Ирактын борбору Багдадда коронавирус менен түшкөн бейтаптарды караган ооруканада жарылуу болду

Иракта инфекциялык ооруканадагы жарылуудан өлгөндөрдүн саны 82ге жетти

119
(жаңыланган 16:35 25.04.2021)
Болжолдуу маалыматтар боюнча, кычкылтек толтурулган баллон жарылып, адамдар иске ууланып каза табууда. Жаракат алгандар жүздөн ашты.

БИШКЕК, 25-апр. — Sputnik. Ирактын борбору Багдадда коронавирус менен түшкөн бейтаптарды караган ооруканада жарылуу болуп, көз жумгандардын саны 82ге жетти. Бул тууралуу жергиликтүү басылмаларга шилтеме кылуу менен РИА Новости жазды.

Агенттиктин жазганына караганда, кырсык болгон маалда 21 кишинин каза болгону айтылган, алардын саны улам өсүүдө.

Ал эми жаракат алган 100дөн ашуун кишиге медициналык жардам көрсөтүлүп жатат.

Болжолдуу маалыматтар боюнча, кычкылтек толтурулган баллон жарылып, адамдар иске ууланып каза табууда.

Ирактын премьер-министри Мустафа аль-Каземи тергөө бүткүчө оорукананын жооптуу адамдарын камакка алууну буюрду.

119
Белгилер:
өлүм, оорукана, коронавирус, жарылуу, Ирак
Тема боюнча
Трампка таандык 39 кабаттуу мейманкананын жарылган видеосу жарыяланды

Кыргызстан элине ыраазымын. Рахмондун оппозициясы менен Бишкекте элдешкен видеосу

211
(жаңыланган 22:17 14.05.2021)
Мындан 24 жыл мурун Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон менен Бириккен тажик оппозициянын лидери Саид Абдулло Нури Бишкек шаарында сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, жарандык согушту токтотуу боюнча документтерге кол коюлган.

Sputnik Кыргызстан агенттиги андагы тарыхый күндө тажик президенти Эмомали Рахмондун сүйлөгөн сөзүнүн толук видеосун сунуштайт.

Коңшу мамлекеттин президенти Рахмон жана Бириккен тажик оппозициянын лидери Саид Абдулло Нури өз командасы менен Бишкек шаарына 1997-жылдын 13-майында келген. Беш жылдан бери бийлик талашып согушуп 100 миңден ашык адамдын өмүрү кыйылып, бир миллиондон ашык кишини качырган жарандык согушту токтотууга Кыргызстандын тунгуч ажосу Аскар Акаев, кыргыз аскер чалгынчылар, дипломаттар, саясатчылар жана тынчтык орнотуучу батальон ортомчу болуп, тажикстандыктардын элдешүүсүнө көмөктөшкөн.

Сүйлөшүүлөр 14-майда "Ала-Арча" мамлекеттик резиденциясында башталып, үч күнгө созулган. Кыргызстандын борборунда Бишкек меморандумуна жана "Саясий маселелер боюнча" протоколуна кол коюлган. Анда тажик президенти Рахмон кыргыз тарапка ыраазычылык билдирип, кыргызстандыктардын Тажикстандагы жарандык согушту токтотуудагы ордун баса белгилеген.

"Мен баарынан мурда Аскар Акаевич жеке өзүңүзгө чын дилимден ыраазычылыгымды билдиргим келет жана сиз аркылуу боордош Кыргызстандын элине бүгүнкүдөй биздин жолугушууну меймандос Бишкекте өткөрүүгө мүмкүнчүлүк түзүп бергени үчүн ыраазычылык айтам. Биздин эки эл чек ара менен гана байланышпастан, жүздөгөн жылдардан бери тарыхый, маданий, руханий жактан байланышып келген. Мүмкүн ушундан улам Кыргызстандын жетекчилиги 1992-жылы эле биздин көйгөйдүн саясий жактан чечилишине кызыкдар экендигин көрсөткөндүр. Биринчилерден болуп Тажикстанга өзүнүн тынчтыкты орнотуучу делегациясын жиберген. Кыргыз бийлиги дайыма тажик бийлигинин көйгөйлөрүнө сабырдуулук менен, изги ою менен мамиле жасап келгенин баса белгилеп айткым келет. Бүгүн жалпы күчтүү эркибиздин, Кыргыз Республикасынын президенти, менин бир тууганым Аскар Акаевичтин жигердүү көмөктөшүүсү, Бириккен Улуттар Уюмунун генералдык катчысынын атайын өкүлү мырза Меремдин ортомчулугунун аркасында биз Бишкек меморандумуна, "Саясий маселелер боюнча" протоколуна кол койдук", — деген Рахмон.

