Брюссель шаарындагы НАТОнун саммити. Архив

Көңүл Крымга бурулду. НАТО Байденге кантип ыңгайлашууда

124
(жаңыланган 16:50 18.02.2021)
Түндүк атлантикалык альянс структуралык реформаларга камынууда. Алар уюмдун мүчөлөрүнө гана эмес, коңшу мамлекеттерге да таасир этет.

Жо Байден АКШнын президенти болуп шайлангандан бери пландар кеңейгенден кеңейүүдө: жаңы стратегияга Украина, Крым жана Кара деңиз аймагын кошуп жатышат. Дагы бир көздөгөнү – Россия жана Түркияны кайраштыруу. НАТОнун ниеттерине Галия Ибрагимова сереп салган.

Жамааттык коргонуу

НАТО кайда баратат, эмнелерди көздөйт? Ушул суроолорго 17-февралда альянстын коргоо министрлери жооп издей баштайт. Алардын жолугушуусу адатта ар жылкы саммитти утурлай өткөрүлөт. Саммит быйыл март айына белгиленген. Кесиптештер соңку күн тартибин макулдашкан соң уюмдун башкы катчысынын бекитүүсүнө сунушат.

Даярдык тынчсыздануу менен өтүүдө, АКШда президенттик администрациянын алмашуусу өзгөрүүлөр менен коштолчудай. Альянстагылар Америка мурдагыдай эле трансатлантикалык коопсуздуктун негизги кепили экенин жашырышпайт. Ошону менен бирге эле Жо Байден да союздаштарын баалай турганына үмүт артышат. Дональд Трамптын тушундагыдай уюмдун ичинде мамиленин бузулушуна жол бербөө маанилүү экенин кайталашат.

Анын алдында эле португалиялык министр Жоау Гомеш Кравиньу: "Трамптын президенттиги – идеологиялык эксперимент. Анын кесепети дүйнөдө АКШ жана америкалык күчтүн аброюна доо кетирет", – деген. Коопсуздук боюнча Мюнхен конференциясынын төрагасы Вольфганг Ишингер да унчукпай калбады. Конференция дароо НАТОнун коргоо министрлеринин жолугушуусунан кийин өтмөкчү. Байденден альянс эмнени күтө алары боюнча теманы талкуулоо маалында ал: "Европалыктар өздөрү төрт жылдан соң америкалыктар көз карашы боюнча Трампка окшогон президентти шайласа эмне болот деген суроого жооп бергени маанилүү. Анткен менен Вашингтон союздаштарынын кооптонууларын түшүнөт. Пентагондун жаңы башчысы, генерал Ллойд Остин аларды жооткотууга далалат кылат. "Америка альянстын баалуулуктарына берилген бойдон калат", — деп ынандырат ал.

Атайы Германия жана Франция үчүн Байдендин администрациясы америкалык президенттин альянстын башкы катчысы Йенс Столтенберг менен сүйлөшүүлөрүнүн тасмасын жарыялады. "Жамааттык коргонуу милдеттенмелери боюнча Вашингтон үчүн ыйык", — деп белгиледи Байден сүйлөшүү маалында.

Жаңы президент, эски (мурдагы эле) талаптар

Союздаштары менен болгон мамиледе баарлашуу мүнөзүнүн алмашканы АКШ Трамптын башкы талабынан четтей турганын билдирбейт: альянстын мүчөлөрү коргоо жаатындагы чыгымдарын ИДПнын эки пайызына дейре жеткирүүгө тийиш. Коргоо министрлеринин жолугушуусунда бул орчундуу темалардан.

Бул чекке Германия, Италия жана Испания баары бир жеткен жок. 2024-жылга чейин деле жете алары арсар. Ошентсе да жаңы америкалык администрация буга токтоолук менен карайт.

"Вашингтон 2031-жылга карата аталган өлкөлөр бул көрсөткүчтөргө чейин чыгарын боолголойт", — деп мөөнөттү да белгилеп өттү Пентагондун өкүлү Жон Кирби.

Коргоо чыгымдарынын көбөйтүлүшүнө Столтенберг да үмүткөр. Кай бирине жеңилдик берүүгө ниеттенишпейт: "Альянстын бардык өлкөлөрү, анын ичинде жакында эле кошулган Түндүк Македония үчүн да бул – милдеттүү талап. Эч кандай өткөөл мезгил деген болбойт".

