Мунай азыгын табуучу жай. Архивдик сүрөт

Запас түгөндү: мунай баррелине 74 долларга чыгары болжонууда

235
(жаңыланган 12:01 02.05.2021)
Январдан тарта мунай 30 пайызга кымбаттап, баалар каатчылыктан мурдагы деңгээлине теңделип калды. Экономика калыбына келип жаткан убак. Чектөөлөр алынып, дүйнөдө жапырт эмдөө уюшулуп, кубаттуулуктарга талап өсүп, бул өз кезегинде баанын өйдөлөшүнө өбөлгө болууда.

Жыл аягына дейре Brent баррелинин наркы кеминде эле он пайызга көтөрүлүшү мүмкүн. Пандемия күч алып турганда сатуучуларды мунай сактоочу жайлардын ашкере толуп калышы түйшөлткөн болсо, азыр абал таптакыр башка. Көмүртек рыногундагы абал кандай нукта экенин РИА Новости сайтында төмөнкүчө чагылдырылган.

Кризиске чейинки деңгээл

2020-жылы мунай тармагы өйдө-ылдый абалга тушугуп турду. Ага бир катар факторлор таасир этип, атап айтсак, суроо-талаптын кескин түрдө кыскарышы, пандемия жана карантинден улам ашыкча өндүрүш себеп болгон. Былтыр март айында мунай эки эседен ашуун арзандап, баррелине 30 долларга чейин түшкөн.

Бирок күз аяктап калган тушта батыш вакциналарынын сыноодон ийгиликтүү өтүшү жана АКШдагы президенттик шайлоодо Жо Байдендин утуп чыгышы менен рынок өрүш алды. Январда баалар сегиз ай ичинде максимумга жеткен. Бул мунай казууну чектөө боюнча ОПЕК+ келишиминин кезектеги чечимдери менен уланды. Февралда Brent баррелине 65 долларга, тагыраак, каатчылыкка чейинки көрсөткүчүнө жетти.

Март айында мунай баасы тогуз пайызга, 61 долларга чейин төмөндөдү. Анткени Европада ковиддин үчүнчү толкуну жана карантин жарыяланды. Бирок жалпы абалга бул таасир эткен жок, европалык чектөөлөрдөн өтүп, баалар кайрадан жогорулап турган чак.

Суроо-талап күч алып...

Эмдөө жолго коюлганы жакшы натыйжа берген өңдүү. Бир катар мамлекеттерде коронавирус күч алганына карабастан мунайга болгон суроо-талап божомолдору кыйла жакшырып барат. Дүйнөлүк экономика калыбына келип жаткан чагы.

Марттын аягында Эл аралык энергетикалык агенттик быйыл суроо-талап суткасына 96,5 миллион баррелге чейин көбөйөрүн, былтыркы пандемиялык жоготуулардын 60 пайыздын тегерегиндеги жоготууларын толуктай турганын жоромолдогон. АКШда мунай казуунун кескин кыскарышы жана ОПЕК+ келишиминин алкагында Сауд Аравиясындагы ыктыярдуу чектөөлөрдөн соң глобалдык жабдуу күнүнө эки миллион баррелге кыскарды.

Апрелде картель мунай алууну 7,9 миллион баррелге, май айында — 7,3, июнда — 6,6, июлда — 5,76 баррелге кыскартууда. Мунун баары сырьенун кымбатташына себеп болгон.

Запастар түгөндү

Пандемия убагында топтолгон запастардын дээрлик түгөнүп калышы да буга кошумча фактор. Өнүккөн өлкөлөрдөгү мунай сактоочу жайларда "пандемиядагы артыкбаш" мунайдын 20 пайыздан бир аз ашыгыраагы гана калды. Былтыр июлда 249 миллион баррель болсо, февралда Эл аралык энергетикалык агенттиктин маалымат боюнча 57 миллиону гана калган. Бул ОПЕК+ келишиминин катышуучулары тарабынан мунай казуунун кыскарышынын натыйжасы. Аталган агенттиктин маалыматына таянсак, "пандемиялык запастардын" калдыктары дээрдик бүт бойдон Кытайга топтоштурулган. Ал эми, маселен, америкалык мунай сактоочу жайларда көлөм каатчылыкка чейинкидей — 1,28 миллиард. Танкерлерде резервдик сырье улам азайып барат. IHS Markit талдоочуларынын баамында соңку эки аптада бул көрсөткүч 27%га – 50,7 миллион баррелге түштү.