Ал эми Кыргызстандын биринчи президенти Аскар Акаев биздин редакцияга берген маегинде ал процесстер кыйынчылык менен өтүп, Рахмон Нури экөө бири-бири менен кайым айтышып, жүз карашпай калышканын эскерген.

"Адегенде эле эки тарап бир имаратта отургусу келбеди. Чыгыш салты боюнча коноктор менен үйдүн ээси бир дасторконго чогуу отуруп тамак ичкенден тарта элдешүү процесси башталат деп үч саат бою аларды көндүрдүм. Акырында эки жак тең макул болуп, түн ичинде баарын дасторконго отургузуп, бир нанды өзүм сындырып тамак ичтик. Айта кетчү жагдай, бул сүйлөшүүгө тажик калкынын атактуу акыны Гулрухсор Сафиева да кошулду. Эртеси, 14-майда, сүйлөшүүлөр башталып, анда БУУнун генералдык катчысы Кофи Аннандын атайын өкүлү Ганс Дитрих Мерем экөөбүз ортомчу болдук. Процесс бир топ кыйынчылык менен коштолду. Ар бир тарап өз кызыкчылыгын коргогонго өттү. Расмий Душанбе күч түзүмдөрү каршылаш тараптын колуна өтүп кетеби деп кооптонду. Ал эми оппозиция бийликтин өзөгүн түзгөн таасирдүү министрликтеринин тизгинин алууга умтулду. Эки жак бийлик талашып, бири-биринин сөзүн укпай жатты. Мырза Мерем экөөбүз буларды бир пикирге келтиргенге аракеттенип жаттык. Ошентип үч күн өттү, эч натыйжа болгон жок.17-майда бири-бири менен кайым айтышып, жүз карашпай калышты. Түштөн кийин аэропортко камынып жатканын угуп, кечки тамакка калышын өтүнүп дароо Рахмонго телефон чалдым. Ошентип кечки тамакты ичкен соң эки тарапка кайрылдым: "Үч күндөн бери тажик эли менен бүт Борбордук Азия ЖМКдан Бишкектеги сүйлөшүүлөр кандай өтүп жатканын карап турган учуру. Эгерде ушул жерден элдешүүнү баштап кетпесеңер, анда тажик калкы силерди эч качан кечирбейт", — дедим. Мырза Мерем да мени колдоп, "тынчтык орнотууга саналуу кадамдар калды" деп эки жакты ынандырды. Бул түнкү чечүүчү сүйлөшүүдө Сафиеванын да ролу чоң. Ал менин өтүнүчүм боюнча Саид Абдулло Нури, Ходжи Акбар Тураджонзоданы Рахмон менен сүйлөшүүнү улантууга көндүрдү. Рахмон, Нури жана Тураджонзода биздин сөзүбүзгө муюп, сүйлөшүүлөрдү улантышты. Ошентип түнү бою эки тарап менен документтердин үстүндө иштеп, баарын тактадык. 18-майда таңга маал баарыбыз абдан чарчап, тыныгууга кетишти. Ошол учурда биз келишимди даярдадык. Түштөн кийин расмий Душанбе менен Бириккен тажик оппозициясы "Саясий маселелер жөнүндө" протоколуна кол койду. Бул Бишкектеги сүйлөшүүнүн башкы жетишкендиги эле", — деген Акаев.