Пентагон жагдайды жылмалоого жана Байден менен Трамптын жамааттык коопсуздук боюнча көз караштарындагы айырмачылыктарды издөөгө аракет кылган.

Америкалык аскерлер АКШнын жаңы президенти бул түшүнүктү башкачараак чечмелейт деген ойдо. Байден үчүн бул аскерий гана эмес, медицина жана жаңы пандемиялардын алдын алуу чыгымдарын да туюндурат. Пентагондун пикиринде, демократтын союздаштарына карата лоялдуу мамилесинин далили — Германиядан аскердик контингентти чыгарууну токтотуу чечими. Анткен менен Берлин башкача көз карашта. ФРГ бийлиги өлкөдө америкалык базаларды сактоо Европаны гана тургай Американы да Россиядан, ошондой эле Жакынкы Чыгыштан да келчү болжолдуу коркунучтан коргой турганын белгилейт.

Түркияны кайтаруу

Коргоо мекемелеринин башчылары жолугушууда өткөн жылдын аягында альянстын талдоочулары тарабынан даярдалган "НАТО — 2030" докладын да талкуулашмакчы. Ошол изилдөөнүн негизинде жакынкы жылдарга карата стратегиясын иштеп чыга башташат.

"Эл аралык жаңы кырдаалга ыңгайлашуусу чоң мааниге ээ. Каатчылыктарда НАТО негизги принциптерди бузуу менен коштолсо да ыкчам жана бирдиктүү аракет этүүгө тийиш", — деп жазылган сунушталган документте.

Докладдын авторлорунун пикиринде, Кытай жана Россия олуттуу коркунуч туудурат. Бирок башка аймактарга да көбүрөөк көңүл бурулган. Альянстын мүчөлөрү Афганистандан америкалык аскерлерди чыгарууга ашыкпоого жана Сирия менен Иракка басым жасоого чакырат.

Жаңы стратегияда Кара деңиз аймагы да өзгөчө каралган. Бул маселеде айрыкча орунда – Түркия, Украина, Грузия. Наточулар Европа жана Америкадагы кырдаалга бул өлкөлөрдүн коопсуздугу түздөн-түз таасир этерин айтышат. НАТО Анкараны трансатлантикалык орбитага кайтарууга кызыкдар экенин документтин авторлору да белгилешет.

АКШнын жаңы мамлекеттик катчысы Энтони Блинкен алаканы жакшыртууга биринчилерден болуп кадамга барды. Жакында эле Түркия тышкы иштер министри Мевлүт Чавушолу менен телефон аркылуу Батыш менен Анкаранын мамилесиндеги көйгөйлөрдү талкуулашты. Бирок жылуу баарлашуу деп айтыш кыйын. Чү дегенде эле Блинкен россиялык С-400 ракеталык комплекстен баш тартууну талап кылган.

НАТОнун Крым боюнча күн тартиби

Альянска мүчө-өлкөлөрдүн коргоо министрлери Киевдин жакындагы эле Крымга жакын аба мейкиндигин колдонуу сунушун да талкууга алышат. Кеп Симферополдун учуш маалыматтар районуна кирүүгө мүмкүнчүлүктү альянска берүү демилгеси жөнүндө. Украинанын классификациясы боюнча бул – Херсон областына караштуу аэронавигациялык аймак.

"Биз аба мейкиндигинин бул бөлүгүн аскердик бөлүктөрдү, жабдык жана жүктөрдү ташуу боюнча НАТОнун операциялары үчүн пайдаланууну сунуштайбыз. Россия менен чек араларынын боюндагы кырдаалга байкоо салууда альянстын колдоосуна үмүттөнөбүз", — деп түшүндүрөт украиналык инфраструктура министри Владислав Криклий.

Крымдын Россияга кошулушунан кийин Кара деңиздин үстүндөгү учуштарды башкаруу да экиге бөлүнгөн. Симферополдогу россиялык диспетчерлер жарым аралдын үстүндөгү траффикти тейлейт, ал эми деңиз үстүндөгү эл аралык трассалар мурдагыдай эле Одесса жана Днепрдин диспетчерлеринин көзөмөлүндө.

Крымдын Россиянын курамына киришин тааныгысы келбеген өлкөлөр украиналык диспетчерлердин кызматынан пайдаланышат. Бирок алардын учактары Крымдын аймагынын үстүндө уча алышпайт. Ошентсе да алар жарым аралдын айланасында жана Кара деңиздин акваториясына жакын эркин учуп жүрүшөт.

