АКШнын Patriot зениттик ракеталык комплекси. Архив

Америкалык Patriot Сауд Аравиясына коюлган чабуулдан коргой албады

Америкалык абадан коргонуу тутумунун технологиялык жана концептуалдык каатчылыгы жаңы фактылар менен тастыкталууда.

Сауд Аравиясына Йемен тараптан үч күн бою баллистикалык ракеталар менен сокку урулду. Позициялык райондордогу Patriot зениттик ракеталык комплекстери (АКШда өндүрүлгөн) менен жабдылган абадан коргонуу тутумдары хуситтердин ракеталык чабуулунан коргой алган жок.

Саудиттердин соккусуна йемендик козголоңчулар 23 жана 26-январда баллистикалык ракеталардан залптык ок атуу менен жооп беришти. Ар кыл маалыматтарга ылайык алар ирандык жана өздүк өндүрүшүнөн.

Орто аралыктагы төрт ракетанын баары болжол менен 1000 чакырым аралыкты, Patriot комплекстери жайгашкан алты (Йемен менен чектешкен жерде жана Сауд Аравиясынын борбордук бөлүгүндөгү төрт) районду багындырып, Эр-Рияддын четиндеги THAAD ((Terminal High Altitude Area Defense) системалары менен дээрлик эң акырында кармалган.

Маалымат каражаттары 26-январда калаанын үстүндөгү баллистикалык ракеталардын бирин жок кылганын жана дипломатиялык кварталдагы жардырууну маалымдаган. Ошентип, абадан коргонуу райондорун кошумча Patriot зениттик ракеталык комплекстер менен чыңдоо алар күткөндөй натыйжа бербеди.

2020-жылдын 23-ноябрында хуситтер саудиялык Жидда шаарындагы Saudi Aramco мамлекеттик компаниясынын газ-мунай бөлүштүрүү станциясына Quds-2 ракеталарын кое берген.

2019-жылдын декабрында Йемен тараптан урулган ракеталык сокку Нажран провинциясындагы аскердик лагерди талкалаган.

Ошол эле жылдын сентябрында козголоңчулар канаттуу ракеталар жана сокку уруучу учкучсуздар менен Saudi Aramco объектилеринин бир катарына чабуул коюп, Сауд Аравиясындагы мунай казуунун дээрлик 60 пайызын үзгүлтүккө учураткан.

Жизан аскердик аэропортуна хуситтер 2019-жылдын августунда баллистикалык ракеталар менен кол салган. Булардын ар биринде Patriot зениттик ракеталык комплексинин негизинде абадан коргонуу тутуму Сауд Аравиясынын объектилерин аба соккуларынан сактай алган эмес.

Кымбат баалар жана соңку технологиялар

Patriot көп багыттуу (универсалдык) зениттик ракеталык комплекси позициялык райондордун ракетага каршы коргонуусу, 100 чакырым аралыктан, баллистикалыктарга 20 чакырымдан аэродинамикалык буталарын таап, жок кылууга ылайыкталган. Согуштук кырдаалдарда буталарды кыйратуу ыктымалдыгы – 50%дын тегерегинде (ар бир бутага экиден кем эмес ракета керек). PAC-1 жана PAC-2 модификацияларындагы "Patriot" зениттик ракеталык комплекстеринин бытыранды ок бөлүгү бутасына тийген күндө да Р-17 же "Скад" тибиндеги технологиялык жактан эскирген баллистикалык ракеталары кыйрата албайт. Patriot зениттик ракеталык комплекстеринин бир батареясы 600 млн. доллардын тегерегинде турат.

