Вашингтондогу Ак үйдүн алдында АКШнын желектери менен кишилер. Архив

Россиянын изин издөө уланууда. Америкалык саясаттагы оюндарга сереп

58
2024-жылы президенттик шайлоодо кайрадан Владимир Путин жеңүүчү болот. Бирок Россияда эмес, Америка Кошмо Штаттарында. Бул үчүн америкалык мыйзамдарды өзгөртүүнүн да кажети жок, болгону Дональд Трампты президенттикке шайлап коюу жетиштүү.

Бул тамаша кеп эмес, президенттик шайлоо жакындаганда ички америкалык пропаганда ушундай жүргүзүлөрүн болжоого болот. Ушундай жоромолун ортого салган Петр Акоповдун макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

Трамптын шайлоодо жеңилишине америкалык медиа толугу менен беш жыл камылга көрсө, былтыр эле тактыга отурган Жо Байден рейтингин өзү түшүрүп алды. Азыр аны колдоо деңгээли 38 пайызга төмөндөдү. Президенттикке киришкенден бир жылдан кийин Трамптын бул көрсөткүчү мындан эки пайызга гана төмөн эле. Бирок АКШнын мурдагы лидерин бүт дүйнө биригип каралап, ар кандай ат коюшкан. Ал эми Байденди чар тараптан болушунча колдоп жатышса да майнап чыкпай келет. Аныкынан да өзүнүн вице-президенти Камала Харристин аброю кескин начарлап кетти. Кошмо штаттардын Демократиялык партиясы тарабынан дал ушул айымдын талапкерлиги кийинки шайлоого чыгарылары пландалган эмес беле?

Жакында Виржиниядагы губернатордук шайлоодо демократтардын утулушу начар божомолдорду тастыктап койгондой: алар конгресстин көзөмөлүн колдон чыгарары, 2024-жылы Трамп Ак үйдү кайра кайтарып алары болжонот. Трампты Путинге байланыштырып, ага каршы "орус тыңчысы" деген кампанияны кайра башташабы?

Британиялык чалгын кызматынын агенти Кристофер Стил менен биргеликте даярдалган "Трамптын досьесинин" дагы бир автору Игорь Данченконун Америкада кармалышы да дал ушундай жагдайлардан кабар берет. Себеби Клинтондун штабы Трампка каршы "далилдерди" билип туруп жасалмалаганы, кийин миллиардерди жана анын штабын аңдууга атайын кызмат да аралашканы баарына маалым. Башкача айтканда Трампка каршы чындап кутум уюштурулган. Эгер иликтөө жүрсө, Демократиялык партиянын бүт жетекчилиги жана Обама — Байден администрациясы соккуга кабылышы ыктымал. Эгер

Трамп 2024-жылы кайра тактыга отура турган болсо, ошондой кутум болгонун далилдөө үчүн болушунча күч жумшаары турулуу иш.

Демократтардан бул жолкусунда күчтүү талапкер, жапырт элдин сүймөнчүгүнө айланчу саясатчы чыгары арсар. Ошондуктан 2024-жылы да шайлоо кампаниясы 2020-жылдагы үлгүдө, тагыраак Трампы жаман көрсөтүп, шайлоочуларды аны менен чочулатуу менен өткөнү калды көрүнөт. Орус темасы да орун алар. Бирок бул сапар демократтар Трамптын Россия менен байланышына басым жасабастан, бул киши утуп чыкса, бул иш жүзүндө Путиндин жеңиши болоруна элди ынандырууга тырышары ыктымал. Ошондой кампаниянын айрым белгилери эмитен байкала баштады. Акыркы күндөрү кезинде Трамптын кеңешчиси болгон Фиона Хиллдин бир нече маеги жарык көрдү. Аларга удаа эле анын "Бул жерде сенин ордуң жок" ("There Is Nothing for You Here") деген китеби басылып чыккан.

Англияда төрөлүп, Россия боюнча америкалык эксперттердин алдыңкы сабына чыга алган, 2017–2019-жылдары Улуттук коопсуздук кеңешинде Россия жана Европа иштери бөлүмүн жетектеген бул айым китебинде Ак үйдөгү иши гана эмес, келечек туурасында да кеп козгойт. Анын пикиринде, Виржиниядагы демократтардын утулушу "АКШ кайрадан Дональд Трампты кабыл алууга даяр деген коркунучтун белгиси, ал эми бул өз кезегинде америкалык демократиянын кыйрашына алып келет. 2016-жылы да ушундай ойлор байма-бай айтылган.