Крым мындай демилгеге дароо жооп кайтарды. "Жарым аралда НАТОнун эч бир учагы учпайт", — деп билдирди Крымдан шайланган Мамдуманын депутаты Михаил Шеремет.

Тынчы жок Кавказ

"Кара деңиз маселеси НАТОнун күн тартибиндеги Украинага байланыштуу эмес, Кавказда Россиянын таасири күчөп бараткандыгынан улам пайда болгон, — деп боолголойт РСМД башкы директору Андрей Кортунов. — Тоолуу Карабахтын аймагына россиялык тынчтык орнотуучулардын кириши альянсты тынчсыздандырды. Москванын келишин алар түз чакырык катары карашат".

Украина үчүн Кара деңиз темасын козгоо – дүйнөгө өзүн эске салып коюуга шылтоо. Ошону менен бирге эле эксперттин жоромолунда Крымда россиялык аскердик контингентти көбөйтүүнү Киев мындан ары өз коопсуздугуна олуттуу коркунуч катары көрсөтө берет.

"Украина жарым аралдагы курулуш боюнча көптөн бери санааркап, коңгуроо кагып келет. Ал аймакта жай эмес, аскердик объектилердин пайда болорун божомолдойт. Муну "россиялык коркунуч катары" көрсөтөрү турулуу иш, — деп ой толгойт Кортунов.

Мүчөлүктүн артыкчылыктары

Крым көйгөйү — маанилүү, бирок Кара деңизде НАТОну күчтөндүрүү аракетинин жалгыз максаты бул эмес деген ойдо Анкарадагы Саясий изилдөөлөр борборунун эксперти Орхан Гафарлы.

"Түркияны кайтаруу үчүн альянстын Кара деңизде бекем орун алышы абзел. Ушул тапта НАТО жана Анкара бир топ маселе боюнча эки ача пикирде. Бирок эки тарап тең кызматташуу керектигин жакшы түшүнүшөт", – дейт ал.

Гафарлынын баамында НАТОго мүчөлүктү сактоого өтүнүч түркиялык коомчулукта да жок эмес. "Бул бир далай мүмкүнчүлүктөрдү сунат. Альянс болбосо Эрдоган үчүн Ливия же Сирия жаңжалына кийлигишүүсүн негиздеп берүү кыйынга турмак", – деген оюн айтат серепчи.

Дагы бир артыкчылык катары ал НАТОнун Түркия жана Европа биримдигинин өлкөлөрүнө өз ара карама-каршылыктарды жайгарууга мүмкүндүк берерин белгилейт. Ошол эле убакта Анкарага Греция, Кипр же Франциянын Түркияга каршы өңүттөгү аракеттерин бөгөттөөгө көмөк берет.

Альянстын салыштырмалуу түрдө жаңы максаты — Түркия менен Россиянын мындан аркы жакындашына кедерги болуу. Бирок эки өлкөнү байланыштырып турган нерселер арбын, ошондуктан эксперт НАТОнун бул ниетинин ишке ашарынан күмөнсүнөт.

124
Белгилер:
байланыш, Кипр, Греция, Түркия, коркунучтар, Россия, Крым, НАТО, Жо Байден
Тема боюнча
Кара деңизде "Дональд Куктун" көздөгөнү эмне? Америкалык эсминецтин "кыйрашы"
Йемендик козголоңчу-хути Санадагы мечиттин алдында жолдошторун акыркы сапарга узатууда. Архив

АКШ саудиялыктарды жазалоону чечти. Мындан Россия менен Иран утабы?

87
Сауд Аравиясы Кошмо Штаттар менен болгон алакасынын оор дооруна кептелчүдөй. АКШнын Улуттук чалгындоо кызматы 2018-жылы журналист Жамаль Хашукжинин өлтүрүлүшү жөнүндөгү докладын жарыялагандан кийин Ак үй жаңы стратегиясын чыгарды.

Америкалыктар Йемендеги согушту токтотууну жана адам укуктарын коргоону талап кылууда. Вашингтон канчалык чектен ашары жана Эр-Рияд тарабынан ага кандай жооп кайтарыларына Софья Мельничук, Галия Ибрагимова сереп салган.

