Жердин картасы тартылган граффитинин жанын өтүп бараткан адам. Архив

Эки тизгин, бир чылбырды бере тургула. Дүйнөнү башкарууга умтулган ЕБ лидерлери

(жаңыланган 14:27 08.04.2021)
Болочоктогу дүйнөлүк өкмөткө Фиджи, Албания, Тринидад жана Тобаго сыяктуу геосаясий лөктөр мүчө болот экен. Тизменин соңунда эле капыстан Украина чыга калып таң калтырды.

Улуу Британиянын премьер-министри Борис Жонсон, Германия канцлери Ангела Меркель, Франция президенти Эммануэль Макрон, ДССУнун башкы директору жана бир катар европа өлкөлөрүнүн башчылары тарабынан жасалган билдирүү дыкат иликтөөнү талап кылат. Ага РИА Новости баам салган.

Улуттук өкмөттөр пандемиянын кесепетин жоё албаганын айткан лидерлер эми адамзаттан дүйнөлүк өкмөттүн башкаруусуна өтүүсүн талап кылып жатышат. Ал жактан өздөрүнө жылуу жай даярдап койгонун бүгүнкү абал көрсөтүүдө.

Билдирүүдө "пандемияга каршы аракет көрүү боюнча дүйнөлүк келишим" тууралуу айтылганы менен авторлордун дымагы асманда экени туюлуп турат. Коронавирус пандемиясын алар "1940-жылдан бери дүйнөлүк коомчулукка жасалган ири чакырык" деп атап, сунушталып жаткан келишимди "1945-жылкы келишим" менен салыштырышууда. Ал жылы Ялта келишими кабыл алынган.

Бир караганда демилге орундуудай. Жонсон да, Меркель да, балким, Макрон да тактыда көпкө кармалбайт. Канцлер айым декабрда кетет. Макрондун деле келерки президенттик шайлоодо мүмкүнчүлүгү чектелүүдөй болуп турат. Англиялыктардын көбү Жонсондун премьер-министр катары көргүсү жок. Ошентсе да баарынын аз болсо да башкара туруу ниети күч.

Демилгенин түшүнүктүү боло бербеген дагы бир жагы бар, бүгүн-эртең кете турган лидерлер дүйнөгө эмне бере алат? Башкаруу тажрыйбасынбы? Өз өлкөсүн жыргатып жиберишиптирби? Улам киргизилген локдаундар орто жана чакан бизнести талкалап, туристтик секторду жайлады. Обама айтмакчы, Европа экономикасынын таш-талканы чыкты.

Вакцина чуусу эмгиче токтой элек. Чыдамы түгөнгөн эл улам сыртка чыгып, шаарды кыйратып, күч структуралары менен кармашып жатат. Өкмөт андан өтүп ири айып пул чегерип, ковид паспортун чыгарып элди көз көрүнөө бөлүп-жарууда, мунусу аз келгенсип адамдардын өмүрүн тобокелге салып россиялык вакцинадан баш тартып келет.

Ал эми "өнүгүп келе жатат" деп теңсинбей келген мамлекеттер азыркы тапта коронавирустан аз-аздап арылып, орус вакцинасын алып, ЕБдин кыйналып турганынан пайдаланып өз экономикасын жандантууда.

Былтыркы жыл Европа лидерлери үчүн бир топ эле ийгиликсиз жыл болду. Бирок кечирим сурап пенсияга кетүүнүн ордуна алар дүйнөлүк өкмөт түзүп курамына кирмей болушту. Ооба, албетте, кабарыбыз бар болчу, бирок мынчалык жийиркеничтүү болорун билбептирбиз.

Дүйнөнү башкарууга талпынгандар карамагындагы өкмөттөр Экинчи дүйнөлүк согуштан бери боло элек кыйсыпырга туш болгонун сыймык менен айтып жатышат. Жакшылап карай келгенде бул кыйсыпыр өзүлөрүнүн колу менен жасалбадыбы, болбосо коронавирус өзү жалгыз мынча боло албайт эле. Натыйжада жумушсуз калган калктын келечеги бүдөмүк бойдон, дагы деле өкмөттөн кандайдыр бир социалдык төлөмдөрдү күтүп жашоону улантууда.

