Коопсуздук кеңешинин төрагасынын орун басары Дмитрий Медведевдин архивдик сүрөтү

Тарыхтын эстен чыккан сабактары. Медведев РФ менен АКШнын алакасы тууралуу

198
(жаңыланган 20:09 25.04.2021)
РФтин Коопсуздук кеңешинин төрагасынын орун басары өткөн кылымдагы СССР менен АКШнын мамилесине сереп салып, Американын жаңы администрациясы алчу сабактарга токтолгон.

Акыркы жылдары Россия менен АКШнын мамилеси атаандаштыктан ачык эле контфронтацияга өттү, башкача айтканда, кансыз согуш дооруна кайтты. Санкциялык басым, опузалоо, каршылашуу, өзүмчүл кызыкчылыктарды коргоо — мунун баары дүйнө жүзүн олку-солкулукка кептеп жатат. Коопсуздук кеңешинин төрагасынын орун басары Дмитрий Медведевдин макаласы РИА Новости агенттигине жарыяланды.

Эки өлкөнүн узак убакытка чейинки чыңалган мамилесинин өзү кризис. Мындай оор жагдай мамилени ого бетер курчутуп, "кризис каатчылыгын" шарттайт. Жаралган кырдаалда бир эле туура эмес жасалган кадам, чыдамы жоктук, сөзгө маани бере билбегендик анык бир өлкөлөрдү эле эмес, бүтүндөй дүйнөнү кандуу кагылышуу кооптуулугуна такайт.

Жалпы тарыхта мындай көрүнүшкө күбө болгонбуз. Албетте, мезгил башкачараак эле, окуя Кариб бассейнинде болгон, бирок өзөгү так эле ушундай болчу.

Ал кездеги АКШнын тышкы саясаты биздин өлкөнү тийиштүү кадам жасоого мажбурлап келген. 1950-жылдардын аягында жана 1960-жылдардын башында АКШ ракеталарын Түркияга, Түштүк Вьетнамга, Ливанга жайгаштырып, абалды курчуткан. Кубада да туура эмес саясатынын айынан революция жасалган, кайра көзөмөлдү кайтаруу боюнча аракет көрүп убара кылган... Айтор, айта берсе оголе көп.

Биринчиси. Узак мөөнөттүү жооп. Бул АКШ жээгинде ракеталардын жайгашышы эле эмес. Биринчи кезекте бул — өлкөбүздүн кыска убакытта планетанын кайсы гана бурчунда болбосун, аскерий базаларды ишке киргизүү боюнча инфраструктуранын мүмкүнчүлүктөрүн ачып берүү, батыш мамлекеттерине сес көрсөтүү.

Экинчиси. Согуш босогосунда турган дүйнөнү компромисс деген эмне экенин жакшы түшүнгөн, абалга дыкат көз сала билген эки ири державанын лидерлери сактап калган.

Кайсы бир маалда лидерлер түз сүйлөшсө, айрым учурда анте алышкан эмес, кандай болгон күндө да СССР менен АКШнын ортосунда коркутуу, ультиматумдун жыты да жок тең укуктуу диалог бар эле.

Кариб кризиси соңуна чыккандан кийин ХХ кылымда эки мамлекет согушка ушунчалык жакын калган кырдаал түзүлгөн эмес. Анткени эки тарап тең эл аралык маселени чечүүдө конфронтацияга караганда кызматташуу алда канча жеңил экенин жакшы түшүнгөн.

Бирок бүгүнкү күндөгү абал бир аз башкачараак: АКШнын тышкы саясаты олку-солку болуп турат. Бул өлкөнүн Иран менен өзөктүк келишим түзүүдөн баш тартып, Ачык асман жана башка бир катар келишимдерден чыккан соң анык болду. Ал эми ушу тапта жаңы президенттин риторикасы буга айкын далил болуп турат.