"Санкцияланбаган" ханзаада

Күтүлгөндөй эле кезектеги билдирүүлөр америкалык бийликтин көз карашын гана толуктады. АКШ Мамлекеттик департаментинин башчысы Энтони Блинкен 76 саудиялык жаранга визалык чектөөлөр боюнча маалымдады. Алар "чет өлкөдөгү диссиденттерди коркутууга, анын ичинде Хашукжинин өлүмүнө катыштыгы бар" деп шектелет. Жеке санкциялар аталган мамлекеттин Жалпы чалгындоо кызматынын жетекчиси Ахмад аль-Асириге да берилген.

АКШнын Чалгын кызматынын докладында саудиялык бийликтин сынчысы, The Washington Post авторунун ырайымсыздык менен өлтүрүүгө мураскер ханзаада Мухаммед ибн Салмандын да тиешеси бар. Анын макулдугу менен журналистти Сауд Аравиясынын Стамбул шаарындагы консулдугунун имаратынан уурдап кетишкен. Кийин анын сөөгүн жиликтеп салышканы айтылат, андан аркысы эч кимге белгисиз. Королдуктун Тышкы иштер министрлиги бул айыптоолорду таптакыр четке какты. Жаңы президент Жо Байден шайлоо убагындагы дебаттарда Эр-Риядды кодулай турганын убада кылганы менен мураскер ханзаадага жеке санкциялар салынган эмес. Бул күдүк ойлорду жаратат.

"Менимче, бир адам менен эмес, бүтүндөй өлкө менен алака артыкчылыктуу экенин түшүнүү зарыл", — дейт Блинкен. Анын айтымында, администрация Сауд Аравиясы менен мамиле кайра каралат, бирок алар баары бир маанилүү, АКШ аларга өзгөчө кызыкдар.

"Биз королдукту коргоону жактайбыз", — деп кошумчалайт Блинкен. Ал түшүндүргөндөй, Эр-Рияд көбүнесе Кошмо Штаттардын көздөгөнү жана баалуулуктарына жооп берчү.

Мамкатчы Эр-Рияддын америкалыктардан алып жаткан жардамын, Йемендеги кырдаалды ажырата билүүсү Ак үй үчүн принципиалдуу экенин баса белгиледи. Саудиялыктар ал жакта хуситтердин шииттик кыймылына каршы президент Абу Рабу Мансур Хадинин өкмөтүн колдоп келет. Вашингтон америкалык куралды үчүнчү өлкөлөрдөгү согуш талаасында колдонулбаганын ырастап алгысы келет.

Чабуулдан коргонуу

Америкалыктардын мунайды королдуктун коргонуу багытын камсыздоо милдеттенмеси менен алат, эки өлкөнүн мамилеси ушуга негизделген. Сауд Аравиясы — америкалык курал-жаракты сатып алуучулардын эң ири өкүлү. Өнөктөштүк эки тараптын тең стратегиялык кызыкчылыктарын камсыз кылат. Бирок демократия, адам укуктары өңдүү баалуулуктар маселесинде мамлекеттер эки башка көз карашта. Барак Обаманын президенттигинин акыркы жылдарында союздаштык "пикирлердин ажырымына" тушуккан. Салмандын жеке кеңешчиси мамилени дал ушундай мүнөздөгөн. Алар Сауд Аравиясынын чөлкөмдөгү негизги атаандашы Иранга болгон АКШнын багытына да тиешелүү эле.

Эки өлкөнүн чалгындоо кызматтары коопсуздук тармагында ийгиликтүү кызматташып келсе да, монархияны сындагандар менен күрөшүүдөгү саудиялык ыкмалар Кошмо Штаттарга жаккан эмес. Ага йемендик көйгөй да кошул-ташыл болду.

Ак үй америкалык курал пайдаланылган деп болжонгон согуштук аракеттердин курмандыктарынын санына тынчсызданган. Бийликке Дональд Трамптын келиши менен мамиле жакшырып калган. Болбосо ал кызматына киришкенче жакынкы чыгыштык өнөктөшүн анчалык жактырбай, королдуктун "күйөрманы эмес экеним анык", "Кошмо Штаттар саудиялык террорчуларга кол кабыш кылбоого тийиш" деп келген. Кандай болсо да, Трамп алгачкы расмий сапарын дал Эр-Рияддан баштаган. Анын мөөнөтү аяктаган АКШ Мамдепартаменти хуситтерди террордук уюм деп тааныган.