Өткөн жылдардагы аскердик жаңжалдарда Patriot комплекси аларда америкалык адистер иштеген учурда да таптакыр утулуп келишет. Пентагондун маалыматында, 2020-жылдын январында Иракта Ирандын ракеталык соккуларынан 100дөн ашуун америкалык аскер кызматкери набыт болгон. АКШнын чет жердеги аскердик базалары абадан коргонуу тутумдарына таптакыр ээ болбогонун элестетүү кыйын. Анткен менен технологиялык деградацияга күбөбүз. Patriot комплексин жаңылоого мүмкүн болбой калды, анткени концептуалдык жактан конструкциясынын эскилиги жеткен.

Ракетага каршы коргонуу боюнча израилдик ишкананын мурдагы директору Узи Рубин Сауд Аравиясында америкалык зениттик ракеталык комплекстеринин ийгиликсиздигин мындайча түшүндүрөт: Patriot горизонттун үстүндөгү буталарын таап, жапыз учкандарын "байкай албайт".

Рубин татыктуу альтернативаны, атап айтсак, жапыз учкан да, жердеги буталарын да соо калтырбас россиялык "Панцирь С-1" зениттик ракеталык-замбиректик комплексин сунуштайт.

Эр-Рияд АКШнын тыюу салганына карабастан, аны туура көрүп кулак салган. Сирияда сыноодон ийгиликтүү өткөн россиялык комплекстерди сатып алууну кызуу талкуулоодо. 150 чакырымга чейинки коргонуу чегинде "Панцирдин" атаандаштары жок (россиялык С-350 "Витязь" абадан коргонуу комплексинен тышкары).

АКШнын мамлекеттик департаменти Сауд Аравиясын 15 млрд. долларга THAAD (44 орнотмо, 360 ракета жана жети радар) тутуму менен жабдууну колдогон. Бир комплекске радар, ракеталарга коё берүүчү алты орнотмо жана 48 ракета кирет. Аларга ээлик кылуу коопсуздукту камсыз кылып бербейт.

Америкалык кыйла заманбап THAAD ракетага каршы тутуму "кинетикалык колго түшүрүү" концепциясын ишке ашырат, башкача айтканда бутасын жок кылууга аппараттык блоктун кинетикалык энергиясы колдонулат. Кадимки ок-дары бөлүгү болбойт, траекториясы так көрсөтүлгөн жалгыз бутаны бир ракета менен кыйратат. THAAD комплексинин күчүнүн ыраактыгы – 200 чакырымга чейин, бирок "тар адистешкен"

THAAD системасын аэродинамикалык буталар, атап айтканда, учкучсуз аппараттар жана канаттуу ракеталар менен кармашта майнаптуу дешке болбойт. Бул америкалык абадан коргонуу жана ракетага каршы коргонуучу америкалык тутумдардын мүмкүнчүлүктөрүн чабалдатат. Адистердин баамында, THAAD системасынын хуситтердин массалык ракеталык чабуулдарын токтотууга дарманы жетпейт (комплекс орточо аралыкка багытталган үч баллистикалык ракетага чейин жок кыла алат).

Чөлкөмдүн өзгөчөлүктөрү

Йеменде 2014-жылдан тарта өкмөттүк күчтөр менен шииттердин "Ансар Алла" кыймылындагы козголоңчу хуситтердин ортосунда жарандык согуш жүрүп келет.

2015-жылдын мартынан бери өкмөттүк күчтөрдү Сауд Аравиясы башында турган араб мамлекеттеринин аскердик коалициясы (БУУнун санкцияларысыз) колдоп келет. Хуситтерге шииттик Иран көмөк көрсөтөт.

Шииттик "Ансар-Алла" кыймылынын жогорку саясий кеңеши Йемендин территориясынын 20 пайызын көзөмөлдөйт, бирок өлкө калкынын 70 пайызы ошол жактарда жашайт. Хуситтердин туруктуу отурукташкан аскердик базалары дээрлик жок, аларды араб коалициясынын учактары жок кылуусу толук мүмкүн.

Козголоңчулардын отряддары тоо үңкүрлөрүн, жер алдындагы тоннелдерди пайдалануу менен улам жер которуп турушат. Хуситтердин жээктеги "колго жасалган" ракеталык комплекстери душмандын кемелерин кыйла ыраак турууга мажбурлайт.