Ага чейин каршылашкан эки тарап 1994-1997-жылдары Москва, Алматы, Исламабад, Ашхабад, Тегеран, Мешхед жана Хост (Түндүк Афганистан) шаарларында жолуккан, бирок бир пикирге келе алышкан эмес.

Кийин Бишкекте кол коюлган документтердин негизинде ошол эле жылдын 27-июнунда Кремлде эки тарап тынчтык жөнүндө келишимге кол коюу менен элдешүү процесси баштаган.

211
Белгилер:
видео, сүйлөшүүлөр, Эмомали Рахмон, Тажикстан, Аскар Акаев, Кыргызстан
Тема боюнча
Гиссардан чоң, эки миллион сомдук "Арашан" койлору. Новопокровкада тартылган видео
Адис Түндүк агым - 2 газ түтүгүнүн аймагында иштеп жатат. Архив

Миллиарддаган доллардан кол жууп... "Түндүк агым 2" октябрга чейин бүтөбү

65
Түндүк агым — 2нин" айланасында чуу басылчудай эмес, АКШ Европаны санкция менен коркутууну улантып жатат.

Европа россиялык газга муктаждык бар экенин билип турса да Германияда боло турган шайлоо долбоорго кедергисин тийгизип коюшу мүмкүн болуп турат. Демек, курулушту эртерээк бүтүрүү зарыл. Качан даяр болорун РИА Новости боолголоду.

Шайлоого чейин жетишүү керек

Россиянын Германиядагы элчиси Сергей Нечаев газ түтүгү 26-сентябрга чейин курулуп бүтөрүн айтты. "Күн жылыса ишибиз илгерилейт", — деди ал. Ушу тапта түтүктүн 100 чакырымы калды.

Шайлоодон кийин Бундестагдагы күчтүү позицияны жашылдар ээлеши мүмкүн, булар долбоорду колдобойт. 3-майда NABU (жаратылышты коргоо боюнча бейөкмөт уюм) Гамбургдун административдик сотуна кайрылып, "Түндүк агым — 2" Балтика деңизине зыян келтирерин айтып чыкты.

Анын үстүнө россиялык түтүккө көз карашы түз болгон Ангела Меркель кызматынан кетет. Бийликке ким келери азырынча белгисиз. Долбоор миллиарддаган долларды чапчыганын да унутпайлы.

"Азыр он миллиард долларды суу түбүндө калтырууга даярбызбы деген маселе көтөрүлүп жатат. Чечимди Европа кабыл алат", — деди Нечаев.

Евробиримдикте пикирлер эбак эле бөлүнүп кеткен. Түтүк Германия, Финляндия, Швеция жана Даниянын нейтралдуу сууларынан өтөт. Алгачкы үч өлкө курулушка дароо эле макул болгон. Копенгаген гана каршылык көрсөтүп, бирок акыры уруксат берген. Анткен менен Чехия, Польша, Венгрия, Словакия, Румыния, Хорватия караманча каршы. Украина тууралуу сөз кылып да кереги жок. Эч кимдин транзит өлкө деген макамдан ажырагысы жок.

Санкцияларга карабай

"Түндүк агым — 2нин" эки түтүгүнүн жалпы кубаттуулугу жылына 55 миллиард куб метрди түзөт. Узундугу 1 234 чакырым.

Курулуш 2019-жылдын декабрында токтотулган. Анда америкалык санкциялардан улам түтүктөрдү жаткырган Швейцариянын Allseas компаниясы долбоордон чыгып кеткен. Бир жылдан соң иш жанданганы менен АКШ тоскоолдук жаратуусун токтотпой келет.

Американын 2021-жылга карата бекитилген коргонуу бюджети чектөөлөрдү кеңейтти. Мамдепартамент европалык компанияларды коркутуп-үркүтүүдө. Быйыл февралда долбоордон ЕБдин 18 компаниясы чыгып кетти.