Мураскер ханзаада менен экс-президенттин ортосундагы жакын мамиле көбүнесе анын күйөө баласы жана кеңешчиси Жаред Кушнер аркылуу түзүлгөн. Хашукжинин өлүмү жөнүндөгү доклад мурунку администрациянын тушунда эле даярдалган, болгону аны жарыялашкан эмес.

"Трамп Вашингтондун милдеттенмелерин азайтуу үчүн союздаштарын инвестициялоого басым жасаган. Өнөктөштөрү, анын ичинде Сауд Аравиясы дагы көбүрөөк курал сатып алып, чөлкөмдөгү окуяларга жоопкерчиликти алууга тийиш болчу", — деп түшүндүрөт Москва мамлекеттик эл аралык мамилелер институтунун алдындагы Перспективдүү америкалык изилдөөлөр борборунун директору Максим Сучков. Кошмо Штаттар бул вазыйпа үчүн аларды аскердик-саясий жактан калкалап, союздаштарынын маанилүү демилгелерин кубаттап келген.

"Азыр Трампты жектегендер эмне гана дешпесин, мамилелердин ушундай формуласын эки партия тең кабыл алган. Хашукжинин өлүмүнөн кийин демократтар республикачыларды сындап жатып калган. Сауд Аравиясындагы адам укуктарынын бузулушуна көз жумуп, Йеменде саудиялыктардын жана алардын союздаштарынын ырайымсыз операциясын этибарга алышкан эмес деп айыпташкан. Болбосо аны Обаманын тушунда демократтар өздөрү кубаттап, президент Кушнердин күйөө баласы менен мураскер ханзааданын ортосундагы "жылуу мамиле" үчүн жемелешкен эле", — деп эскерет Сучков. Бул Мухаммед ибн Салмандын жазасыз каларына, кандай маселе болбосун Вашингтон менен акча аркылуу чече аларына ишендиргенин белгилешкен демократтар.

Жаңы администрациянын келиши менен бул багыт өзгөрөрүн болжошкон, алар күткөндөй эле биринчи кадамдар жасалды. Байден Йемендеги чабуул коюучу операцияларды колдоону, анын ичинде курал экспорттоо эсебинен кол кабыш кылууну токтоторун кабарлады. Былтыр декабрда кол коюлган макулдашуулар боюнча 290 миллион долларга үч миң GBU-39 таамай тийчү бомбаны, ошондой эле 478 миллион долларга жети миң Paveway IV бомбасы берилери маалымдалган. Ак үйдүн чечими бул келишимдерге да таасир этет.

Вашингтон Йемен жаңжалын дипломатиялык жол менен чечерин жарыялады. Андан тышкары, февралда хуситтерди террордук топтордун тизмегинен чыгарышты.

Жаңы бурулуш

Анткен менен эки өлкөнүн мамилелеринин толук кайра каралышы жөнүндө айтууга болбойт деп боолголошот эксперттер. "Тилдешет, жемелешет, бирок кызматташуу кайра каралбайт", — деп эсептейт Жакынкы Чыгыш боюнча адис Алексей Хлебников. Анын айтымында, стратегиялык планда эч нерсе өзгөрбөйт.

Эл аралык иштер боюнча Россиялык кеңештин жакынкы чыгыштык долбоорлорунун менеджери Руслан Мамедов да ушундай пикирде.

"Обаманын убагынан бери эле америкалыктар энергетика жаатында өстү, дүйнөдө мунай казуу боюнча алдыга чыгып, бул багытта Сауд Аравиясынан мурдагыдан азыраак көз каранды, — дейт эксперт. — Жаңы администрациядагы айрым адамдар АКШнын тышкы саясаты боюнча башкача көз карашта. Алар чөлкөмдөгү бир нече державага таянуу менен бир аз колун бошотуу үчүн тышкы саясатын кайра тең салмактап чыгууну жакташат".

Мамедов аймак ичиндеги абал көбүнесе ирандык өзөктүк келишимдерге жараша болот деп эсептейт. Эр-Рияд — Тегеран менен болгон мамиледе АКШнын негизги өнөктөштөрүнүн бири. Эгер Сауд Аравиясына алар тараптан катаал чара көрүлсө, мындан автоматтык түрдө Иран утат. Хашукжинин өлүмүнө тиешеси барларды жазалоо үчүн Кошмо Штаттар мындай тобокелдикке барбасы анык.