Сауд Аравиясы батышта өндүрүлгөн заманбап курал-жаракка ээ. Йемендик козголоңчулар ирандык өндүрүштөгү ракеталарды, ошондой эле өздөрүнүн С-75 системасынын зениттик ракета модификацияларын (Түндүк Кореянын согушка чейинки бергени), атап айтканда Qaher M-1 жана Qaher M-2 баллистикалык ракеталарын пайдаланат. Эбегейсиз каржылык ресурс жана заманбап технологиядагы курал-жарактардын тобу Сауд Аравиясы тарапта экени, хуситтер баш көтөрө албачудай туюлат. Ал эми иш жүзүндө йемендик козголоңчулардын байма-бай жана таамай соккуларынан Эр-Риядды "Эзелки" Patriot комплекстерин мындай коюңуз, заманбап THAAD мобилдик тутуму да сактай албай келет.

Белгилер:
Сауд Аравиясы, сокку, Йемен, АКШ, курал-жарак
Тема боюнча
6-муундагы кубаттуулук. МиГ-41 качан көккө кое берилет?
Өсүмдүк майы. Архив

Россия суу май экспорттоодо эркин пошлина киргизет. Кыргызстанга таасири

Кыргызстандын Экономика жана финансы министрлиги Россия өсүмдүк майын экспорттоого киргизип жаткан пошлинанын жаңы түрү Кыргызстанга көлөкөсүн түшүрбөйт деп эсептейт.

БИШКЕК, 14-апр. — Sputnik. Россия ушул жылдын 1-сентябрынан тарта күн карама майын экспорттоого эркин пошлина системасын киргизгени турат. Бул тууралуу март айынын соңунда РФтин экономикалык өнүгүү министри Максим Решетниковго шилтеме берип "Известия" басылмасы кабарлаган.

Sputnik агенттиги жагдайдын Кыргызстанга кандай таасир этерин карап көрдү.

Эркин пошлина деген эмне?

Бул учурда пошлинанын суммасы товардын көлөмү жана баасын эске алуу менен кырдаалга жараша ар кандай болот. Башкача айтканда, кайсы бир баа аныкталып, товар андан арзан сатылса, пошлина алынбайт. Эгер андан кымбат сатыла турган болсо, мурда аныкталган баа менен азыркы сатылып жаткан нарктын ортосундагы сумманын 70 пайызы пошлина катары мамлекеттик бюджетке төлөнөт. Калган 30 пайызы өндүрүүчүнүн өзүндө калат. Адатта бийлик мындай системаны өз экономикасына пайда алып келүү үчүн, тагыраагы, бааларды ооздуктап, ошол эле учурда өндүрүүчүлөргө дагы киреше калтыруу үчүн киргизет.

Максим Решетниковдун айтымында, Россия өкмөтү жогоруда айтылып жаткан, андан жогору болгон учурда пошлина алынчу бааны аныктай элек.

"Эмне себептен пошлинанын жаңы түрү 1-сентябрдан тарта киргизилүүдө? Анткени өкмөт түшүмдү байкап туруп, ошого карата чечим кабыл алат", — деди министр.

Кыргызстанга кандай таасир этет?

Кыргызстан өсүмдүк майы менен өзүн 17 гана пайыз камсыздай алат. Калганын башка өлкөлөрдөн, анын ичинде Россиядан алат. Мисалы, 2020-жылы РФтен биздин өлкөгө 37 миң тонна өсүмдүк майы импорттолгон. Негизи эле Россия ЕАЭБ өлкөлөрүн суу май менен камсыздаган ири өндүрүүчү болуп эсептелет.

Былтыркы жылдын жайында Россиянын түштүгүндө кургакчылык болуп, түшүмдүүлүк азайган соң өсүмдүк майы биримдикке кирген өлкөлөрдө, анын ичинде Кыргызстанда дагы (57 пайыздан көбүрөөк) кымбаттаган.