Мунайдын эң кымбат маалы

Февралда эле JP Morgan талдоочулары мунайдын баасы кымбаттай турган убак (суперцикл) башталганын айтышкан. Ири инвестициялык банктардын биринин экономисттери айыл чарба өндүрүмдөрүнүн, металлдын баасы өсүп, мунайдын 50 доллардан өйдө көтөрүлүшү өңдүү белгилерди атаган.

Товардык-сырьелук рынокто акыркы жүз жыл ичинде төрт суперцикл болгон. Соңкусу 1996-жылы башталып, 12 жылдык өсүштөн кийин эң жогорку чеги 2008-жылга туура келген. Кытайдын экономикалык өсүшү буга түрткү болгон. Бул держава дүйнөдө көмүртекти негизги колдонуучу болуп саналат эмеспи. Азыркысы пандемиядан кийинки калыбына келүү, өтө жумшак акча-насыялык жана бюджеттик саясат (минималдык чендер ар кыл өлкөлөрдүн борбордук банктарынын бюджеттик стимулдары), чабал доллар, инфляциянын тездеши жана экологиялык чаралар менен шартталган.

Ошол эле убакта жагдай эки миңинчи жылдардын ортосундагы абалга үндөш, тагыраак, сырьелук рыноктордогу баалар көп жылдык максимумда. Мисалга, Кытай жүгөрү, сояны өтө көп запастап алгандан кийин АКШда ушул айыл чарба өндүрүмдөрүнүн баасы рекорд коет. Ал эми глобалдык кордун азайып баратышы таңсыктык жаралып кетпес бекен деген кооптонууну да туудурат. Мунай жаатында ал пандемиянын терең каатчылыгынан ишенимүү чыгууну чагылдырат, анткени сунуштун глобалдык ашыкчалыгы азайып барарын белгилейт JP Morgan. Ушул гана тургай, Goldman Sachs Group, Bank of America, Ospraie Management өңдүү борборлордогулар да товардык рыноктогу баалардын өсүшүн болжошууда. Атап айтканда, Brent үчүн Goldman Sachs төртүнчү кварталда 65 долларга чыгарын жоромолдойт. Бирок эмитен эле 67 долларды түздү. Ошондуктан ашыкча мунай корунун түгөнүшү эске алынгандыктан ушул таптагы божомолдор көңүл жубатарлык.

Citigroup суроо-талаптын жогорулашына жараша сырьенун дүйнөлүк запасы суткасына 2,2 миллион баррелге кыскарарын белгилейт. Натыйжада Brent үлгүсү быйыл 74 долларга чейин көтөрүлүп же андан да кымбатташы ыктымал.

235
Белгилер:
баа, запас, мунай
Тема боюнча
Мунай арзандаганда бензин эмнеге кымбаттайт. Адистин түшүндүрмөсү
Эки тоонун чөбүн эңсеп... АКШ россиялык мунайды рекорддук көлөмдө сатып алды
Ямал СПГ газ казуучу заводу. Архив

Арктикадагы запас: Россия АКШны Европадан сүрүп чыгарууга даярданып жатат

3
(жаңыланган 11:40 18.05.2021)
Америкалык суюлтулган газдын экспорту рекорд коюп жатат. Бирок Вашингтон бул убактылуу көрүнүш экенин, "Түндүк агым агым — 2" ишке кирери менен Европага Россиянын арзан газы кирерин айтып кооптонууда.

Москва эки жыл ичинде суюлтулган газ рыногунда секирик жасашы толук ыктымал. Буга ири улуттук долбоорлор ыңгайлуу шарт түзүүдө. Байкоочулар Россия АКШны Европа рыногунан сүрүп чыгарар мезгил алыс эмес экенин боолголоп жатышат. Тармакта түзүлүп жаткан кырдаалга РИА Новости сереп салды.

Катар Азияны "бербейт"

Мартта америкалыктар чет жакка күнүнө 10,5 миллиард куб фут суюлтулган газ жөнөтүп турганын АКШнын Энергетика министрлигине караштуу Энергетикалык маалымат башкармалыгы билдирди. Апрелде 9,2ге жеткени менен бул жаздын башына карата абсолюттук максимум болуп саналат.