Соңку он жылда чөлкөмдө бир нече окуя болду. Тунис жана Египеттеги толкундоолор, кийин Египеттеги төңкөрүш... Ушундан кийин Каирге америкалык аскердик жардам убактылуу токтотулган. Акыркысы Иран менен түзүлгөн келишим. Мунун баары "королдукту, анын ичинде Сауд Аравиясын, мисалы, Россия жана Кытай өңдүү ири державалар менен дипломатиялык алакаларын диверсификациялоого жана байланышты чыңдоого түрттү" деген пикирде саясат таануучу Алексей Хлебников.

Москва да Эр-Риядга курал-жарак сатат: 2019-жылы алгачкы партиялары берилген. Ал эми бул туурасында эки тарап 2017-жылы макулдашкан. Ошондо королдук Россия менен ТОС-1А оор огнемёттук тутумдары, "Корнет-ЭМ" танкка каршы коргонуучу комплекстери, АГС-30 гранатомёттору жана АК-103 Калашников автоматтарын сатып алуу жана өндүрүштү уюштуруу жөнүндө меморандумга кол коюшкан. 2021-жылдын башында саудиялыктар россиялык С-400 зениттик-ракеталык комплекстерин жана Су-35 истребителин сатып алары мүмкүн экени айтылган.

Эксперт Мамедов: "Эр-Рияддын Москва менен мамилесинде ОПЕК+ келишиминин таасирин да эске алуу кажет. Бул эки тарапка тең көп каражат табууга мүмкүндүк түзгөн. Абдан прагматикалык өңүт, баары өз энчисиндеги пайдасын алат", – дейт. Анткен менен Владимир Путиндин Сауд Аравиясына же король Салмандын Россияга иш сапарлары көп учурда Вашингтон менен оюндарда инструмент катары каралат.

Монархия америкалыктарга чөлкөмдө көйгөй жаратуу мүмкүнчүлүктөрүнө ээ экенин белгилейт Мамедов. Бирок түпкүлүгүндө баары АКШ Эр-Рияд үчүн өтө маанилүү экенин, ал эми мындай аракеттер – көңүл бурдуруунун ыкмасы гана экенин түшүнүшөт. "Сауд Аравиясындагылар Кошмо Штаттар менен болгон мамиле Ак үйдө азыр кимдер отурганына жараша эмес, эки мамлекеттин байланышы фундаменталдуу. Ондогон жылдардан бери түптөлүп келген, кандай солгундоо болбосун туруштук бере алат", — деп бүтүмүн билдирет эксперт.

Өнөктөштүктүн үзүрү да байкалат, саудиялыктардын каймактары дээрлик бүт АКШда билим алат, сауд риалы долларга байланган, курал-жарак жана аскердик билим берүү негизинен америкалык болуп саналат. Булардын баарын өзгөртүүгө бир топ жыл талап кылынат. Ошондуктан тышкы байланыштардын диверсификациясы тек гана көп полярдуу жаңы дүйнөнүн талаптарына жооп берчү тактикалык жүрүш, көп тараптуу багыт болсо керек.

87
Белгилер:
санкциялар, жаза, АКШ, Иран, Россия, Сауд Аравиясы
Тема боюнча
Америкалык Patriot Сауд Аравиясына коюлган чабуулдан коргой албады
 Мамлекет башчы Садыр Жапаров Казакстандагы жалгыз манасчы Баянгали Алимжанов менен Нур-Султанда жолугуп, ага Достук орденин тапшырды

Жапаров Казакстандагы жалгыз манасчы Алимжановго "Достук" орденин тапшырды

92
(жаңыланган 13:19 03.03.2021)
Баянгали Алимжанов ушул кезге чейин Казакстандагы жалгыз манасчы. Ал 1984-2004-жылдар аралыгында жүздөгөн улуттук, эл аралык жана жергиликтүү сынактарга катышкан.

БИШКЕК, 3-мар. — Sputnik. Мамлекет башчы Садыр Жапаров Казакстандагы жалгыз манасчы Баянгали Алимжанов менен Нур-Султанда жолугуп, ага "Достук" орденин тапшырды. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматынан билдиришти.