Жаңы стратегиялык реалдуулукка, башкача айтканда, Вашингтондун тышкы саясий багытынын туруксуздугуна ички көйгөйлөр да, ошондой эле АКШнын Батыш дүйнөсүнүн лидери деген кадырынан ажырашы да себеп.

Ал эми жаңы администрация бир колу менен сүйлөшүү зарыл десе, экинчиси менен басымды күчөткөн тактиканы карманууда. Шайлоо алдындагы убадаларды аткаруу, багытты аныктоодо биримдиктин жоктугу, айтор, көп нерсе тууралуу сөз кылышы мүмкүн. Ал эми өнөктөштөрү менен атаандаштары айтылгандарды унчукпай, ыраазычылык менен кабыл алып, муюп отуруп бериши керек экен.

Диалог тууралуу эки президенттин телефон аркылуу сүйлөшүүсүнөн билдик. Артынан эле катуу сөздөр айтылып, антироссиялык жаңы санкциялар жарыяланып, дипломаттар куулуп, Россиядан келчү кооптуулук тууралуу жарлыкка кол коюлуп кетти. Буга Украинанын чыгышына, биздин аймакка аскерий техника жайгаштыруу боюнча АКШнын билдирүүсүн да кошо кетели. Бир сөз менен абалды курчутууга аракет жасалды.

СССРди АКШ эсептеше турган атаандаш катары кабылдап келгени шексиз. Муну тараптардын аскердик-саясий тең укуктуулугу шарттап келген, ал эми бул паритетти сактоо үчүн эл аралык уюмдардын системасы түзүлгөн эле. Мындан тышкары, эки аскердик блок — НАТО менен Варшава келишиминин мамлекеттери бар эле.

Бирок СССР кыйрагандан кийин ортодогу тең укуктуулук бир саамга жок болуп кетти. Аскердик күч жагынан бир да мамлекет тең боло албаган, керек болсо теңелүүгө укугу да болбогон 15 жыл ичинде Америка тең укуктуу диалог деген эмне экенин эсинен чыгарып койду.

АКШнын жаңы администрациясы дүйнө башкаруучусу жана Батыштын коргоочусу деген кадырын калыбына келтирип жатып дүйнөдө кимдир бирөө Америка менен тең тайлаша турган инфраструктуралык мүмкүнчүлүккө жана аскердик-саясий потенциалга ээ болушу мүмкүн экенин моюндоого дарамети жетпейт. Мисалы, Кытай же Россия.

Ушу тапта күн тартибинде АКШнын азыркы администрациясы Кариб кризисин жолго салган эки лидердин копромисске келген даанышмандыгын көрсөтө алабы деген маселе турат.

Чегине жетип калган көйгөйлөрдү жөнгө салууга эмне жардам бере алат?

Үч учур бар.

Биринчиден, "тагдыр чеччү чечимдин" баасы. Эгер жеңиштин кесепети өтө эле оор болсо, башкача айтканда, жеңүүчүнүн бар же жок болуусу тууралуу маселе жаралса, анда бул жеңиш эмес.

Экинчиден, түз байланыш. Бул чалышып сүйлөшүп койгон телефон эмес. Мында ачык баарлашып, маектештин үнүн угуп, айтканына сүңгүү, логикасы менен келтирген аргументтерин түшүнүү олуттуу мааниге ээ.

Үчүнчүсү, компромисстин зарылдыгын түшүнүп тим болбостон ага барууга да даяр болуу. Диалогдун таш-талканын чыгарган ультиматум менен оройлуктан баш тартууга даяр болуу. Ушул эң башкысы.

Демек, америкалыктардын "Россия жооп берет" деген сөзү туңгуюкка кептейт. Бул тоннелден жол жок. Мындай бүтүм эч кимге жакшылык алып келбейт.