Докладда былтыр жана быйылкы жылдын январь айында АКШ экспорттогон суюлтулган газдын басымдуу бөлүгү Азияга туура келип жатканы айтылат. Бирок февраль жана март айларында жарымын Европа ала баштаган. Буга споттук баа Азияныкы менен теңеле түшкөнү себеп болгон.

"Майда 8,6 миллиард куб метрге түшөт деп боолголоп жатабыз, андан кийин жайында Европа менен Азиянын муктаждыгын жабуу үчүн 9 миллиард кубдан ашат деген ишеним бар", — деп айтылат документте.

Эл аралык энергетика агенттиги 2024-жылга чейин америкалыктар бул багытта лидер болушу мүмкүн экенин четке какпайт. Агенттиктин эсеби боюнча АКШ, Австралия жана Россия биригип колдонгон суюлтулган газдын көлөмү дүйнөлүк экспорттун 90 пайызга чейин жогорулашын шарттайт. Баса, лидерлик өзүнчө талкуулай турган кеп.

Азияны АКШнын басып алуусуна Катар жол бербейт. Бул мамлекет 2020-жылы 77,6 миллион тонна суюлтулган газ экспорттогон, бул жалпы көлөмдүн 26,5 пайызын түзөт. 2024-жылга чейин бул өлкөнүн өндүрүшү эки эсеге көбөйүшү мүмкүн. Февралда Дохада Түндүк кенинин чыгыш бөлүгүнө иштетүү боюнча инвестициялык чечим кабыл алынды. Бул өтө ири долбоор.

Катарды такымдап 26 пайыз менен Австралия келе жатат. Үчүнчү жана төртүнчү орундарды АКШ (14,7) менен Россия (10) ээлөөдө. 2019-жылы Россия Европа менен Азияга америкалыктарга караганда көбүрөөк экспорттогон. Жакынкы жылдары атаандаштык курчуп, Москванын биринчиликке чыгуу мүмкүнчүлүгү бар. Мында кеп Арктикадагы ири запаста.

Артыкчылыктуу багыт

Түндүк Муз океанынын нефть жана газ ресурстарын этап-этабы менен өздөштүрүү Россия бийлигинин 15 жылдан берки приоритети. Мартта Министрлер кабинети суюлтулган газды өндүрүүнү жолго койгон узак мөөнөттүү программа бекитти. Эми 15 жылдын аралыгында өндүрүштүн көлөмү үч эсеге көбөйөт деген ишеним бар.

Эгер АКШ сланец өндүрүшүнөн улам ири экспортёр аталса, Россияга Арктика жардам берерин Американын нефть жана газ боюнча аналитика жүргүзгөн OilPrice басылмасы жазды. Аймактагы запас абдан көп — 35,7 миллиард куб метр жаратылыш газы жана 2,3 миллиард тонна нефть менен конденсат бар.

Көңүл чордонунда "Новатэканын" "Ямал СПГ" жана "Арктик СПГ-2" долбоорлору турат. 21 миллиард долларга бааланган "Арктик СПГ-2" долбоору 2023-жылы ишке кирет, үч жылдан кийин жылына 20 миллион тонна чыгарган көрсөткүчкө жетери пландалган.

Марттын соңунда долбоор 39 пайызга каржыланган. Быйыл дагы алты миллиард салуу пландалып жатат, бул былтыркыга салыштырмалуу эки эсеге көп акча. Инвесторлордун катарында Франциянын Total, Кытайдын CNPC, CNOOC компаниялары жана Япониянын Mitsui & Co менен JOGMEC корпорациялары бар.

"Арктик СПГ-2" долбоорунда ар бири жылына 6,6 миллион тонна суюлтулган газ жана 1,6 миллион тоннага чейин газ конденсатын өндүргөн үч линиянын курулушу каралган. Ресурстук базасы — Ямало-Ненец автономдуу округундагы Гыдан жарым аралында жайгашкан Утреннее кени. Биринчи линия 2023-жылы, экинчи жана үчүнчүсү 2024 жана 2026-жылдары ишке кирмекчи.

OilPrice божомолдоосунда, кендин ийгиликтүү иштетилишинен "Новатэк" рынокко жылына 100 миллион тонна суюлтулган газ сунуштай алат. Бул көлөмгө компания 2030-жылдан кийин жетишет. Мында ресурстардын өздүк баасы кыйла төмөн болору айтылды.