Бул башкаруучулар өткөн жылы өз элине каршы кадимкидей эле согуштук аракеттерди жасады. Миллиондогон адамдар жакырчылыкка туш болгонун баарыбыз билебиз. Бирок мындан пайда да көргөндөр бар экен. Европалык лидерлер түзүлгөн кырдаал "жаңы Ялтага" карт-бланш болуп берет деп чечишкен шекилдүү.

Сунушталып жаткан дүйнөлүк өкмөттүн эң башкы артыкчылыгы — эч ким эч кимди шайлабайт. Анлгия менен АКШнын медиасы өкмөттүн кандайча кураларын түшүндүрүп жетишти. The Week журналы, мисалы, дүйнө жүзүнүн башына бир адамды коюп, аны "император" деп атоону сунуштады.

Балким, императордун ордуна бүтүндөй "саясий бюро" уюшулуп калар. Бирок Брюссель бюрократиясынын тарыхы бизден эч ким пикир сурабай турганын көрсөткөн. Жөн гана улуу урматтуу адамдар чогулуп, керектүү адамды керектүү жерге дайындап коюшат. Ал күнү бүткүчө ошол орунда отурат. Демократия? Шайлоо? Жок ай, кайдагыны айтпагылачы.

Дүйнөлүк өкмөттүн потенциалдуу мүчөлөрү программасын ачыктабай турууну чечишиптир. Болгону пендемия биринин артынан бири чуура турганын айтып, вакцинация жана ковид паспорту жашообуздун ажырагыс бөлүгү болорун билдиришти.

Дүйнөлүк өкмөттү дайындоочу улуу урматтуу адамдар түртмөлөгөн "улуу өзгөрүүнүн" күн тартибинен Европанын өз элине каршы согушу жакын арада аяктабай турганын билүүгө болот. Жетекчиликтин планында өнөр жай өндүрүшүн тыптыйпыл жок кылуу бар. Бул европа элин жапырт жумушсуздук менен жакырчылыкка кептейт. Жан дүйнө трансгендерлер менен ЛГБТдан азыктанып, христиандардын чиркөөсү вирустун жайылтуучусу катары таптакыр жабылат имиш.

Сегиз миллиардга чукул адамдын башын дүйнөлүк өкмөт кантип бириктирет деген суроо жаралат. Күчкө сала турган аппарат кандай болот, ар жерде өзүн өзү дайындаган жетекчи сөрөйлөрдү ким колдоп турат, токойду партизандардан ким тазалайт, атайын түрмөгө түшкөн көтөрүлүшчүлөрдү ким кыйнап урат? НАТО кызматкерлери аралашкан БУУнун мурунку тынчтык орнотуучуларыбы? Макрон менен Меркель айтып келген Германия менен Франциянын бириктирилген армиясыбы? Жооп жок.

Трагикомедиялуу билдирүүгө кол койгондорду окуп чыгуу бир топ ырахат тартуулайт. Алгач тизмеде жокторду санайлы. Кол койгондордун арасында АКШ да, Кытай да жок, Россияны да, Индияны да таппайсың. Бразилия да, Мексика, да, Канада да, Япония да жок. БУУга мүчө 170тей мамлекеттин жок экенин көрүүгө болот.

Анткен менен документке ДССУнун башкы директору, доктор Тедрос Аданом Гебреисус кол койгон. Буга таң калуунун кереги жок, анткени бул уюм башынан эле ушул ишке багытталган болчу. ДССУнун түзүүчүсү Брок Чисхольм дүйнөлүк өкмөт түзүү демилгесинин башында турган, муну жашырчу да эмес, Мына эми жүз жыл өтпөй жолу ачылып отурат.

Болочоктогу дүйнөлүк өкмөткө Фиджи, Албания, Тринидад жана Тобаго сыяктуу геосаясий лөктөр мүчө болот экен. Тизменин соңунда эле капыстан Украина чыга калып таң калтырды. Чын, бар экен, "Володимир Зеленскийдин" колу турат.

Кээде туруп бул акылга сыйгыс нерсенин баары атайын Украина үчүн жасалып жатабы деп ойлоп кетет экенсиң. Итке минип бара жаткан Европа үчүн мындай кичинекей аймак да жакшы эле колония болуп бере алат эмеспи. Жер-жемиш, сало, арзан жумушчу күч. Ал эми аймакты кың дедиртпей баш ийдирип туруу — бул башка маселе.

