, АКШ
Тема боюнча
Орус куралы: биринчи сериялык Су-57 жана анын жетегиндеги "Охотник"
АКШнын аскер кызматкери. Архив

"Мындай кадам башынан анык эле": эмне үчүн Түндүккө басым жасалууда?

37
(жаңыланган 13:20 27.01.2021)
АКШ армиясы россиялык чек араларга жакын Норвегиядагы ордун бекемдөөдө. Январда ушул жакка миң чакты деңиз пехотачысы түшүрүлгөн.

Ошону менен бирге эле америкалык саясатчылар жана генералдар Арктикадагы чыңалуунун курчуп баратканын билдиришет, эксперттердин пикиринде, андай абалды өздөрү жаратууда. Пентагон Норвегияны эмнеге даярдап жатканын Николай Протопопов талдап көрүүгө аракеттенген.

Викингдерге мейманга

Деңиз пехотачылары ротациянын алкагында Түндүк Каролинадан Норвегияга жайгашууда. Америкалыктар мындай амалды бир нече жылдан бери жасап келет, бир бөлүктүн ордун экинчиси басып, айтор АКШнын аскердик контингенти иш жүзүндө дайым бул өлкөдө.

Норвегиялык инструкторлордун жетекчилигиндеги деңиз пехотачыларынын милдети Арктиканын катаал шарттарында аскердик аракеттерди аткарууну үйрөнүү жана НАТОдогу кесиптештери менен тыгыз аракеттешүүгө машыгуу.

Келерки айда он миңдин тегерегиндеги америкалык, норвегиялык, ошондой эле голландиялык жана англиялык жоокер катышкан Joint Viking 2021 масштабдуу машыгуусу өтөт.

НАТОчулар узун аралыкка ыкчам жетүүгө машыгып, бардык деңгээлде маалымат алмашуу ыкмаларын өздөштүрүп, биргелешкен операцияларды өткөрөт.

JointViking машыгуулары жыл сайын өткөрүлөт. Күчтөр — сооттолгон техника, артиллерия, авиация, кеме жана суу түбүндөгү кайыктар — жүздөгөн чарчы чакырымдык аймакта жогорку интенсивдүүлүктөгү согуштук аракеттерге, айрыкча токойлуу жана тоолуу жерлерде машыгышат.

Аскердик эксперт Александр Жилин белгилегендей, АКШнын аскердик доктринасына ылайык, алардын армиясы негизинен чет өлкөлөрдө согушууну өздөштүрөт.

"Ошондуктан мамлекеттик саясат америкалык аскерлер согуштук аракеттер, чалгындоо, аэродромдорду айланып учуу, деңиз жолдорун айланып сүзүүгө машыгуу үчүн бөлөк өлкөлөргө туруктуу барып турушуна ылайыкталып түзүлөт, — деп түшүндүрөт ал. — Биргелешкен операцияларга өзгөчө көңүл бурулат, анткени АКШ дайым бирөөнүн колу менен согушат". Эксперттин айтымында, Пентагон кырдаалды жасалма жол менен курчутат, анткени АКШ жана НАТО Арктикадан орун алууга умтулуусунан түк кайткысы жок.

"Деңиз пехотачылары коргонууга эмес, чабуул коюуга машыгышат, — деген ойдо Жилин. — Анын ичинде Россияга каршы да машыгышат. Эгер НАТОнун Европадагы окууларын жалпысынан талдап көрсөк, мындай машыгууларды Москва үчүн кыйын зоналарды жаратуу үчүн уюштурушканы айдан ачык. РФ армиясы айрыкча Норвегияда орун алган көрүнүштөр боюнча чара көрбөй кое албайт. Паникага алдырбайт, бирок күч жана каражаттарын алаксытат. Кандайдыр чагымчылдыктарга жол бербөө үчүн биз кырдаалды толук көзөмөлдөөгө тийишпиз".