Энергетика министри Александр Новактын баамында, Россия 2025-жылга карата жылына 68 миллион тонна суюлтулган газ өндүрүүгө жетишип, дүйнөлүк рыноктогу үлүшүн 25 пайызга жакындата алат.

Оор сокку

OilPrice аналитиктери Россия Американын Европадагы позициясына кубаттуу сокку даярдап, атаандашын таптакыр сүрүп чыгарууга жөндөмдүү деп эсептешүүдө. Москва эки багытта чабуул жасайт: европалыктар үчүн Россиянын түтүк менен келчү газы эле эмес, суюлтулган газы да пайдалуу.

"РФтин суюлтулган газы Евробиримдик үчүн эки жагынан пайдалуу: АКШга караганда жол жакын жана арзан. Энергетикалык көз карандысыздыкка умтулган Литванын суюлтулган газды Россиядан алып жатканы бекер эмес. Башка аргасы жок, Норвегиянын башка кардарлары бар, океандын ары жагынан ташуу кымбатка түшөт", — деди көз карандысыз өнөр жай эксперти Леонид Хазанов.

Тобокелчиликтер

2025-жылга чейин дүйнөлүк рынокто суюлтулган газ ашыкча экенин эске алсак, баа көтөрүлөт деп айтууга болбойт.

"Арктик СПГ-2" 2023-жылы ишке кирет, буга чейин өндүрүш жылына 650 миллиард куб метрге жетет (2016-жылы 452 болчу). Бааны төмөндөтүүгө мүмкүнчүлүк көбөйөт", — деди "Тольяттиазот" ишканасынын директорлор кеңешинин мүчөсү, эксперт Николай Неплюев.

Анын айтымында, "Арктик СПГ-2ге" товарды сатууга жардам бере турган узак мөөнөттүү келишимдер ашыкча болмок эмес.

Ал эми өндүрүш жана экспорт жаатында кеп кыла турган болсок Россиянын атаандашы АКШ экени анык. Марттагы рекорддоруна карабастан америкалыктар рыноктон башкаларды сүрүп чыгара албайт.

"Россия аталган тармакта ири оюнчу болууга камынып жатканын тааныш керек", — деп жазылат Оксфорддун энергетикалык иликтөөлөр институтунун докладында.

Ошону менен бирге Россиянын суюлтулган газы өзүнүн эле түтүк менен келчү газына атаандаштык жаратып калбайбы деген да суроо туулат. "Кремль суюлтулган газ секторунун өнүгүшүнө басым жасоодо" дешкен докладдын авторлору.

Эксперттер россиялык экспорт диверсификацияланганын да белгилешүүдө. Басымдуу бөлүгү Азия-Тынч океан регионуна, дагы бир бөлүгү түтүк газы жетпеген европалык өлкөлөргө бөлүштүрүлгөн.

3
Белгилер:
аналитика, рынок, келишим, атаандаштык, Европа, эксперт, АКШ, Россия, газ
Тема боюнча
ЕАЭБде жалпы газ рыногун түзүү боюнча келишим долбоору даярдалды
"Москванын жүрүм-турумуна" карашат. "Түндүк агым — 2нин" курулушу токтойбу

Баары бир күчтүү экен. Арстан менен крокодилдин суу ичинде кармашкан видеосу

69
(жаңыланган 10:29 18.05.2021)
Ботсванадагы жаратылыш парктарынын биринде туристтер крокодил менен арстандын кармашына күбө болгон.

Эки арстан суу ичип, андан соң көлмөнүн ичинде сүзүп жүргөндө аларга алыстан байкоо салган башка жырткыч кол салууну чечкен. Видеодон жаныбарлар падышасынын кичүүсү алдыда, чоңураагы артта сууда кетип бара жатканын, ал эми бир нече метр аралыкта крокодил байкатпай сүзүп келгенин көрүүгө болот.

Жакындаганда илгиртпей тиштеп, көлмөнүн түбүн көздөй тартканы менен арстан күрүлдөгөн тейде кол салып, кичүүсүн сактап калган. Ал эми өзү крокодил менен алышып, суу алдында калган. Туристтер буга тынчсыздангандыгын, бирок бир нече убакыттан кийин окуя болгон жерден алысыраак аралыктан арстандын суудан чыкканын жазышкан.

69
Белгилер:
кармаш, турист, крокодил, арстан, жаратылыш
Тема боюнча
Аягына чейин турду. Крокодилдин оозунан суурулуп чыккан антилопанын видеосу