Жети жыл мурун карапайым украиналыктарды "ЕБге мүчөлүк" (эсиңиздердеби, "жакшынакай ич кийим жана ЕБди каалайм") деген момпосуй менен кызыктырышты эле. Дал ушул нерсе үчүн калк өлкөсүн кыйратып, жашоо африкалык деңгээлге түшүп кеткен.

Бара-бара украиналыктар момпосуйга жетеринен күмөнсүй башташты. Ич кийимчен кыз Россиядан жумуш издөөгө аргасыз болду. "Түндүк агым — 2нин" батышка бет алышы шектенүүнү бекемдеп койду.

Анан эле украиналыктарды дүйнөлүк өкмөткө чакырып калса, Орустарды чакырбай, украиналыктарды чакырып жатса. Бул мурункудан да таттуу, чоңураак момпосуй эмеспи. Анын артынан дагы он жылдай чуркаса болот. Ушинтип алаксып турушса, улуу урматтуулар дагы бир нерсе ойлоп табууга жетишет.

Тема боюнча
Климат көйгөйүнө жамынып ааламды аңтаргандар. Сереп
Пандемия Европа үчүн бороон-чапкынга айланууда. Туруштук бере алабы?
Кара деңиздеги РФтин Каспий флотилиясы

Кара деңизге жеткирилген артиллериялык, десанттык кемелер. РФ флоту эмнени көздөөдө?

(жаңыланган 22:31 20.04.2021)
Түштүк-батыш стратегиялык багытка карата кандай коркунуч болбосун ыкчам чара көрүүгө даярдыгын Россия Кара деңиздеги кадамы менен көрсөттү.

РФтин Каспий флотилиясы, Балтия жана Түндүк флотторунун ракеталык, артиллериялык жана десанттык кемелери аталган чөлкөмгө жеткирилди. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко бул ирет Россиянын ушул аракетине баам салган.

Каспий флотилиясынын 15 кемесинен турган топ 17-апрелдин таңында Керчен кысыгы аркылуу Крым көпүрөсүнүн алдынан сүзүп өтүп, Кара деңизге карай багыт алды. Ошол эле күнү Босфор булуңунан Кара деңизге РФтин Түндүк флотунун ири десанттык кемелери – "Александр Отраковский" жана "Кондопога", андан соң Балтия флотунун ушундай эле "Калининград" жана "Королёв" кемелери жөнөдү.

Жети десанттык ири кемени кошкондо Кара деңизде россиялык мындай жети бирдик бар, штаттык курал жана зооттолгон техника (100 танктан өйдө) үч миң чакты деңиз пехотачыларын бортуна жайгаштыра алат. Ошону менен бирге эле десанттык катерлерди да унутта калтырган болбойт.

Каспий флотилиясынын, Балтия жана Түндүк флотунун күчтөрү Кара деңиз флоту менен биргеликте жоопкерчилик жүктөлгөн аймактагы катаал жагдай эске алынып уюштурулган ири машыгууларга катышат. "Калибр" канаттуу ракеталары менен 2000 чакырымдык радиустан "ливиялык сценарийди" же "чөлдөгү бороонду" уюштуруп, башкача айтканда, европалык өлкөлөрдүн аймагындагы агрессорду кыйратып коё алчу дараметке ээ.

Ошондой эле Кара деңиз флоту жана Каспий флотилиясынын деңиз пехотасы жана жээктеги күчтөрүнүн бөлүктөрү да тартылган. Россиянын түштүк-батыштагы чек араларына аталган мамлекеттин жалпы күчтөрүнүн эки армиясы жана аба-десанттык күчтөрдүн үч дивизиясы, Түштүк аскердик округунун сокку уруучу авиациясы да жеткирилген. Крым тобу кургакта, деңизде жана абада болжолдуу душмандын деңиз жана аба десанттары менен "айыгышкан кармашка" машыгууда.