198
Белгилер:
ультиматум, администрациялык жаза, лидер, санкциялар, кризис, мамиле, АКШ, Россия, Дмитрий Медведев
Тема боюнча
Адис: Россия экономикасынын өсүшү Кыргызстанга пайда гана алып келет
АКШнын Россияга каршы санкциялык тизмесинде жоктор "кимге иштейт"?
Кофе даярдоо. Архивдик сүрөт

Ачкарын эмнелерди ичпеш керек. Адистин кеңеши

60
Ашказан, ичеги оорулары менен жапа чекпегендер деле эртең менен ширеден, газдалган суудан, ичимдиктен алыс болушу шарт.

БИШКЕК, 11-май — Sputnik. Бардык адамдарга бир гана суюктукту ачкарын ичүүгө болот, ал эми калгандарына абайлап мамиле кылуу керек. Бул тууралуу медицина илимдеринин доктору, врач-диетолог Михаил Гинзбург Sputnik радиосуна айтып берген. 

Адис ири алдыда адамдын ашказанына көңүл буруу зарылдыгын айтты.

"Ачкарын сууну гана ичсе болот. Эгерде ашказан оорубаса, көк чайды сүт менен, ал тургай сүт кошулган кофени да ичсе зыяны жок. Кефир, айран ашыктык кылбайт", — деген Гинзбург.

Ал кычкыл азык ооруган ашказанга келип түшсө, ансыз да жабыркап турган былжыр челге барып тийип, оорута баштаарын айткан. Эгерде тамактан кийин болсо, кычкыл заттар зыянын ачкарын учурдагыдай тийгизе албастыгын кошумчалаган.

Ашказан, ичеги оорулары менен жапа чекпегендер деле ачкарын ширеден, газдалган суудан, компоттон, таттуу чай, ичимдиктен алыс болушу шарт. Анын айтымына караганда, адам ачка кезинде ичкен тамактар тез сиңет. Эгерде ал таттуу суусундук болсо кандын курамындагы кантты көтөрүп жиберет.

"Азыркы ширелер, ага кошумча өтө таттуулары ашказанды оорутат. Азыр жашылчадан жасалса да ага кант кошуп жүрүшөт. Андыктан шире эгерде ачкарын иче турган болсок биз ойлогондой өтө пайдалуу деле эмес. Эмнеге коңгуроо кагып жатабыз. Себеби ашказанда эч нерсе жок болгондуктан, ал ичегиге дароо эле "жетип барат" да, тез тарайт. Андыктан кант кошулган чай, компоттон эртең менен алыс болгон дурус. Ичимдиктен да күндүн бул маалында баш тарткан жакшы. Себеби мындай учурда тез сиңет да кандагы кант дароо көтөрүлүп, зат алмашуу бузулат", — деген доктор.

Адистер буга чейин эртең менен өтө кылдат болууну, тамак-аш эле эмес, башка нерселерде да абайлаш керектигин айтышкан. Адам ойгонору менен ыкчам дене тарбия көнүгүүлөрүн жасабашы керек. Мындайда дене кургап, ткандар жакшы чоюлбай калат. Адис спорт менен туура эмес машыкканда омуртканы кокустатып алуу толук ыктымал экенин эскерткен.

60
Белгилер:
диетолог, ашказан, тамак-аш, көнүгүү, ден соолук
Тема боюнча
Немец диетологдору ачкарын жегенге болбой турган азыктарды атады
АКШнын аскер кызматкери. Архив

Өзбекстан АКШнын аскер базасы жайгашат деген маалымат боюнча үн катты

769
Wall Street Journal басылмасы буга чейин Афганистандан чыгарылган АКШ аскерлери Борбор Азия өлкөлөрүнө жайгаштырылышы мүмкүн экенин жазган.

БИШКЕК, 10-май — Sputnik. Өзбекстандын Коргоо министрлиги Wall Street Journal гезитинин АКШ Афганистандан чыгарылган аскер күчтөрүн Борбор Азия өлкөлөрүнө жайгаштырышы мүмкүн деген билдирүүгө комментарий берди. Бул тууралуу РИА Новости жазды.