  • Президент КР Садыр Жапаров в рамках государственного визита в Казахстан встретился с единственным сказителем эпоса Манас в РК Баянгали Алимжановым
    Мамлекет башчы Садыр Жапаров Казакстандагы жалгыз манасчы Баянгали Алимжанов менен Нур-Султанда жолугуп, ага "Достук" орденин тапшырды
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Президент КР Садыр Жапаров в рамках государственного визита в Казахстан встретился с единственным сказителем эпоса Манас в РК Баянгали Алимжановым
    Жапаров Алимжанов кыргыз элдик көркөм өнөрүнүн берметин өнүктүрүүгө жана жайылтууга зор салым кошконун белгилеп, "Манас" эпосун казак тилине которгону үчүн ыраазычылык билдирген
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Орден Достук подаренный единственному сказителю эпоса Манас в РК Баянгали Алимжанову
    Баянгали Алимжанов ушул кезге чейин Казакстандагы жалгыз манасчы.
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
1 / 3
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Мамлекет башчы Садыр Жапаров Казакстандагы жалгыз манасчы Баянгали Алимжанов менен Нур-Султанда жолугуп, ага "Достук" орденин тапшырды

Жапаров Алимжанов кыргыз элдик көркөм өнөрүнүн берметин өнүктүрүүгө жана жайылтууга зор салым кошконун белгилеп, "Манас" эпосун казак тилине которгону үчүн ыраазычылык билдирген.

Садыр Жапаров бүгүн, 2-мартта, Нур-Султан шаарындагы Казакстандын туңгуч президенти Нурсултан Назарбаевдин музейине барды
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Баянгали Алимжанов 1954-жылы 16-октябрда Казак ССРинин Кокшетау облусунун Степняк-Енбекшилдер районунда катардагы жумушчунун үй-бүлөсүндө туулган. Орто мектепти аяктагандан кийин Алматы шаарындагы Киров атындагы Казак мамлекеттик университетинин филология факультетинин казак тили жана адабияты бөлүмүндө окуган.

Баянгали Алимжанов ушул кезге чейин Казакстандагы жалгыз манасчы. Ал 1984-2004-жылдар аралыгында жүздөгөн улуттук, эл аралык жана жергиликтүү сынактарга катышкан, ар кандай конкурстардын бир нече жолку жеңүүчүсү.

Казак манасчысынын Sputnik Кыргызстан агенттигине берген маегин материалдан окуңуздар.

92
Белгилер:
Баянгали Алимжанов, Орден, Достук, манасчы, Садыр Жапаров
Тема:
Жапаровдун Казакстанга болгон иш сапары
Тема боюнча
"Жашыл коридор" үчүн ыраазычылык. Жапаров Казакстандын премьери Маминге жолукту
Жапаров казак инвесторлорун Кыргызстанга чакырды. Берген убадалары
Депутат добуш берип жаткан учурда. Архив

Референдум дайындоого кайсы депутат кандай добуш берди. Тизме

206
(жаңыланган 16:18 03.03.2021)
Аталган долбоорду алгач Жогорку Кеңештин тармактык комитети карап, жактырып берген. Андан кийин жалпы депутаттардын кароосуна чыгарылган.

БИШКЕК, 3-мар. — Sputnik. Бүгүн Жогорку Кеңештин депутаттары жалпы жыйында жаңы Конституциянын долбоору боюнча референдум дайындоо демилгесин биринчи окууда колдоп беришти.

Эл өкүлдөрүнүн 87си макул болсо, 9у каршы чыккан.

Жогорку Кеңештин сайтына кайсы депутат кандай добуш бергени тууралуу маалымат жарыяланды.

Результаты голосования депутатов Жогорку Кенеша по вопросу референдума по проекту новой Конституции
© Фото / Пресс-служба ЖК
Результаты голосования по вопросу референдума

Долбоор экинчи-үчүнчү окуудан дагы колдоо тапса, президентке жөнөтүлөт. Ал кол койгондон кийин жалпы элдик добуш берүү дайындалат. Референдумду жергиликтүү кеңештердин шайлоосу менен кошо 11-апрелде өткөрүү сунушталууда.

206
Белгилер:
конституция, референдум, добуш, депутат, Жогорку Кеңеш
Тема:
Жаңы Конституциянын долбоору жана референдум
Тема боюнча
Жерде, түрмөдө жаткан депутаттар кантип кол койду? Момбековдун ачууланган видеосу
Депутат Бешимбаева: жаңы Конституциянын автору эмесмин, тизмеден алып коюңуздар