Батыштын кысымына жооп

Чыгыш Европада 26 өлкөдөн 30 миң жоокер катыша турган Defender Europe 21 машыгуусунун Кара деңиздеги активдүү фазасы май айына коюлган. Ал убакка дейре британ аскердик кемелери, атап айтканда, эсминец жана кайыктарга каршы фрегат келет. Негизинен алар ракетага каршы коргонуучу америкалык "Гарпун", аэродинамикалык бутасын 80 чакырымга чейинки аралыктан кыйратуучу Sea Wolf зениттик ракеталык комплекстери менен жабдылган. Кара деңиз акваториясында британиялык аскердик-деңиз күчтөрүнүн кемелери Жер ортолук деңиздеги "Королева Елизавета" авиа ташуучусунун бортунан көп буталуу F-35 истребитель-бомбалоочуларын колдойт.

Донбасста курчуп турган абалдан улам РФтин Коопсуздук кеңешинин катчысы Николай Патрушев АКШ жана анын союздаштары Украинаны Крымга карата чагымчылыкка шыкактап жатканын билдирген эле.

Россиянын быйыл 21-апрелден 31-октябрга чейин пландалган аскердик окуулары Кара деңиздеги бир нече районду чет өлкөлүк аскердик-деңиз күчтөрү үчүн жабат. Кеме өтүүчү үч тилке, атасак, Крымдын түштүк жээги (Севастополдон Гурзуфка чейинки), Керчен жарым аралындагы жээктеги жана Крымдын батышында деңизге малынып турган чакан тилкеде ушундай бөгөт коюлган. Эске салсак, бардык чектөөлөр РФтин территориалдык сууларынын ичинде гана, ошону менен бирге эле эл аралык эрежелерге шайкеш, Керчен кысыгындагы жарандык кемелердин өтүшүнө жолтоо болбойт.

Украинанын куралдуу күчтөрү жана НАТОнун стандарттык окууларына Россия Крымдын жээктериндеги таамай тийчү канаттуу ракеталар менен сокку уруучу күчтүү кеме тобун, Кара деңиз флоту жана Түштүк десанттык округдун "аба армадасын" түзүү менен жооп кылып, жабдылбаган жээкке жеткирүү менен өз мүмкүнчүлүктөрүн көрсөтүүдө.

Мурдараак Кара деңиз акваториясын Түштүк аскердик округунун авиациясынын жана Кара деңиз флотунун Деңиз авиациясынын биргелешкен ири машыгуулары башталып, анда фронттук Су-24М жана Су-34 бомбалоочу учактары, көп буталуу Су-27СМ жана Су-30СМ болушунча пас бийиктиктеги деңиз буталарын карай ракета кое берүү жана бомбалоого машыгып, ошондой эле Кара деңиз флотунун кемелерин калкалап жана коштоо менен алек болушат.

Кара деңиздеги Россиянын Куралдуу күчтөрүнүн катаал үстөмдүгү шартында "Европанын коргоочулары" күч жана каражаттардын машыгуусунда кескин түрдө чектелген. Defender Europe 21 окуусунун пландарына түзөтүү киргизилери шексиз, антсе НАТО боюнча "улук өнөктөштөрдүн" кадыр-баркы түшөт. Пентагондун "кеме өтүүдөгү эркиндиктин" кыйрашы жөнүндөгү кооптонгон билдирүүлөрү ушундай жагдайдан улам экени түшүнүктүү. Кантсе да октябрь айында аймактагы кырдаал калыбына келип калары айкын.

Белгилер:
десант, НАТО, Россия, аскер-деңиз флоту, Кара деңиз
Тема боюнча
"НАТОнун иши": россиялык чек араларда эмне башталмакчы? Сереп
БУУнун желеги. Архив

БУУнун Башкы ассамблеясы Кыргызстан сунуштаган демилгени бир добуштан колдоду

(жаңыланган 17:51 20.04.2021)
Расмий Бишкек демилгелеген резолюцияга Япония, Кытай, Россия жана Индия өңдүү 60 өлкө авторлош болгону белгиленет.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. Бириккен Улуттар Уюму Кыргызстан демилгелеген "Жаратылыш чек араны билбейт: чек ара кызматташтыгы — биологиялык ар түрдүүлүктү сактоонун, калыбына келтирүүнүн жана туруктуу пайдалануунун чечүүчү фактору" деп аталган жаңы резолюцияны жактырды. Бул тууралуу Тышкы иштер министрлигинин маалымат кызматы билдирди.