"Ал Путинге аябай суктанган, мен муну өз көзүм менен көргөм. Ал үчүн Путин өзүндөй лидер тибинде эле. Анын Россияга карата мамилесине эч кандай тиешеси жок. Ал Путинди абдан күчтүү жана өкүмчүл деп баалаган. Аны Трамп өлкөсүн өзүнүн жеке бизнесиндей тескеген абдан бай жана өтө белгилүү киши катары санаган", – деп эскерет.

Төрт жыл бою мамлекет жактырбаган президенттин ишмердигин бөгөттөп келди, анткени ал "вашингтондук сазды" кургатууну убадалаган. Хилл: "Трамп параллелдик мамлекетти топтоого умтулду, ошол үчүн аны жек көрүшөт", – тегин жерден деп жазбагандыр.

Бул жагынан чындап эле Путин менен салыштырууга болчудай. Эки миңинчи жылдары "офшордук аристократиянын" олигархтар альянсы, жемкорлукка баткан аткаминерлер жана батышка ыктаган "интеллектуалдык элита" өкүм сүрүп турган өлкөнүн башына келген Путиндин аракеттерине Трамптын кадамдары окшоп кетет. Анын алдында эски, бирок өзүн баарынан күчтүү сезген организм турган. Күтүүсүз шайланган президент "ажыдарды жеңе албады", бирок ошого тырышты. 2024-жылы келип калса, ошол аракеттерин улантары ажеп эмес.

Шайлоо кампаниясында Путинди да мисал келтиришеби? Ошондой болушу мүмкүн, бирок 2024-жылы державанын абалына түйшөлгөн америкалыктардын көпчүлүгү үчүн бул инсандын ысымы Трамптын пайдасына кошумча аргумент болушу ыктымал.

58
Белгилер:
Россия, АКШ, Владимир Путин, шайлоо, Дональд Трамп, саясат
Тема боюнча
Россияга каршы экотеррорчулар тапталып жатабы?
Баягы эле катасын кайталап... Газ жаатында Европа эмнеден адашты эле?

Акыры өлтүрүп тынды. Сууда алышкан ак аюу менен бугунун видеосу

3
Интернет айдыңында мелмилдеген сууда ак аюу мүйүздөрү аркайган бугунун артынан сая түшүп, кууп бара жаткан видео тарады.

"National Geographic Россия" сайтынын маалыматына караганда, кишинин тынчын алып, кыпылдаткан бул окуя былтыр Норвегиянын Шпицберген архипелагында августтун аягында болгон.

Бугу душманы ак аюудан кургакты көздөй чуркабай, сууга кире качып, өзүн кооптуулукка кептеген. Польшанын илимий станциясынын изилдөөчүлөр тобу эки жаныбардын кармашын видеого тартып алган. Маалыматта негизи эле жогорудагы жырткычтын түндүк бугуга аңчылык кылган учурунун биринчи ирет камерага тартылгандыгы айтылган.

Кадрдан жаш ургаачы аюу шыргалаң сууда бугунун артынан сая түшүп алып сүзүп бара жаткандыгын көрүүгө болот. Ал бир нече мүнөткө созулуп, акырында жырткычтын мүйүздөрүн арткайтып, жаныбарды жээкке сүйрөп чыккан.

"Баары ушунчалык таңгалычтуу болгондуктан, документалдуу фильм көргөндөй абалда калдык. Мындан кийин буга окшогон окуяга эч качан туш келбейбиз дагы", — деген Гданьск университетинин биологу Изабела Кулашевич.

Ак аюу сууда эң сонун сүзөт, ал эми кургакта качкан бугуга жетпей калышы турган иш. Андан сырткары, Арктиканын башка бөлүктөрүндө түндүк бугуларга анча кооптуулук жаралбайт. Ал эми Шпицбергенде бул жаныбарларга аңчылык кылууга тыюу салынгандыктан, National Geographic саксактап, натыйжада алар аярлыгын бир топ жоготуп койгонун жазды.

3
Белгилер:
Норвегия, National Geographic, Россия, ак аюу, бугу, аңчылык, суу
Тема боюнча
Буйволду арстандын күчүктөрү тирүүлөй жеп... Аянычтуу видео
Ысык-Көлдө аюу менен ак илбирстер коруктун тышына чыкты. Сүрөт
АКШ президенти Жо Байден. Архив

Европанын Байденден биротоло көңүлү калдыбы?

151
(жаңыланган 20:13 30.11.2021)
Франциянын Кошмо Штаттардагы мурунку элчиси Жерар Аро: "Обама Европаны ойлоп да койгон эмес.

Трамп Европага кас болду. Мындай көрүнүш эбактан бери байкалат. Эми Байден. Ал Европанын көңүлүн катуу калтырды", — деди. Бул киши алгачкылардан болуп муну ачык айткандардан болду.