Түндүк плацдарм

"Валдай" аналитикалык клубунун эксперти Артем Куреев Аляскада америкалыктардын Арктикадагы согуштук аракеттердин тактикасына машыгуу үчүн өздөрүнүн өнүккөн инфраструктурасы бар экенин белгилейт. Бирок баары бир алар Норвегияда машыгууну туура көрүшөт.

"Бул аларга НАТО лидери катары зарыл, — деп белгилейт Куреев. — Норвегия — альянстын эзелки мүчөсү. Осло Россияны болжолдуу душманы катары көрөт. Кансыз согуш жылдары эле норвегиялыктар Арктикада СССРге каршы аракет этүү үчүн инфраструктура түзүп, колдоп келген. Ошол дале уланууда. Абал чындап курчуп кетсе, Түндүк Норвегия дароо россиялык Мурманскиге карай жолдо НАТОнун негизги плацдармына айланат".

Вашингтон Арктикадан башка өлкөлөрдү сүрүп бекем орун алууга аракет кылат, муну жаңы Аскердик-деңиз күчтөрүнүн жана Деңиз пехотасы корпусунун Арктикалык стратегиясы да тастыктайт. Атап айтканда, анда "арктикалык аймактагы аскердик-деңиз күчтөрү болбосо, тынчтык жана өнүгүүгө Россия менен Кытай тараптан коркунуч көбөйөрү" айтылат.

АКШ Аскердик-деңиз күчтөрүнүн министри Кеннет Брейтуэйт белгилегендей, россиялык жээктерге жакын акваторияны күзөтүү жана "Ыраакы Түндүккө Москванын чабуулун" бөгөттөө үчүн Пентагон Арктикада аскердик кеме жана суу түбүндөгү кайыктарды туруктуу түрдө кармоону пландайт. Ошону менен бирге эле Арктикада жердеги кубаттуу күчтөрдү да топтойт.

Норвегиянын коргоо министри Франк Бакке-Йенсен өз кезегинде өлкөнүн коопсуздук саясатындагы негизги багыттар — Арктика жана Россиянын аймактагы ишмердиги, ал эми трансатлантикалык байланыш мында — маанилүү бөлүк экенин белгилеген. Айтымында, Норвегия НАТОдогу союздаштарынын Ыраакы Түндүктө жайгашуусун күчөтүүнү кубаттайт.

"АКШнын аскердик-деңиз күчтөрү, деңиз пехотасы, атайын бөлүктөрү, аскердик аба жана космостук күчтөрү менен катар Арктикада санаалаштарыбыз менен стратегиялык аракеттешүүнү өнүктүрөбүз, — дейт министр. — Бул Ыраакы Түндүктө союздук аскердик-деңиз жана аба күчтөрүнүн машыгууларын мезгил-мезгили менен өткөрүүнү болжойт. Норвегия бул иш-чараларга катышып, союздаштары менен оперативдүү шайкештикти жогорулатууга ниеттенет".

Чар тараптан

АКШ Түндүктө ордун олуттуу түрдө бекемдегенин белгилеп коюу зарыл. Норвегия мында дээрлик негизги ролду ойнойт. Өткөн жылы сентябрда норвегиялык Тромсе портуна Seawolf классындагы атомдук субмаринасынын жайгашышы кабарланган. Анын негизги вазийпасы — суу түбүндөгү россиялык кайыктардын багытына байкоо салуу.

Ал эми АКШ мурда "Түндүктө Россияны ооздуктоо үчүн" Экинчи флотту калыптандырган. Ал кезегинде Атлантика, Тынч океандын бир бөлүгү, Түндүк муз океандарындагы абалга көз салган. Бюджеттик каражаттарды үнөмдөө үчүн ал флот 2011-жылы жоюлган.

Кансыз согуштун дагы бир изи — россиялык чек арадан болгону 350 чакырымдык аралыкта жайгашкан жер алдындагы норвегиялык Олавсверн аскердик-деңиз базасы.