75-сессиянын пленардык жыйынында БУУнун Башкы ассамблеясы резолюцияны бир добуштан кабыл алган.

Резолюциянын негизги максаты — 2030-жылдын күн тартибин ишке ашыруу жана туруктуу өнүгүү принциптерине негизделген жаратылыш ресурстарын сарамжалдуу пайдалануу менен биргелешкен иштерди жүргүзүү. Муну менен келечек муунду таза, коопсуз жана туруктуу чөйрө менен камсыз кылуу боюнча биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо тармагында чек ара кызматташтыгын бекемдөө.

Долбоорго БУУнун Биоартүрдүүлүк жөнүндө конвенциясы, Көчүп жүрүүчүлөр түрлөрү боюнча конвенциясы, Рамсар конвенциясы жана Германиянын Коргоо союзу (NABU) сыяктуу бир катар глобалдык экологиялык уюмдар өз баасын берип колдоого алган.

"Резолюциянын бир добуштан кабыл алынып, дүйнөнүн 60 мамлекетинин авторлош болушу демилгенин актуалдуулугун далилдеп, мындан ары илгерилетүүгө колдоо көрсөтөрүн тастыктайт. Бул Кыргызстандын экология жаатында жогору бааланган ийгиликтүү демилгелеринин уландысы болду. Буга чейин ак илбирсти сактоо, тоолуу аймактарды туруктуу өнүктүрүү, Нью-Йоркто БУУнун алдында Тоолуу өлкөлөрдүн досторунун тобун түзүүнү сунуштаган", — деп айтылат маалыматта.

Кыргызстан демилгелеген резолюцияга Япония, Кытай, Россия жана Индия өңдүү 60 өлкө авторлош болгону белгиленет. Тизме менен Тышкы иштер министрлигинин сайтынан таанышууга болот.

Белгилер:
чек ара, жаратылыш, резолюция, демилге, Кыргызстан
Тема боюнча
Жапаров ЮНЕСКО директорун КРдеги чокуга чыгууга чакырып, макулдугун алды
Ооруканада палатадагы капельница. Архив

Бишкекте уу коргошунга ууланып төртүнчү бейтап ооруканага түштү

(жаңыланган 22:48 20.04.2021)
Учурда бейтап Бишкектеги Травматология жана ортопедия илим-изилдөө борборунда жатат. Абалы туруктуу экени айтылды.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. Бишкек шаарында уу коргошунга ууланган төртүнчү адам ооруканага түштү. Бул тууралуу кабарды Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министрлигинин маалымат кызматы тастыктады.

Билдирүүгө ылайык, бейтап тундурманы беш күндөн бери үйүндө ичип жатканын айткан. Учурда ал Бишкектеги Травматология жана ортопедия илим-изилдөө борборунда жатат. Абалы туруктуу.

Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Ушуну менен борбор калаада уу коргошунга ууланган төртүнчү бейтап катталганы маалым болду. Бүгүн аталган ооруканага 71 жана 67 жаштагы жубайлар түшүп, алдын ала диагнозу "аконитке уулануу, аритмогендик шок" деп коюлган.

Андан мурдараак Тез жардам кызматы уу коргошунга ууланган киши ооруканага жеткирилгенин билдирген. Министрлик ал белгисиз затка ууланганын айтып, каны менен заарасы экспертизага жиберилгенин маалымдады. 

Уу коргошун чуусу

Президент Садыр Жапаров Кыргызстандын дарыгерлери коронавирустан 2-3 күндө айыктырган ыкма тапканын айткан. Көп өтпөй мамлекет башчы өзү аконит (уу коргошун) кайнатып жасап жатканы белгилүү болду

Ал эми саламаттык сактоо министри Алымкадыр Бейшеналиев түз эфирде уу коргошун ичип, мындан ары коронавирустан дарылоого колдонуларын жар салган. Ошол эле учурда бул тундурманы адам муздак ичип алса беш мүнөткө жетпей өлөрүн эскерткен.

Белгилер:
Бишкек, уулануу, бейтап, оорукана, Ысык-Көл тамыры, уу коргошун
Тема:
Уу коргошун чуусу
Тема боюнча
Уу коргошун ичкендерден кагаз жүзүндө уруксат алган эмеспиз. Министрдин маеги