Wall Street Journal гезити буга чейин Афганистандан чыгарылган АКШ аскерлери Борбор Азия өлкөлөрүнө жайгаштырылышы мүмкүн экенин жазган.

Ак үй бул үчүн Өзбекстан же Тажикстан ылайыктуу жай деп эсептей турганы да айтылды.

Өзбекстандын Коргоо министрлигинин маалымат кызматы республиканын аскердик доктринасында мындай аракеттерге тыюу салынганын белгилеп, АКШнын аскер күчтөрүнүн келиши тууралуу билдирүүнү четке какты.

"Коргоо чөйрөсүндөгү негизги документтерде чет өлкөлүк аскер базаларын жана объектилерин өз аймагына жайгаштырууга жол бербөө тууралуу так, даана жооптор бар", — деген министрликтин өкүлү.

Анын айтымында, бул принцип өлкө Конституциясына да, тышкы саясат боюнча концепцияга да киргизилген.

Министрлик ошондой эле Өзбекстандын коргонуу саясаты тынчтык орнотуу операцияларына жана чет өлкөлөрдөгү аскердик чыр-чатактарга катышпоо принцибине негизделгенин белгиледи.

Эскерте кетсек, 2001-жылдан 2005-жылга чейин АКШ бийлиги Өзбекстандын Кашкадарыя облусундагы Ханабад аскер аэродромун пайдаланган. Бирок кийинчерээк Ташкенттин өтүнүчү менен аскер күчтөрүн Бишкектеги "Манас" авиабазасына көчүргөн.

Февраль айынын аягында Катар өлкөсүндө АКШ менен Талибан өкүлдөрү акыркы 18 жылдан ашкан чыр-чатактан кийин биринчи жолу тынчтык келишимине кол коюшкан. Анда 14 ай ичинде Афганистандан чет өлкөлүк аскерлер чыгарылып, туткундар кайтарылып, афгандар аралык диалог баштоо каралган.

Америкалык аскерлер Афганистандан 1-майдан тарта чыгарылып баштаган. Өнөктүк 11-сентябрда аякташы керек.

769
Белгилер:
комментарий, Өзбекстан, Аскер, АКШ, тынчтык орнотуучу
Тема боюнча
ЖМК: АКШ Афганистандан чыгарылган аскер күчүн Борбор Азияга жайгаштырабы?
Кагаздагы ноталар. Архив

Кыргызпатент сый акысын албай калган авторлорду издөөдө. Тизме

31
Автордук сый акыларды бөлүштүрүүгө жана төлөөгө байланыштуу маселелер боюнча 0(312) 68-00-86, 0(550) 778-450, 0(550) 778-590 номерлерине чалса болот.

БИШКЕК, 11-май — Sputnik. Кыргызпатент чыгармалары телерадиокомпаниялардын эфирлеринде жаңырган, бирок сый акысын албай калган автор, аткаруучуларды издеп жатканын маалымдады.

Мекеме изделип жаткан авторлордун тизмесин жарыялап, андан өзүн тапкандарга сөзсүз кайрылууну өтүнгөн. Автор, аткаруучулар өзүн бул шилтемеге кирип тапса болот.

Автордук сый акыны алуу үчүн талап кылынган документтер:

  • Чыгармаларды каттап, укуктарды башкаруу укугун берүү тууралуу келишим түзүү керек;
  • Автордун же аткаруучунун каттоо барагын толтуруу зарыл;
  • Паспорттун көчүрмөсү;
  • Банктан эсеп ачып, анын дарегин Кыргызпатенттин кызматкерлерине тапшыруу шарт.

Автордук сый акыларды бөлүштүрүүгө жана төлөөгө байланыштуу маселелер боюнча 0(312) 68-00-86, 0(550) 778-450, 0(550) 778-590 номерлерине чалса болот.

31
Белгилер:
аткаруучу, автордук укук, сый акы, Кыргызпатент
Тема боюнча
Кудайбердиева: былтыр Кыргызпатент 8 млн. сомдон ашык акча чогултту