Дипломат азыркы америкалык администрациянын Европанын иштерине кызыгуусу жоктугуна нааразы. Еврокомиссия Байдендин командасына чогуу иштешүүгө мүмкүн болгон – киберкоопсуздук, криптовалюта, жогорку технологиялык тармактардагы салыктар жаатында суроолорунун топтомун жолдоду. Ушул жагдайга баам салган Александр Хабаровдун макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

"Эч кандай демилге жок. Европа тигил же бул багытта биргеликте иш алып барары туурасындагы билдирүүлөр да жаңырбайт. Америкалыктар Кытайга нук алды. Кошмо Штаттардын тышкы саясаты: Кытай, Кытай, Кытай болуп калды".

Француздар апкаарып калышты. Австралиялыктарга даярдалчу суу түбүндөгү кайыктар жаңжалынын айынан Париж үчүн абдан маанилүү дипломатиялык операция оңунан чыкпай калды. Ушул долбоор аркылуу француз тышкы иштер министри Вашингтон менен мамилесин чыңдоого үмүттөнгөн эле.

Сентябрда Чесапик салгылашуусуна 240 жыл толду. Дал француз флоту 1781-жылы АКШнын көз карандысыздыгы үчүн согуштун жүрүшүн толук өзгөртүп, британиялыктарга чечкиндүү сокку урган.

Француздардын флотилиясын жетектеген контр-адмирал граф де Грасс Британ империясы менен касташкан өлкөсүнүн кызыкчылыгы үчүн ошондой кадамга барган. Эки жарым кылым өткөн соң ошол кармашкан тараптардын тукумдары Кошмо Штаттардын жакынкы союздашы атыгуу үчүн тирешти улантары ал кол башчынын оюна да келбегендир.

Өздөрүнүн эзелки эрдигин америкалык өнөктөштөрүнүн эсине салуу үчүн бул мааракенин урматына Франция элчилигинде салтанаттуу банкет пландалган. Бирок француз элчисин Парижге чакыртып алышты. Ал иш-чараны токтотууга туура келди. Анткен менен Макрон андан ары да кадам таштоого даай албады. Байден менен чындап жаңжалдашуунун ордуна француз президенти үн-сөзү жок австралиялык премьерге каарын төктү.

Олуттуу түрдө АКШнын эркине каршы баруу үчүн Шарль де Голлдун масштабындагы инсан зарыл өңдөнөт. Ал доллардан баш тартып, НАТОнун штаб-квартирасын америкалык базаларды өз өлкөсүнөн чыгарып, Кытай жана СССР менен өз алдынча макулдаша алган. Батыш Европа саясатында мындай генералдар азыр жок, ошондуктан Париж, Брюссель жана Берлин самаган "бириккен европалык армияны" жетектей турган дасыккан аскер жетекчилери табылбайт. Бирок ошондой каалоо бар.

Америкалыктар Афганистандан чыгып кетерин эң акырында кабарлап, европалыктарды дагы бир ирет катуу ызага батырып, аргасыз абалга салып кеткен.

"Европа, балким, мындан ары өз алдынча болууга жөндөмдүү жана даяр болушу абзелдир. Азыр бизге эң зарылы — бул Европалык коргоо союзу", — деп билдирди Еврокомиссиянын төрагасы Урсула фон дер Ляйен.

Быйыл май айында Европа биримдигинин 14 өлкөсүнүн коргоо министрлери 5000 аскер кызматкеринен куралган ыкчам чара көрүүчү топту түптөөнү сунуштады. Андай күч кыйын кырдаалда пайдаланылмак, маселен, Кабулда европалыктар өз өкүлдөрүн жана карапайым жарандарын АКШнын жардамысыз чыгара алган жок.

Бирдиктүү куралдуу күчтөр жөнүндөгү демилге Европада 1999-жылы биринчи ирет талкууланган. 2007-жылы 1500 жоокерден турган ыкчам аскердик топтордун жамааттык тутуму түзүлгөн, бирок бир дагы ирет ишке тартылган эмес.

"Европалык коргоо" боюнча саммит Брюсселде келерки жылдын биринчи жарымына пландалган. Бирок кандай болгон күндө да аскердик тармактагы көзүр бөлөк уюмдун — НАТОнун колунда. Баса, анын штаб-квартирасы Бельгиянын борборунда жайгашкан. Башкача айтканда көп нерсе кайрадан эле АКШдан көз каранды. Европалык ишмерлер оюн топтоп, эркин бекемдегенче Евробиримдик менен Түндүк атлантикалык альянстын ортосундагы жаңыртылган концепциясын аталган уюмдун башкы катчысы Йенс Столтенберг декабрда талкууга коёт.