Бул жагдайларды эске алуу менен премьер-министрдин мурдагы кеңешчиси Кубат Рахимов эркин пошлина Кыргызстанга зыян келтирбейт деп эсептейт.

"Ири өндүрүүчү болуп эсептелген Россиянын ички рыногунда баалардын туруктуу же арзан болушу ЕАЭБге кирген башка өлкөлөргө дагы пайдасын тийгизет. Интеграция иштей баштаганын ушундан байкаса болот", — деди ал.

Кыргызстандын Экономика жана финансы министрлиги дагы ушундай эле пикирде. Ведомствонун адистеринин айтымында, эркин пошлина экономикалык биримдикте турган өлкөлөргө көлөкөсүн түшүрбөйт.

Белгилер:
пошлина, баалар, Өсүмдүк майы, Россия, Кыргызстан
Тема боюнча
Кыргызстанда баалардын өсүшү качан токтойт. ЕАӨБ божомолун айтты
Кумшекер бир айда 7,2 пайызга кымбаттады. Жер-жерлердеги баалар

Толкун менен жарышып сёрфинг тепкен спортчулардын бүйүр кызыткан видеосу

Динамикалуу музыканын ыргагында сёрфинг тепкен спортчулар укмуштуудай трюктарды жасап жатканын көрүүгө болот.

Эки мүнөткө жетпеген видеодо спортчулар океандын толкуну менен жарышкан кереметтүү кадрлар камтылган.

Ролик YouTube компаниясынын расмий баракчасына жарыяланды.

Белгилер:
толкун, спорт, серфинг
Тема боюнча
Болбогон жерден жем болду… Чалынып кетип арстанга кармалган эликтин видеосу
Кыргызстандын желегине тизилген тыйындар. Архив

Өлкөнүн ички дүң продукциясы 9,4 пайызга төмөндөдү. Үч айлык статистика

Өндүрүштө, курулушта жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө ишканалардын кыскарышы ИДПнын өсүү темпинин төмөндөшүн шарттаган.

БИШКЕК, 14-апр. — Sputnik. Кыргызстандын ички дүң продукциясы (ИДП) үстүбүздөгү жылдын январь-мартында 118,4 миллиард сомду түздү. Бул тууралуу Улуттук статистика комитети билдирди.

Көрсөтүлгөн сумма өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу өлкө экономикасы 9,4 пайызга артка кеткенин айгинелейт. Ал эми Кумтөр кенин эсепке албаганда ИДПнын көлөмү 105,6 миллиард сом болуп 4,5 пайызга кыскарган.

Өндүрүштө, курулушта жана кызмат көрсөтүү чөйрөсүндө ишканалардын кыскарышы ИДПнын өсүү темпинин төмөндөшүн шарттаганы белгиленет. Бир гана айыл чарба тармагында 0,9 пайыз өсүү байкалган.

Ошону менен бирге жыл башынан берки үч айда өткөн жылдын декабрына салыштырмалуу өлкө боюнча элдик керектөөчү товарлардын баасы 3,2 пайызга кымбаттаганы айтылды.

Ал эми тышкы жана өз ара соода жүгүртүүнүн көлөмү 800 миллион долларды түзүп, 18,3 пайызга төмөндөгөн. Анын ичинен экспортко чыккан товарлар 25,5 пайызга, импорт 15 пайызга азайган.

Январь-февраль айында Кыргызстандын ички дүң продукциясы 8,9 пайызга төмөндөгөнү маалым болгон.

Белгилер:
төмөндөө, экономика, статистика, ички дүң продукциясы, Кыргызстан
Тема боюнча
Быйыл эки айда Кыргызстандан 74,5 млн. доллар чыгарылып кетти
Кыргызстандык мигранттар январь менен февралда канча акча которду