1960-жылы курулган жана үч жүз метрлик катмардуу тоо тек менен корголгон эбегейсиз бункерде НАТОнун субмариналары жана кемелери жайгашып, ремонттук док иштеп, ок-дары сакталган. Каалаган убакта батыш коалициясынын флоту советтик Аскердик-деңиз флотуна Норвегиялык деңизге жана Түндүк Атлантикага чыгуучу жолду бөгөп кое алган. 2000-жылдардын аягында база керексиз деп жабылып, бирок эми кайрадан калыптандырууну пландоодо.

Пентагон Арктикада аскердик-аба жагдайын күчтөндүрүүнү олуттуу түрдө колго алды. Өткөн жылы америкалык жана норвегиялык Аскердик-аба күчтөрүнүн масштабдуу машыгуулары өткөн.

Дароо алты B-52 Stratofortress стратегиялык бомбалоочу Түндүк уюлду айланып, Норвегиянын Аскердик-аба күчтөрүнүн истребителдери менен машыгышты. Ал эми жакында эле Пентагон кийинки айда Техастан Норвегиядагы "Эрланн" авиабазасына үндөн ыкчам төрт B-1Blancer "стратегин" жеткирери белгилүү болду.

37
Белгилер:
машыгуу, НАТО, АКШ, Россия
Тема боюнча
Россиянын С-400 тутуму төртүнчү өлкөнү "багындырууда". Мындан ары эмне болот?
Согуш отун тутантууга маш НАТО, чырдын алдын алып келген Россия. Абалга сереп
Президенттин милдетин аткарып жаткан Жогорку Кеңештин төрагасы Талант Мамытов. Архив

Сиздерге таазим! Мамытов Ленинградды курчоодон бошотуу күнүнө карата кайрылуу жасады

62
(жаңыланган 11:30 27.01.2021)
Мамытов 27-январда белгилене турчу маанилүү дата — Ленинградды фашисттердин курчоосунан толук бошоткон күнгө карата жасаган кайрылуусунда советтик аскерлердин эрдигин өзгөчө белгилеген.

БИШКЕК, 27-янв. — Sputnik. Президенттин милдетин аткарып жаткан Жогорку Кеңештин төрагасы Талант Мамытов Ленинград шаарынын фашисттик курчоодон толук бошотулган күнүнө карата элге кайрылуу жолдоду. Бул тууралуу бүгүн, 27-январда, президенттин маалымат кызматынан билдиришти.

Кайрылууда советтик аскерлер тарабынан Ленинград шаарынын фашисттик курчоодон толук бошотулган күнү белгиленип жатканы айтылды.

"Ленинградды курчоого алуу — Улуу Ата Мекендик согуштун эң кайгылуу окуяларынын бири. Ленинград — дүйнөлүк тарыхта 900 күндүк курчоого туруштук берген жападан жалгыз шаар, ошол күндөрү миллиондогон балдар, аялдар, улгайган адамдар жана аскерлер каза болгон", — деп жазылат Мамытовдун кайрылуусунда.

Ленинградды курчоодон бошотуудагы салгылашууларда башка боордош элдер менен бирдикте 4,5 миңден ашуун мекендештерибиз баатырларча курман болушкан.

Ленинград курчоосунун алынгандыгынын 78 жылдыгы Бишкекте белгиленди
© Фото / представительство Россотрудничества в КР
"Курчоодо калып, аны баатырдык менен жеңип чыккан Ленинграддын каарман коргоочулары көрсөткөн эрдик өлбөс-өчпөс болуп калды. Алардын эрдиги биздин жүрөгүбүздө бекем сакталат. Урматтуу ардагерлер, сиздерге терең таазим! Курман болгон баатырлар түбөлүк эсибизде", — деген президенттин милдетин аткаруучу.

Улуу Ата Мекендик согуш учурунда курчоого алынган Ленинграддан Кыргызстанга 16 миңге жакын адам эвакуацияланган. Алардын 3,5 миңи балдар болгон.

62
Белгилер:
Талант Мамытов, кайрылуу, Кыргызстан, Улуу Ата Мекендик согуш, Ленинград, курчоо, фашизм
Тема боюнча
Путин КМШ өлкөлөрү Улуу Жеңиш жөнүндөгү чындыкты коргогону үчүн ыраазы болду