Ошентсе да Европа энергетикалык коопсуздук үчүн долбоордун зарылдыгын түшүнүп турат. Германия муну бир нече ирет далилдеген. 4-майда ГФРдин тышкы иштер министри Хайко Маас Лондондо өткөн "Жетиликтин" ТИМ башчыларынын жыйынында өлкө көмүр жана атомдук энергетикадан баш тарта турганын билдирген. Анын айтымында, мындай аракет энергиянын түгөнбөс түрлөрүнө өтүү үчүн газга болгон муктаждыктын өсүп жатканы менен түшүндүрүлөт.

Бир нече күндөн кийин, 11-майда, "Германия үчүн альтернатива" партиясынын теңтөрагасы Тино Крупалла: "Көз карандысыз мамлекет катары биз башка өлкөлөр менен байланышты бекемдешибиз керек" деп эскертип, газ түтүгүнүн курулушу Германияга да, Россияга да пайдалуу экенин белгилеген.

"Экономика жаатындагы узак мөөнөттүү натыйжалуу кызматташууну АКШ каалагандай көз ирмемде саясий доомат менен бузуп салуу мүмкүн эмес. Бул жөн гана бизнес", — деп эсептейт Россиянын Эл достугу университетинин экономика факультетинин доценти Максим Черняев.

Эми кызыл лента сентябрдын соңу менен кесилери арсар болуп турат.

"Тоскоолдук саясий жана юридикалык жактан эле жаралып жаткан жок. Негизи эле курулуштун темпи өтө жай. 19-апрелден 10-майга чейин 3,1 чакырым төшөлдү. 1-19-апрель аралыгында 6,6 чакырым жаткырылды. Демек, 40 күндө 11,7 чакырым же орточо эсеп менен күнүнө 0,3 чакырым түтүк жаткырылып жатат. Мындай ыргак менен дагы 11 ай керектелет", — деди TeleTrade маалыматтык-аналитикалык борбордун экономисти Марк Гойхман.

Кандай болгон күндө да долбоор токтобой турганына катуу каршы чыгып жаткандар да түшүнүштү окшойт. Жаңы санкциялардан кыйгап өтүү үчүн туунду компанияларды пайдаланууга болот. Албетте, бул көбүрөөк убакытты алат, бирок иш кынтыксыз бүтөрүнөн кабар берет.

65
Белгилер:
курулуш, долбоор, кызматташуу, Германия, Европа, Россия, АКШ, Түндүк агым - 2, түтүк, газ
Тема боюнча
Россия менен АКШ Европа рыногун бөлүшүүдө: газ сактоочу жайларды ким толтурат
УКМК имараты. Архив

Жээнбеков генерал наамдарын мыйзамсыз ыйгарганбы? УКМК текшере баштады

0
(жаңыланган 22:55 14.05.2021)
Интернетте экс-президент Сооронбай Жээнбеков генерал наамдарын мыйзамсыз берген деген маалыматтар тарап жатат.

БИШКЕК, 14-май — Sputnik. Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети мурдагы ички иштер министринин орун басарлары менен УКМК төрагасынын мурдагы орун басарына генерал наамдары ыйгарылган деген маалыматты текшерип жатат. Бул тууралуу атайын органдын маалымат кызматы кабарлады.

Буга чейин интернетте экс-президент Сооронбай Жээнбеков иштен кетер алдында өткөн дата менен ошол кездеги ички иштер министринин орун басарлары Мирлан Канимет менен  Алмазбек Орозалиевге жана УКМК төрагасынын биринчи орун басары Талант Салиевге генерал наамдарын тапшырып кеткен деген маалымат тараган.

Орозалиев кызматынан 21-октябрда кол жууса, Каниметов 3-апрелде кеткен. Ал эми Салиев жумуштан 16-октябрда бошотулган.

Кыргызстанда канча генерал бар экенин Sputnik Кыргызстан агенттиги даярдаган материалдан окуй аласыздар

0
Белгилер:
УКМК, текшерүү, наам, генерал
Тема боюнча
Садыр Жапаров дагы бир жетекчиге генерал наамын берди