Столтенбергдин позициясы түшүнүктүү: сентябрда британиялык The Sunday Telegraph басылмасына курган маегинде ал Европа биримдигинин куралдуу күчтөрү алар жетектеген блокту чабалдатып, ал тургай "Европага жик салуу" ыктымалдыгын, ал эми ыкчам аракет этүүчү бирдиктүү күчтөр НАТО боюнча союздаштарынын "жупуну ресурстарына" доо кетирет.

Европадагы аскердик көзөмөл дале Кошмо Штаттардын колунда. Бардык укук жана жоболорду бузуп Югославияны бомбалоодон соң, Бондстилде эң ири америкалык база ачылган.

АКШ эбактан тарта француз жана немецтердин кошумча ролун итерип, Киевди "өз канатына" алып, ушул тапта украиналык "от менен ойноодо". Кокус бир нерсе чыкса, бүтүндөй Европа кесепетин тартары бышык. Президент Макрон канчалык кыжыры кайнаса да, канча ирет океан ар жагындагы гегемонго маселе башкада экенин ишарат кылса да, абалга моюн сунууга аргасыз. Америкалыктар адегенде "Түндүк агым – 2ни" куруп-курбоого көрсөтмө берип, кийин бир убакта убада кылган газ танкерлерин кымбатыраак сатуу үчүн Түштүк-Чыгыш Азияга жайгаштырат. Байдендин бул биримдикке кылган жалгыз жакшылыгы – кезегинде Трамп киргизген европалык алюминий жана болотко болгон тарифти гана алып салганы болду. Тагыраак, пошлинасыз импорт мурдагы калыбына келтирилгени менен көлөмүн көбөйтүү аракеттери бөгөттөлүүдө. Байдендин администрациясы тарифти жокко чыгарууну көпкө создуктуруп жатып, Римдеги "Чоң жыйырманын" саммитине туура бир ай калганда "белек" кылганын да кыстара кетели.

"Балким, биз башынан бери айрым өнөктөштөрүбүз менен кызматташууда абдан баёолук кылгандырбыз", — деди федералдык канцлер кызматын тапшырып жаткан Ангела Меркель. Эске салсак, 2016-жылы Германиянын эң ири соода өнөктөшү Кытай болгонун, немец экономикасына туруктуу өсүштү камсыздоого көмөктөшкөнүн да унуткарбайлы. Бирок башында Шольц турган жаңы коалициялык өкмөткө Тайвань, Гонконг жана Синьцзян боюнча түндүк атлантикалык күн тартиби эбак таңууланды.

"Салт" уланып, Германия өз экономикалык кызыкчылыктарына карабай Европа биримдиги менен Кытайдын ортосундагы Инвестициялар жөнүндөгү макулдашууларды ратификациялоого каршы чыгары анык. Ага 2020-жылы кол коюлуп, бирок аны кабылдоо процессин Европарламент токтотуп койгон.

Лондон америкалык демилгелерди ишке ашырууда Вашингтондун негизги союздашы бойдон калууда. Бул жакта бир нече жылдан бери Кытай менен биргеликтеги долбоорлор жыйыштырылып келет. Тийиштүү буйрук менен өз авиаташуучусун да Түштүк-Чыгыш Азияга жолдогон.

Трамптын тушунда эле британдар кытайлык Huawei 5G түйүндөрүн өнүктүрүү боюнча келишимдерден баш тарткан. Алигүнчө ошол кадамы үчүн кандай "ыраазычылык" алганы түшүнүксүз. Кошмо Штаттар менен эркин соода тууралуу макулдашууга Жонсондун сунушу четке кагылганы да белгилүү. Түндүк Ирландия боюнча ЕБ менен болгон талашта (Brexit боюнча шашылыш келишимдин айынан эми Бириккен Королдуктан экономикалык жактан кол жууп отурат) АКШ Лондонго таптакыр колдоо көрсөтпөдү.

Британ кабинети өзү кол койгон Ирландия протоколун аткарууга милдеттүү экенин түпкү теги ирландиялык Жо Байден бир нече ирет эскерткен. Британиялык The Daily Mail басылмасы америкалык президенттин саламаттыгы жайында эмес экенин өз окурмандарына маалымдады. Бийликке Байденби же башкасы келеби, баары бир, башкысы эзелтен түптөлгөн мамилелер тутуму бузулбаса болгону.

151
Белгилер:
АКШ, Жо Байден, Европа, экономика, саясат, союз, саммит, Брюссель
Тема боюнча
Орус куралы: 2021-жылдын алдын ала жыйынтыгы